II CZ 645/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-02-03
SAOSCywilnekoszty postępowaniaŚredniaokręgowy
koszty sądowezastępstwo procesowepomoc prawna z urzędusąd okręgowysąd rejonowyzażalenieart. 102 k.p.c.

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w zakresie kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu, przyznając wyższe wynagrodzenie adwokatowi.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie powodów na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego. Powodowie zarzucali, że nie powinni byli zostać obciążeni kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. oraz że koszty zastępstwa z urzędu zostały nieprawidłowo rozliczone. Sąd Okręgowy uznał, że nie było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., ale przyznał rację powodom co do sposobu rozliczenia kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, przyznając wyższe wynagrodzenie adwokatowi.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie powodów B. B. i J. B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu dotyczące kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy zasądził od powodów na rzecz pozwanej koszty zastępstwa procesowego oraz przyznał adwokatowi A. S. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną powodom z urzędu. Powodowie zarzucili w zażaleniu, że Sąd Rejonowy miał podstawy do nieobciążania ich kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. oraz że nieprawidłowo rozliczył koszty zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu. Sąd Okręgowy uznał, że nie istniały wyjątkowe okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. i oddalił ten zarzut. Jednakże, sąd przyznał rację powodom w kwestii rozliczenia kosztów zastępstwa procesowego z urzędu. Stwierdzono, że pełnomocnik reprezentuje każdego z powodów samodzielnie, a sprawa, mimo połączenia, powinna być traktowana jako dwie odrębne przy zasądzaniu kosztów. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił punkt 3 postanowienia Sądu Rejonowego, przyznając adwokatowi A. S. wyższe wynagrodzenie za zastępstwo procesowe z urzędu, powiększone o podatek VAT, zarówno za postępowanie przed Sądem Rejonowym, jak i w postępowaniu zażaleniowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet niekorzystna, nie stanowi podstawy do zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że występują dalsze szczególne okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym, wymagającym wystąpienia wyjątkowych okoliczności, które wykraczają poza samą trudną sytuację ekonomiczną strony. W analizowanej sprawie takie dodatkowe okoliczności nie zaistniały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

powodowie (w zakresie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu)

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznapowód
J. B.osoba_fizycznapowód
B. B.osoba_fizycznapozwana
A. S.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe rozliczenie kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu w przypadku współuczestnictwa formalnego powodów.

Odrzucone argumenty

Istniały podstawy do nieobciążania powodów kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

art. 102 k.p.c. ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej [...] nie stanowi podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 - z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności pełnomocnik reprezentuje każdego z powodów samodzielnie. Niniejsza sprawa powstała w wyniku połączenia dwóch odrębnych spraw i każda z tych spraw jest nadal sprawą samodzielną i tak ja należy traktować zasądzając koszty zastępstwa procesowego

Skład orzekający

Marian Raszewski

przewodniczący

Wojciech Vogt

sprawozdawca

Barbara Mokras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. oraz zasady rozliczania kosztów zastępstwa procesowego z urzędu w przypadku współuczestnictwa formalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa formalnego i rozliczenia kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozliczania kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, co jest istotne dla praktykujących prawników. Interpretacja art. 102 k.p.c. również stanowi cenny element dla prawników.

Jak prawidłowo rozliczyć koszty zastępstwa procesowego z urzędu? Kluczowa interpretacja Sądu Okręgowego.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego z urzędu: 7200 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym: 600 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Cz 645/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 3 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO. Marian Raszewski Sędziowie: SSO. Barbara Mokras SSO. Wojciech Vogt – spr. po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa B. B. i J. B. przeciwko pozwanej B. B. na skutek zażalenia powodów podpunktu 2 i 3 postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu zawartego w wyroku tegoz Sądu z dnia 16 czerwca (...) ., sygn. akt I C 379/12 postanawia: I. zmienić punkt 3 zaskarżonego postanowienia i nadać mu następujące brzmienie: „3. przyznaje od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kaliszu) na rzecz adwokata A. S. kwotę 7.200 zł (siedem tysięcy dwieście zł) powiększoną o 23% podatek VAT tytułem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego powodom z urzędu, II. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie, III. przyznać od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kaliszu) na rzecz adwokata A. S. kwotę 600 zł powiększona o 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Sygn. akt II Cz 645/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od każdego z powodów na rzecz pozwanej po 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz przyznał od Skarbu państwa (Sądu Rejonowego w Kaliszu) na rzecz adwokata A. S. kwotę 3600 zł powiększoną o 23 % podatek VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu. Sąd wskazał jedynie podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożyli powodowie zarzucając, że Sąd Rejonowy miał podstawy aby nie obciążyć ich kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. oraz że nieprawidłowo rozliczył koszty zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie jest częściowo uzasadnione. Nie mają racji skarżący, że istniały podstawy do nieobciążania ich kosztami postępowania. Przepis art. 102 k.p.c. ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawia ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi (por. m.in. postanowienie SN z dnia 20 grudnia 1973 r., II CZ 210/73, LEX nr 7366). Do okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek zastosowania dyspozycji omawianego przepisu według doktryny zaliczyć można nie tylko te związane z samym przebiegiem postępowania, lecz także dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Za trafny należy natomiast uznać pogląd, zgodnie z którym sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej , nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia - na podstawie art. 102 - z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego. Por. postanowienie SN z dnia 8 grudnia 2011 r., IV CZ 111/11, LEX nr 1119554. W niniejszej sprawie żadna z takich okoliczności nie zachodzi i powódka ma prawo otrzymać zwrot kosztów postępowania. Trafnie natomiast powodowie podnoszą, że pełnomocnikowi powodów należy się wynagrodzenie za zastępstwo prawne udzielone z urzędu każdemu z powodów. Po stronie powodów występuje bowiem współuczestnictwo formalne i pełnomocnik reprezentuje każdego z powodów samodzielnie. Niniejsza sprawa powstała w wyniku połączenia dwóch odrębnych spraw i każda z tych spraw jest nadal sprawą samodzielną i tak ja należy traktować zasądzając koszty zastępstwa procesowego (por. Andrzej Daczyński, Koszty postępowania cywilnego, Warszawa 2010, s. 219). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI