II CZ 65/06

Sąd Najwyższy2006-10-04
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
apelacjawymogi formalnezakres zaskarżeniaSąd Najwyższykoszty postępowaniazadośćuczynienieodszkodowaniekodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że apelacja nie spełniała wymogów formalnych dotyczących określenia zakresu zaskarżenia i żądanej zmiany wyroku.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację strony pozwanej od wyroku zasądzającego zadośćuczynienie i odszkodowanie, ponieważ apelacja nie określała zakresu żądanej zmiany wyroku zgodnie z art. 368 § 1 pkt. 5 k.p.c. Strona pozwana wniosła zażalenie, argumentując, że zakres ten wynikał z okoliczności sprawy i charakteru zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że wymogi formalne apelacji muszą być spełnione, a niejasności w określeniu zakresu zaskarżenia uniemożliwiają sądowi rozpoznanie sprawy w granicach apelacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację strony pozwanej od wyroku sądu pierwszej instancji. Wyrok sądu pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda zadośćuczynienie i odszkodowanie w kwocie 901 851,10 zł, rentę oraz ustalił odpowiedzialność pozwanego za dalsze skutki zdarzenia. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, ponieważ nie spełniała ona wymogu określenia zakresu żądanej zmiany lub uchylenia wyroku (art. 368 § 1 pkt. 5 k.p.c.). Sąd Najwyższy uznał, że strona pozwana, mimo wskazania całej zasądzonej kwoty jako wartości przedmiotu zaskarżenia, zażądała w apelacji jedynie przyznania powodowi „odpowiedniej” sumy tytułem zadośćuczynienia, co stworzyło sprzeczność i uniemożliwiło określenie granic apelacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że zadośćuczynienie jest świadczeniem pieniężnym, które daje się określić kwotowo, a wymogi formalne apelacji muszą być ściśle przestrzegane, zwłaszcza gdy sąd drugiej instancji jest związany granicami apelacji. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli braki apelacji są tak istotne, że uniemożliwiają określenie granic zaskarżenia, a uzupełnienie nie wywołało skutków procesowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji jest związany granicami apelacji, a jej wymogi formalne, w tym określenie zakresu zaskarżenia i żądanej zmiany, muszą być spełnione. W przypadku istotnych sprzeczności i braków, sąd nie może sam decydować o tych granicach. Zadośćuczynienie, jako świadczenie pieniężne, daje się określić kwotowo, co umożliwia precyzyjne wskazanie zakresu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
D.L.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Komendant Wojewódzki Policjiorgan_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja powinna zawierać wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji odrzuci apelację, jeżeli nie spełnia ona wymagań określonych w artykułach 368, 370, 370(1) i 370(2) lub jeżeli jej braki uniemożliwiają rozpoznanie jej w oparciu o przepisy prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.

k.p.c. art. 370(1)

Kodeks postępowania cywilnego

Uzupełnienie braków apelacji nie wywołuje skutków procesowych, jeżeli nastąpiło po upływie terminu do jej wniesienia lub po wydaniu postanowienia o odrzuceniu apelacji.

k.p.c. art. 398(14)

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie, jeżeli uzna je za nieuzasadnione.

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy, zasądza on od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja strony pozwanej nie spełniała wymogów formalnych art. 368 § 1 pkt. 5 k.p.c. poprzez nieokreślenie zakresu żądanej zmiany lub uchylenia wyroku. Niejasność w określeniu zakresu zaskarżenia i żądanej zmiany wyroku uniemożliwiła sądowi drugiej instancji rozpoznanie sprawy w granicach apelacji. Zadośćuczynienie, jako świadczenie pieniężne, daje się określić kwotowo, co pozwala na precyzyjne wskazanie zakresu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Zakres zaskarżenia i żądanej zmiany wyroku wynikał z apelacji i okoliczności sprawy. Charakter zadośćuczynienia nie pozwalał na określenie wysokości kwoty, którą strona pozwana uznaje za odpowiednią.

Godne uwagi sformułowania

nie określa zakresu żądanej zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku nie budzący wątpliwości z charakteru sprawy i zakresu zaskarżenia oczywista sprzeczność pomiędzy tymi obligatoryjnymi elementami apelacji nie mógł sam decydować o tych granicach zadośćuczynienie jest świadczeniem pieniężnym i jako takie daje się określić kwotowo

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne apelacji, w szczególności dotyczące określenia zakresu zaskarżenia i żądanej zmiany wyroku, oraz konsekwencje ich niespełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wadliwie sporządzoną apelacją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy istotnych kwestii formalnych w postępowaniu apelacyjnym, które mają kluczowe znaczenie dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny nie jest szczególnie nietypowy.

Błędy formalne w apelacji mogą kosztować fortunę: Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak nie stracić szansy na zmianę wyroku.

Dane finansowe

WPS: 901 851,1 PLN

zadośćuczynienie i odszkodowanie: 901 851,1 PLN

renta wyrównawcza: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 65/06 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 października 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
SSN Tadeusz Żyznowski 
 
