II CZ 664/15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2015-12-31
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
egzekucjakomornikkosztydłużnikwierzycielzażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie dłużnika na postanowienie o kosztach postępowania egzekucyjnego, uznając, że trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką do ich obniżenia.

Dłużnik złożył skargę na postanowienie komornika o kosztach postępowania egzekucyjnego, domagając się ich obniżenia ze względu na swoją trudną sytuację materialną. Sąd Rejonowy oddalił skargę, wskazując, że komornik nie bada zasadności obowiązku, a wcześniejsza bezskuteczność egzekucji nie wyklucza kolejnych prób. Dłużnik wniósł zażalenie, zarzucając sądowi I instancji brak odniesienia się do wniosku o obniżenie kosztów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że obniżenie opłaty egzekucyjnej na podstawie art. 49 ust. 10 ustawy o komornikach sądowych jest uznaniowe i sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką do jej całkowitego zaniechania.

Sprawa dotyczyła zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które oddaliło jego skargę na postanowienie Komornika Sądowego umarzającego postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności i obciążającego dłużnika kosztami w kwocie 363,85 zł. Dłużnik domagał się zmiany postanowienia w zakresie kosztów, argumentując swoją trudną sytuacją majątkową i wielokrotną weryfikacją jego sytuacji przez wierzyciela. Sąd Rejonowy, opierając się na art. 770 Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisach ustawy o komornikach sądowych, uznał skargę za bezzasadną. Podkreślił, że komornik nie bada zasadności obowiązku (art. 804 kpc), a wcześniejsza bezskuteczność egzekucji nie wyklucza przyszłych prób odzyskania należności. Sąd I instancji stwierdził, że dłużnik jest zobowiązany do poniesienia kosztów niezbędnych do celowego prowadzenia egzekucji, a komornik miał prawo obciążyć go nimi w całości, prawidłowo wyliczając ich wysokość. Na marginesie wskazano, że trudna sytuacja materialna dłużnika nie ma znaczenia przy rozpatrywaniu skargi na czynności komornika. Dłużnik wniósł zażalenie, zarzucając sądowi I instancji nieuwzględnienie jego wniosku o obniżenie kosztów na podstawie art. 49 ustawy o komornikach sądowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że art. 49 ust. 10 tej ustawy pozwala jedynie na obniżenie opłaty stosunkowej, a nie jej całkowite zaniechanie. Decyzja o obniżeniu opłaty leży w gestii sądu, a sama trudna sytuacja majątkowa dłużnika nie jest wystarczającą przesłanką do jej obniżenia, zwłaszcza że opłata została ustalona w minimalnej wysokości przewidzianej prawem (1/10 przeciętnego wynagrodzenia).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sama trudna sytuacja majątkowa dłużnika nie jest wystarczającą przesłanką do obniżenia lub zaniechania obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego, a decyzja o obniżeniu opłaty jest uznaniowa.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 49 ust. 10 ustawy o komornikach sądowych pozwala jedynie na obniżenie opłaty stosunkowej, a nie jej całkowite zaniechanie. Obniżenie jest uznaniowe, a sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką, zwłaszcza gdy opłata została ustalona w minimalnej wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wierzyciel (Prezydent Miasta B.)

Strony

NazwaTypRola
Prezydent Miasta B.organ_państwowywierzyciel
M. Ż.osoba_fizycznadłużnik
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy C. K.organ_państwowyorgan egzekucyjny

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 770

Kodeks postępowania cywilnego

Dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji.

u.k.s.e. art. 39 § ust. 2 pkt 6 i 8

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Podstawa ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego.

u.k.s.e. art. 49 § ust. 1

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Określa wysokość opłaty stosunkowej, która nie może być niższa niż 1/10 przeciętnego wynagrodzenia.

u.k.s.e. art. 49 § ust. 10

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Sąd może obniżyć wysokość opłaty stosunkowej, uwzględniając nakład pracy komornika lub sytuację majątkową wnioskodawcy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 804

Kodeks postępowania cywilnego

Komornik nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komornik nie bada zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wcześniejsza bezskuteczność egzekucji nie wyklucza możliwości jej ponownego prowadzenia. Dłużnik jest zobowiązany do zwrotu wierzycielowi kosztów niezbędnych do celowego prowadzenia egzekucji. Obniżenie opłaty egzekucyjnej na podstawie art. 49 ust. 10 u.k.s.e. jest uznaniowe i wymaga spełnienia określonych przesłanek, a sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczająca. Opłata egzekucyjna nie może być niższa niż 1/10 przeciętnego wynagrodzenia.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja majątkowa dłużnika uzasadnia obniżenie lub zaniechanie obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego. Wielokrotne prowadzenie egzekucji, mimo jej bezskuteczności, generuje nieuzasadnione koszty dla dłużnika.

Godne uwagi sformułowania

komornik nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym sam fakt wcześniejszej bezskuteczności egzekucji prowadzonych przeciwko dłużnikowi uprzednio nie jest przesłanką odebrania wierzycielowi prawa okresowego podejmowania prób odzyskania należnych mu zaległych świadczeń nie ma bowiem wystarczających podstaw do założenia z góry, iż każda następna egzekucja okaże się bezskuteczna dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji decyzja w sprawie obniżenia opłaty została pozostawiona uznaniu Sądu sama trudna sytuacja majątkowa dłużnika nie jest wystarczającą przesłanką do obniżenia opłaty egzekucyjnej a już w ogóle nie może stanowić podstawy do nieobciążania dłużnika opłatą w całości

Skład orzekający

Ireneusz Płowaś

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Jankowska – Kocon

członek

Janusz Kasnowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kosztów postępowania egzekucyjnego, możliwość ponownego wszczęcia egzekucji po bezskuteczności, przesłanki obniżenia opłaty egzekucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika i interpretacji przepisów o kosztach egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty postępowania egzekucyjnego i interpretacji przepisów dotyczących kosztów, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną.

Czy trudna sytuacja materialna zwalnia z kosztów komorniczych? Sąd wyjaśnia.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 664/15 POSTANOWIENIE Dnia 31 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ireneusz Płowaś (spr.) SSO Barbara Jankowska – Kocon SSO Janusz Kasnowski po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2015 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Prezydenta Miasta B. z udziałem dłużnika M. Ż. o egzekucję świadczenia pieniężnego w przedmiocie skargi dłużnika na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy C. K. z dnia 14.04.2015 roku w sprawie Km 211/15 na skutek zażalenia dłużnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 01.06.2015 roku, sygn. akt XII Co 3878/15 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 664/15 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 01.06.2015 roku oddalił skargę dłużnika, stwierdzając jednocześnie brak podstaw do podjęcia czynności w trybie art. 759 § 2 kpc . Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu, iż Komornik Sądowy postanowieniem z dnia 14.04.2015 roku umorzył postępowanie w sprawie Km 211/15 z uwagi na bezskuteczność egzekucji, zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi i ustalił w punkcie 3 koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 363,85 zł, którymi w całości obciążył dłużnika. Komornik jako podstawę ustalenia kosztów wskazał art.39 ust. 2 pkt 6 i 8 oraz art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29.08.1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji . Na postanowienie to skargę złożył dłużnik domagając się jego zmiany w punkcie 3 poprzez nie obciążanie go kosztami postępowania egzekucyjnego, względnie nie obciążanie go ponad kwotę wydatków tj. 44,66 zł.. Dłużnik wskazał, że wierzyciel wielokrotnie weryfikował jego sytuację majątkową, wiedział o nieznacznych dochodach i prowadzonej egzekucji na rzecz wierzyciela alimentacyjnego. W ocenie skarżącego nie było zasadne wielokrotne prowadzenie egzekucji administracyjnej i sądowej, gdyż powoduje to wyłącznie generowanie kosztów, którymi obciążany jest dłużnik. Komornik w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Sąd Rejonowy wskazał na treść art. 770 kpc , zgodnie z którym dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji. Sąd przytoczył również przepisy art. 39 i 49 ukse, wskazując, iż zakres kosztów niezbędnych do celowego prowadzenia egzekucji wyznaczają czynności egzekucyjne podejmowane przez organ egzekucyjny niezbędne do prowadzenia egzekucji ze względu na jej rodzaj albo zastosowany sposób. Oceniając zarzuty podniesione w skardze Sąd Rejonowy ich nie podzielił. Po pierwsze Sąd uznał, iż komornik nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, o czym wprost stanowi art. 804 kpc . Zdaniem Sądu Rejonowego sam fakt wcześniejszej bezskuteczności egzekucji prowadzonych przeciwko dłużnikowi uprzednio nie jest przesłanką odebrania wierzycielowi prawa okresowego podejmowania prób odzyskania należnych mu zaległych świadczeń. Nie ma bowiem wystarczających podstaw do założenia z góry, iż każda następna egzekucja okaże się bezskuteczna. Sąd Rejonowy oddalił skargę jako bezzasadną uznając, iż zarówno pod względem formalnym jak i materialnym wierzyciel był i jest nadal uprawniony do wszczęcia i prowadzenia egzekucji przeciwko dłużnikowi, który zgodnie z art. 770 kpc jest zobowiązany do poniesienia kosztów egzekucji, a komornik był uprawniony do obciążenia go kosztami postępowania egzekucyjnego w całości. Sąd Rejonowy dokonał nadto analizy prawidłowości wyliczonych kosztów w oparciu o przepisy art. 39 ust. 2 pkt 6 i 8 oraz art. 49 ust. 1 ukse i uznał, iż komornik obliczył je prawidłowo. Na marginesie sprawy Sąd I instancji wskazał, iż okoliczności podnoszone w skardze a dotyczące trudnej sytuacji materialnej dłużnika nie mogą mieć znaczenia przy rozpatrywaniu skargi na czynności komornika. Sąd Rejonowy nie dostrzegł również uchybień, które mogłyby skutkować podjęciem czynności z urzędu na mocy art. 759 § 2 kpc Zażalenie od w/o postanowienia wniósł dłużnik, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę i obniżenie kosztów postępowania egzekucyjnego do kwoty 44,66 zł na podstawie art. 49 ukse. W uzasadnieniu zażalenia dłużnik zarzucił, iż Sąd Rejonowy w ogóle nie odniósł się do jego wniosku o obniżenie kosztów postępowania na mocy art. 49 ukse, co uzasadniał on swoją trudną sytuacją materialną. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie dłużnika uznać należało za bezzasadne. Jak wynika z uzasadnienia zażalenia dłużnik kwestionuje jedynie to, iż Sąd Rejonowy nie obniżył na podstawie art. 49 ukse kosztów postępowania egzekucyjnego, przy czym dłużnik rozumie instytucję obniżenia opłaty jako zezwalającej na jej niepobieranie w ogóle. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 49 ust. 10 ukse sąd może jedynie obniżyć wysokość opłaty stosunkowej ustalonej przez komornika na podstawie przepisu ust. 1 uwzględniając w szczególności nakład pracy komornika lub sytuację majątkową wnioskodawcy oraz wysokość jego dochodów. Sąd nie może opłaty zredukować do „zera” tak jakby tego oczekiwał skarżący. Z powyższego przepisu wynika, że decyzja w sprawie obniżenia opłaty została pozostawiona uznaniu Sądu, który w każdej konkretnej sprawie powinien rozważyć, czy wskazane przez ustawodawcę przesłanki dają podstawę do obniżenia opłaty. W konsekwencji również zakres kontroli Sądu odwoławczego, który na skutek zażalenia dokonuje oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w przedmiocie obniżenia opłaty egzekucyjnej ustalonej przez komornika, powinien prowadzić do zmiany orzeczenia Sądu Rejonowego jedynie wówczas, gdy zaskarżone postanowienie w sposób istotny wykracza poza tę szerszą granicę swobody Sądu w zakresie oceny przesłanek wskazanych w art. 49 ust. 10 ukse. Zgodzić należy się, zatem z Sądem I instancji, że w realiach niniejszej sprawy sama trudna sytuacja majątkowa dłużnika nie jest wystarczającą przesłanką do obniżenia opłaty egzekucyjnej a już w ogóle nie może stanowić podstawy do nieobciążania dłużnika opłatą w całości. Opłata egzekucyjna zgodnie z art. 49 ust. 1 ukse nie może być niższa niż 1/10 wysokość przeciętnego wynagrodzenia, a w takiej właśnie wysokości ustalił ją Komornik w zaskarżonym postanowieniu. Uwzględniając nadto wyjątkowy charakter konstrukcji przewidzianej w treści art. 49 ust. 10 ukse, słusznie Sąd Rejonowy uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie są spełnione przesłanki sięgnięcia po ten wyjątkowy instrument pozwalający na obniżenie opłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił zażalenie skarżącego na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI