V CZ 4/12

Sąd Najwyższy2012-04-27
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.uzasadnieniezażalenieSąd Najwyższysąd apelacyjny

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania, uznając je za nieuzasadnione i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie sądu apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania, oparte na art. 102 k.p.c. Pozwana zarzuciła brak podstaw do zastosowania tego przepisu i niezastosowanie art. 98 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c. wymaga szczegółowego uzasadnienia, wskazującego na wypadek szczególny, a samo powołanie przepisu nie wystarcza.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony pozwanej (Gminy L.) na postanowienie sądu apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania, zawarte w wyroku z dnia 21 października 2011 r. Sąd apelacyjny orzekł o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając strony przegrywającej kosztami procesu. Pozwana Gmina zarzuciła w zażaleniu brak podstaw do stosowania art. 102 k.p.c. i niezastosowanie w tym zakresie art. 98 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga rozważenia, czy w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, a sąd musi jasno wskazać, czym kierował się, nie obciążając strony przegrywającej kosztami. Rozstrzygnięcie takie nie może być dowolne i musi zostać uzasadnione. Samo powołanie art. 102 k.p.c. w uzasadnieniu nie jest wystarczające. Sąd Najwyższy przywołał podobne stanowiska z własnego orzecznictwa. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczegółowego uzasadnienia wskazującego na wypadek szczególnie uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że orzeczenie o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c. nie może być oparte na dowolnej ocenie sądu, lecz musi zostać uzasadnione poprzez wskazanie konkretnych okoliczności przemawiających za odstąpieniem od obciążenia strony przegrywającej kosztami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznapowód
Gmina L.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie wymaga rozważenia, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, a sąd musi jasno wskazać, czym kierował się nie obciążając strony przegrywającej kosztami. Rozstrzygnięcie nie może być oparte na dowolnej ocenie sądu, lecz powinno zostać uzasadnione.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do stosowania art. 102 k.p.c. Niezastosowanie art. 98 k.p.c. Niewłaściwe uzasadnienie postanowienia o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Takie rozstrzygniecie nie może być oparte na dowolnej ocenie sądu, lecz powinno zostać uzasadnione. Nie wystarczy wobec tego powołanie w uzasadnieniu jako podstawy takiego rozstrzygnięcia tylko samego art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie postanowień o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji lub apelacyjny stosuje art. 102 k.p.c. i jego uzasadnienie jest wadliwe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN precyzuje wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c., co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Czy sąd może dowolnie decydować o kosztach? Sąd Najwyższy wyjaśnia wymogi uzasadnienia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 4/12 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Z. K. przeciwko Gminie L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 października 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 października 2011 r., Sąd ten orzekła o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. W zażaleniu pozwana Gmina zarzuciła brak podstaw do stosowania art. 102 k.p.c. i niezastosowanie w tym zakresie art. 98 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd orzekając o kosztach postępowania może, jeżeli zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, nie obciążyć strony przegrywającej kosztami procesu. Mając na uwadze, że zastosowanie regulacji przewidzianej w art. 102 k.p.c. wymaga rozważenia, czy w rozpoznawanej sprawie mamy rzeczywiście do czynienia z wypadkiem szczególnym, należy wyraźnie wskazać, czym kierował się sąd nie obciążając strony przegrywającej kosztami procesu. Takie rozstrzygniecie nie może być oparte na dowolnej ocenie sądu, lecz powinno zostać uzasadnione. Nie wystarczy wobec tego powołanie w uzasadnieniu jako podstawy takiego rozstrzygnięcia tylko samego art. 102 k.p.c. Podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 5 stycznia 2011 r., III CZ 67/10, z dnia 8 lipca 2011, IV CZ 23/11, z dnia 2 lutego 2011, II CZ 184/10. (nie publ.) Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 k.p.c., w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia. md

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI