II CZ 68/05

Sygn. akt II CZ 68/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 sierpnia 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa W. M., C. M. i M. M. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu 
niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 sierpnia 2005 r., zażalenia strony pozwanej na 
postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 kwietnia 2005 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w S. odrzucił apelację pozwanego 
Skarbu Państwa – Wojewody X. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2005 r. 
Zdaniem Sądu Apelacyjnego apelacja pozwanego jest dotknięta nieusuwalnym brakiem, 
gdyż we wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku nie wskazano zakresu 
żądanej zmiany lub uchylenia. W tej sytuacji, mając na uwadze, że apelacja została 
sporządzona przez radcę prawnego, zgodnie z art. 3701 k.p.c. w związku z art. 373 
k.p.c., podlega ona odrzuceniu. W zażaleniu pozwany domagał się uchylenia 
zaskarżonego postanowienia, gdyż jego zdaniem apelacja wniesiona przez niego 
spełnia wszystkie wymogi określone w art. 368 § 1 k.p.c. W odpowiedzi na apelację 
strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia pozwanego jako bezzasadnego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 
368 § 1 pkt 1 k.p.c., w apelacji należy wskazać czy wyrok od którego jest ona wnoszona 
zaskarża się w całości, czy w części. Natomiast przepis art. 368 § 1 pkt 5 wymaga, aby 

 
2 
apelacja zawierała również wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem 
zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.  
Pozostaje poza sporem, że pozwany wskazał w apelacji, iż zaskarża wyrok Sądu 
Okręgowego w S. z dania 18 lutego 2005 r., w całości. W apelacji pozwany wniósł o 
zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa lub ewentualnie o jego uchylenie. 
Wprawdzie formułując wnioski apelacji nie użyto w niej słowa, iż chodzi o zmianę lub 
uchylenie wyroku w całości, ale wbrew odmiennej opinii Sądu Apelacyjnego, nie jest to 
brak apelacji, który może być podstawą jej odrzucenia. Z treści apelacji, w szczególności 
z faktu, iż wyrok od którego została ona wniesiona, został zaskarżony w całości oraz ze 
stwierdzenia, że pozwany wnosi o zmianę tego wyroku i oddalenie powództwa, wynika 
w sposób jednoznaczny zakres żądania zawartego w apelacji. Przepis art. 368 § 1 pkt 5 
k.p.c. nie może być zaś rozumiany jako powodujący konieczność powtarzania 
oczywistych sformułowań. Jeżeli więc wnioski zawarte w apelacji oraz sformułowanie 
żądania apelacji pozwalają na ustalenie, w sposób nie budzący wątpliwości, jaki jest 
zakres żądań strony wnoszącej apelację, nie można przywiązywać nadmiernej wagi do 
braku stwierdzenia, iż zaskarżony wyrok ma być zmieniony lub uchylony w całości. 
Ustawodawca nakazuje bowiem stronie wnoszącej apelację, aby z jej wniosków wynikał 
zakres żądanej zmiany lub uchylenia. Wniosek, o którym mowa w art. 368 § 1 pkt 5 
k.p.c. nie może zaś być interpretowany w oderwaniu od zakresu zaskarżenia apelacji. 
W sytuacji więc gdy wnoszący apelację zaskarża w całości wyrok, a nadto 
dodatkowo wskazuje, że wnosi o zmianę tego wyroku i oddalenie powództwa, to nie 
ulega wątpliwości jaki jest zakres jego żądania. Nawet więc bez użycia słowa, że wyrok 
od którego wnoszona jest apelacja ma być zmieniony lub uchylony w całości, nie budzi 
to wątpliwości. W tej sytuacji przywiązywanie do braku tego słowa tak daleko idących 
skutków, jak uczynił to Sąd Apelacyjny, nie pozostaje w zgodzie z ideą racjonalnego 
ustawodawcy, który tworzy przepisy postępowania po to, aby ułatwić stronom i sądowi 
rozpoznającemu sprawę, jej rozstrzygnięcie, a nie po to, aby przy pomocy tych 
przepisów pozbawiać stronę jednego z najważniejszych jej uprawnień jakim jest 
możliwość skorzystania z kontroli instancyjnej, poprzez wykładnię ściśle literalną tych 
przepisów, oderwaną od celu jakiemu mają one służyć.