II Cz 678/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-10-04
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
właściwość sąduwłaściwość przemiennazażaleniesąd okręgowysąd rejonowycesja wierzytelnościekonomika procesowazasada bezpośredniości

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu niewłaściwości, uznając, że właściwość przemienna sądu jest uzasadniona w sprawie o zapłatę z umowy cesji wierzytelności.

Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy o zapłatę z powództwa spółki (...) Sp. z o.o. przeciwko A. C., przekazując ją do Sądu Rejonowego w Kaliszu. Sąd Rejonowy argumentował, że właściwość przemienna wynikająca z umowy cesji wierzytelności nie powinna pogarszać sytuacji dłużnika i naruszałaby ekonomię procesową. Powód wniósł zażalenie, które Sąd Okręgowy w Kaliszu uwzględnił, uchylając zaskarżone postanowienie.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał sprawę z powództwa (...) Sp. z o.o. w O. przeciwko A. C. o zapłatę, w przedmiocie zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2016 r. (sygn. akt I C 1357/16). Sąd Rejonowy, na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. w zw. z art. 27 k.p.c., stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Kaliszu. Uzasadnił to względami ekonomiki procesowej i argumentem, że umowa cesji wierzytelności nie powinna pogarszać sytuacji dłużnika, a także naruszeniem zasady bezpośredniości (art. 235 k.p.c.). Powód (...) Sp. z o.o. w O. zaskarżył to postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do dalszego prowadzenia przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim. Zarzucił naruszenie art. 31 k.p.c., art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 § 1 zd. 2 k.c. oraz art. 235 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Wyjaśnił, że właściwość przemienna (art. 34 k.p.c.) jest szczególną, konkurencyjną właściwością uprzywilejowującą powoda, mającą na celu ułatwienie dochodzenia roszczenia i kierującą się względami ekonomii procesowej oraz zasady bezpośredniości. Sąd Okręgowy stwierdził jednak, że w realiach niniejszej sprawy, dotyczącej roszczeń z powierniczej umowy przelewu wierzytelności, gdzie cedent dochodził wynagrodzenia za pośrednictwo, a niewielka odległość dzieliła siedzibę sądu od miejsca zamieszkania pozwanego, nie można mówić o naruszeniu tych zasad. Argumentacja Sądu Rejonowego, choć słuszna w innych przypadkach (znaczne oddalenie miejsca zamieszkania pozwanego), nie miała zastosowania w tej konkretnej sytuacji. W związku z tym, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy uchylił postanowienie sądu rejonowego o stwierdzeniu niewłaściwości, uznając, że właściwość przemienna jest uzasadniona w tej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że właściwość przemienna ma na celu ułatwienie powodowi dochodzenia roszczenia i nie powinna być ograniczana w sytuacji, gdy odległość między sądem a pozwanym jest niewielka, a umowa cesji wierzytelności nie pogarsza sytuacji dłużnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

(...) Sp. z o.o. w O.

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w O.spółkapowód
A. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 27 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo wytacza się co do zasady przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Właściwość przemienna jest szczególną, konkurencyjną właściwością uprzywilejowującą powoda.

k.p.c. art. 34

Kodeks postępowania cywilnego

Właściwość przemienna, która może konkurować z właściwością ogólną, pozostawiając wybór sądu powodowi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 235 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada bezpośredniości.

k.c. art. 454 § § 1 zd. 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 31

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość przemienna sądu jest uzasadniona w sprawie o zapłatę z umowy cesji wierzytelności, gdy odległość między sądem a pozwanym jest niewielka. Argumenty o naruszeniu ekonomiki procesowej i pogorszeniu sytuacji dłużnika nie mają zastosowania w sytuacji niewielkiej odległości między sądem a pozwanym.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy stwierdził swoją niewłaściwość z uwagi na ekonomię procesową i brak pogorszenia sytuacji dłużnika przy umowie cesji wierzytelności. Naruszenie zasady bezpośredniości przez utrzymanie właściwości sądu rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim.

Godne uwagi sformułowania

Właściwość przemienna w stosunku do właściwości ogólnej jest właściwością szczególną, czyli konkurencyjną, tzn. może z nią konkurować, pozostawiając wybór sądu powodowi. Sądy przemienne mają umożliwić powodowi dochodzenie roszczenia przed sądem w danym wypadku dla niego dogodniejszym niż sąd ogólnie właściwy dla pozwanego. Tymczasem zważyć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy roszczeń z powierniczej umowy przelewu wierzytelności na cesjonariusza, który zobowiązał się wyegzekwować świadczenie na rachunek cedenta. Nie ma żadnych podstaw do twierdzeń, iż dowody mogłyby zostać przeprowadzane w drodze pomocy prawnej, skoro miejsce zamieszkania strony pozwanej znajduje się w K. a zatem w bardzo niewielkiej odległości od Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Barbara Mokras

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie utrzymania właściwości sądu w sprawach o zapłatę z umowy cesji wierzytelności, gdy odległość między sądem a pozwanym jest niewielka."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewielkiej odległości między sądem a pozwanym oraz charakteru umowy cesji wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów o właściwości sądu w kontekście właściwości przemiennej i umowy cesji wierzytelności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Właściwość sądu w sprawach o zapłatę: kiedy umowa cesji wierzytelności nie zmienia reguł gry?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 678/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 4 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt Sędziowie : S.S.O. Barbara Mokras S.S.O. Janusz Roszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w O. przeciwko A. C. o zapłatę w przedmiocie zażalenia (...) Sp. z o.o. w O. na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I C 1357/16 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. S.S.O. Barbara Mokras S.S.O. Wojciech Vogt S.S.O. Janusz Roszewski Sygn. akt II Cz 678/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. w zw. z art. 27 k.p.c. stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał do Sądu Rejonowego w Kaliszu. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji wskazał, że za odstąpieniem od właściwości przemiennej wynikającej z art. 34 k.p.c. na rzecz zasad ogólnych wynikających z art. 27 § 1 k.p.c. przemawia ekonomika procesowa oraz fakt, że umowa cesji wierzytelności nie powinna pogarszać sytuacji dłużnika. Sąd Rejonowy wskazał także na naruszenie zasady bezpośredniości wynikającą z art. 235 k.p.c. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł powód (...) Sp. z o.o. w O. zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do dalszego prowadzenia przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 31 k.p.c. , art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 § 1 zd. 2 k.c. oraz art. 235 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy, zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 27 § 1 k.p.c. powództwo wytacza się – co do zasady - przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Właściwość przemienna w stosunku do właściwości ogólnej jest właściwością szczególną, czyli konkurencyjną, tzn. może z nią konkurować, pozostawiając wybór sądu powodowi. Właściwość przemienna jest to więc w istocie taka właściwość, która uprzywilejowuje powoda. Sądy przemienne mają umożliwić powodowi dochodzenie roszczenia przed sądem w danym wypadku dla niego dogodniejszym niż sąd ogólnie właściwy dla pozwanego. Przepisy o sądach przemiennych mają na uwadze nie tylko wygodę stron procesowych, ale kierują się względami ekonomii procesowej i ułatwieniem sądowi prowadzenia sprawy zgodnie z zasadą bezpośredniości (por. np. W. Siedlecki [w:] W. Siedlecki, Z. Świeboda, Postępowanie cywilne. Zarys wykładu , Warszawa 2004, s. 91). Tymczasem zważyć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy roszczeń z powierniczej umowy przelewu wierzytelności na cesjonariusza, który zobowiązał się wyegzekwować świadczenie na rachunek cedenta. Przedmiotowe świadczenie stanowi roszczenie cedenta o zapłatę wynagrodzenia za umowę pośrednictwa kupna. Wbrew argumentom Sądu Rejonowego w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na bardzo niewielką odległość między siedzibą Sądu, do którego skierowany został pozew w niniejszej sprawie a miastem K. , nie może być mowy o naruszeniu wskazanej przez Sąd I instancji zasady bezpośredniości, ekonomiki procesowej, czy też o pogorszeniu sytuacji dłużnika. Nie ma żadnych podstaw do twierdzeń, iż dowody mogłyby zostać przeprowadzane w drodze pomocy prawnej, skoro miejsce zamieszkania strony pozwanej znajduje się w K. a zatem w bardzo niewielkiej odległości od Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim. Tym samym argumentacja przedstawiona przez Sąd Rejonowy oraz w szeregu wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wcześniejszych orzeczeniach Sądu Okręgowego w Kaliszu, choć słuszna, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Orzeczenia te dotyczą bowiem sytuacji znacznego oddalenia miejsca zamieszkania strony pozwanej od siedziby Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, co w sposób oczywisty naruszać może wskazane przez Sąd I instancji zasady. Argumenty te nie znajdują jednak zastosowania w realiach rozpoznawanej sprawy z uwagi na wskazany, odmienny, stan faktyczny niniejszego postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji. S.S.O. Barbara Mokras S.S.O. Wojciech Vogt S.S.O. Janusz Roszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI