II Cz 643/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie pozwanej K. J. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które udzieliło powodowi zabezpieczenia powództwa o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Sąd Rejonowy ustanowił hipotekę przymusową na nieruchomości pozwanej do kwoty 10.289,89 zł, uznając, że powód uprawdopodobnił swoje roszczenie z art. 527 kc (skarga pauliańska) oraz interes prawny w zabezpieczeniu, gdyż pozwana mogłaby rozporządzić nieruchomością, utrudniając zaspokojenie wierzyciela. Pozwana w zażaleniu podniosła, że otrzymała jedynie niewielki udział w nieruchomości, P. J. posiada inny majątek, a ona sama nie wiedziała o jego kłopotach finansowych. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, choć z innych przyczyn niż podniesione przez pozwaną. Sąd podkreślił, że ochrona wierzyciela w ramach skargi pauliańskiej polega na uznaniu czynności prawnej za bezskuteczną wobec wierzyciela, co pozwala na egzekucję z majątku osoby trzeciej (art. 532 kc). Jednakże, ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej, która nabyła ją na podstawie czynności prawnej uznanej za fraudacyjną, nie jest dopuszczalne. Zgodnie z art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, hipoteka przymusowa może być ustanowiona na nieruchomości dłużnika osobistego, a prawomocny wyrok w sprawie ze skargi pauliańskiej nie stanowi podstawy do wpisu takiej hipoteki na nieruchomości osoby trzeciej. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności ustanowienia hipoteki przymusowej jako formy zabezpieczenia w sprawach ze skargi pauliańskiej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia roszczenia opartego na skardze pauliańskiej, gdzie przedmiotem zabezpieczenia ma być nieruchomość osoby trzeciej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej w ramach zabezpieczenia roszczenia opartego na skardze pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej, nabytej na podstawie czynności prawnej uznanej za fraudacyjną, nie jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że skarga pauliańska pozwala na egzekucję z majątku osoby trzeciej, ale nie stanowi podstawy do wpisu hipoteki przymusowej na jej nieruchomości. Hipoteka przymusowa może być ustanowiona na nieruchomości dłużnika osobistego, a nie osoby trzeciej, która nabyła nieruchomość w drodze czynności prawnej uznanej za bezskuteczną.
Czy istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanej w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku zabezpieczenia roszczenia opartego na skardze pauliańskiej, interes prawny nie uzasadnia ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że choć powód uprawdopodobnił roszczenie, to interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia nie może być realizowany poprzez obciążenie hipoteką przymusową nieruchomości osoby trzeciej, gdyż nie jest to zgodne z przepisami prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład (...) sp. z o.o. w B. | spółka | powód |
| K. J. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| P. J. | osoba_fizyczna | dłużnik (w kontekście skargi pauliańskiej) |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Definiuje skargę pauliańską - możliwość zaskarżenia czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli.
u.k.w.h. art. 109 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Reguluje możliwość ustanowienia hipoteki przymusowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki uzna za odpowiedni stosownie do okoliczności.
k.p.c. art. 755 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególności sąd może ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem.
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Określa, że wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku osoby trzeciej, która odniosła korzyść z zaskarżonej czynności.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zmianę orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej w ramach zabezpieczenia skargi pauliańskiej. • Brak podstaw prawnych do obciążenia hipoteką przymusową nieruchomości nabytej w drodze czynności prawnej uznanej za bezskuteczną.
Odrzucone argumenty
Uprawdopodobnienie roszczenia z art. 527 kc przez powoda. • Istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanej, aby zapobiec rozporządzeniu nią i utrudnieniu egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
ochrona wierzyciela, którą zapewnia skarga pauliańska, sprowadza się do uznania czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, który czynność zaskarżył. • nie oznacza to jednak, że w takiej sytuacji powstają podstawy do obciążenia hipoteką przymusową nieruchomości osoby trzeciej, nabytej na podstawie czynności prawnej fraudacyjnej. • Prawomocny wyrok uzyskany przez wierzyciela w takiej sprawie nie może stanowić podstawy wpisu hipoteki przymusowej (...) na nieruchomości osoby trzeciej, nabytej przez tę osobę na podstawie kwestionowanej czynności prawnej.
Skład orzekający
Janusz Kasnowski
przewodniczący
Aurelia Pietrzak
sędzia
Tomasz Adamski
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności ustanowienia hipoteki przymusowej jako formy zabezpieczenia w sprawach ze skargi pauliańskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia roszczenia opartego na skardze pauliańskiej, gdzie przedmiotem zabezpieczenia ma być nieruchomość osoby trzeciej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia w zakresie zabezpieczania roszczeń ze skargi pauliańskiej, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, że nawet jeśli roszczenie jest uprawdopodobnione, sposób zabezpieczenia musi być zgodny z prawem.
“Czy hipoteka przymusowa może obciążyć nieruchomość osoby trzeciej w sprawie o skargę pauliańską? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 289,89 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.