 
w sprawie z powództwa D.L. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Wojewódzkiemu Policji […] 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2006 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
1) oddala zażalenie; 
2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3 600 zł 
(trzy tysiące sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r. Sąd Apelacyjny 
odrzucił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu pierwszej instancji, którym 
zasądzono od tej strony na rzecz powoda zadośćuczynienie i  odszkodowanie w 
kwocie 901 851,10 zł., rentę wyrównawczą po 2000 zł. oraz ustalono 
odpowiedzialność pozwanego za dalsze ewentualne skutki zdarzenia będącego 
przyczyną szkód powoda, umorzono postępowanie w zakresie kwoty 50 000 zł., 
oddalono powództwo w pozostałej części i rozstrzygnięto o kosztach procesu. 
Odrzucając apelację Sąd drugiej instancji stwierdził, że nie spełnia ona 
wymogu art. 368 § 1 pkt. 5 k.p.c. , bowiem nie określa zakresu żądanej zmiany lub 
uchylenia zaskarżonego wyroku, a jako wniesiona przez radcę prawnego nie 
podlegała uzupełnieniu w tym zakresie, a zatem wezwanie Sądu pierwszej instancji 
o uzupełnienie tego braku i jego uzupełnienie przez pełnomocnika strony pozwanej 
nie wywołało skutków procesowych. Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie 
art. 373 k.p.c.  odrzucił apelację. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona pozwana, wnosząc o jego 
uchylenie, zarzuciła, że zakres zaskarżenia i zakres żądanej zmiany wyroku 
wynikał z apelacji oraz z okoliczności sprawy, a ze względu na charakter 
zadośćuczynienia, będącego przedmiotem zaskarżenia, nie mogła określić 
wysokości kwoty, którą uznaje za stosowną, a więc wskazała, że Sąd powinien 
zasądzić kwotę „odpowiednią”. W jej ocenie spełniało to, w rozpoznawanej sprawie, 
wymogi art. 368 § 1 pkt. 5 k.p.c.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 368 § 1 pkt. 1 i 5 k.p.c.  apelacja powinna zawierać między 
innymi  oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest on 
zaskarżony w całości, czy w części oraz wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku 
z  zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. Jest to konieczne ze 
względu na to, że zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c., sąd drugiej instancji rozpoznaje 

 
 
3 
sprawę w granicach apelacji, którymi jest związany. Jeżeli zatem przedmiotem 
zaskarżenia jest tylko część wyroku sądu pierwszej instancji, skarżący obowiązany 
jest określić w jakiej części wyrok zaskarża, a także wskazać zakres żądanej 
zmiany lub uchylenia tej części wyroku, którą zaskarżył. 
Rację ma strona pozwana, gdy twierdzi, że nie zawsze konieczne jest 
dokładne określenie zakresu żądanej zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku, 
bowiem może to wynikać w sposób nie budzący wątpliwości z charakteru sprawy 
i  zakresu 
zaskarżenia. 
Nie 
jest 
to 
jednak 
sytuacja, 
jaka 
występuje 
w  rozpoznawanej sprawie, w której pełnomocnik strony pozwanej wskazał 
w   apelacji, jako wartość przedmiotu zaskarżenia, kwotę 901 851,10 zł., a więc 
całą kwotę zadośćuczynienia i odszkodowania zasądzoną w punkcie pierwszym 
zaskarżonego wyroku i określił, że zaskarża wyrok w punkcie pierwszym 
zasądzającym od pozwanego na rzecz powoda kwotę 901 851,10 zł. Natomiast we 
wniosku apelacyjnym zażądał zmiany zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do 
istoty 
sprawy 
przez 
przyznanie 
powodowi 
„odpowiedniej” 
sumy 
tytułem 
zadośćuczynienia, co wskazywało na to, że nie cała zasądzona kwota 
zadośćuczynienia jest w apelacji kwestionowana. Takie oznaczenie wartości 
przedmiotu zaskarżenia, zakresu zaskarżenia i zakresu żądanej zmiany wyroku 
doprowadziło 
do 
oczywistej 
sprzeczności 
pomiędzy 
tymi 
obligatoryjnymi 
elementami apelacji i uniemożliwiło stwierdzenie, czy rzeczywiście cała zasądzona 
kwota została objęta apelacją, a jeżeli nie, to jaką jej część oraz jaką kwotę 
zadośćuczynienia strona pozwana uznaje za „odpowiednią”, a więc nie objętą 
zakresem zaskarżenia i żądanej zmiany wyroku. Przy tego rodzaju zasadniczych 
sprzecznościach i brakach Sąd drugiej instancji, związany granicami apelacji, nie 
mógł sam decydować o tych granicach a więc o zakresie zaskarżenia i żądanej 
zmiany wyroku nawet jeżeli ze stanowiska strony pozwanej zajętego w pierwszej 
instancji dałoby się wyprowadzić wniosek, że nie kwestionowała ona zasadności 
żądania zasądzenia zadośćuczynienia w wysokości 200 000 zł. Strona może 
bowiem zmienić swoje stanowisko w tym przedmiocie już w postępowaniu 
apelacyjnym, a zatem zakresu zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji nie 
można wywodzić wyłącznie z jej stanowiska zajmowanego przed sądem pierwszej 
instancji.  

 
 
4 
Nie jest także trafne twierdzenie skarżącej, iż charakter roszczenia, jakim 
jest zadośćuczynienie, nie pozwalał na określenie wysokości kwoty, którą strona 
pozwana uznaje za odpowiednią, a przez to uniemożliwiał określenie zakresu 
żądanej zmiany zaskarżonego wyroku. Zadośćuczynienie jest świadczeniem 
pieniężnym i jako takie daje się określić kwotowo. Pozwala to także na ścisłe 
kwotowe określenie tej części zadośćuczynienia, którą strona pozwana uznaje za 
„odpowiednią”, a w sytuacji zasądzenia konkretnej kwoty przez sąd pierwszej 
instancji, na kwotowe określenie zakresu zaskarżenia i żądanej zmiany wyroku, co 
zresztą strona pozwana uczyniła na wezwanie sądu o uzupełnienie braków 
apelacji. To uzupełnienie nie mogło jednak wywołać skutków procesowych, ze 
względu na treść art. 3701 k.p.c., a zatem prawidłowo Sąd drugiej instancji odrzucił 
apelację strony pozwanej na podstawie art. 373 w zw. z art. 3701 k.p.c.  
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 
394 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI