II CZ 626/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o zabezpieczeniu powództwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia sądu pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego o zabezpieczeniu powództwa poprzez wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księgach wieczystych. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie uzasadnił wystarczająco przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając sprawę z powództwa K. P. (1) przeciwko L. Ł. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, rozpatrzył zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim. Sąd Rejonowy zabezpieczył powództwo poprzez wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księgach wieczystych, uznając, że powód uprawdopodobnił roszczenie. Pozwany zaskarżył to postanowienie, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących uprawdopodobnienia roszczenia i wadliwość uzasadnienia. Sąd Okręgowy przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji zaniechał dokonania ustaleń pozwalających na ocenę zasadności wniosku o zabezpieczenie. Sąd Okręgowy podkreślił, że uzasadnienie postanowienia o zabezpieczeniu powinno zawierać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, w tym ustalenia, które sąd uznał za uprawdopodobnione. Brak tych elementów uniemożliwia kontrolę instancyjną i prowadzi do ryzyka pozbawienia stron merytorycznej instancji. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, rozstrzygając jednocześnie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji zaniechał dokonania ustaleń pozwalających na ocenę zasadności wniosku o zabezpieczenie i nie uzasadnił wystarczająco przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadnienie postanowienia o zabezpieczeniu musi zawierać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, w tym ustalenia, które sąd uznał za uprawdopodobnione. Brak tych elementów uniemożliwia kontrolę instancyjną i prowadzi do ryzyka pozbawienia stron merytorycznej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| L. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 730¹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka uprawdopodobnienia roszczenia jako podstawa udzielenia zabezpieczenia.
u.k.w.h. art. 10 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Możliwość wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 338 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia postanowienia o zabezpieczeniu.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania w przedmiocie zabezpieczenia.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania w przedmiocie zabezpieczenia.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 243
Kodeks postępowania cywilnego
Uprawdopodobnienie.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił wystarczająco przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia. Uzasadnienie postanowienia o zabezpieczeniu było wadliwe i nie pozwalało na kontrolę instancyjną.
Godne uwagi sformułowania
sąd I instancji zaniechał jakichkolwiek ustaleń pozwalających na dokonanie oceny zasadności wniosku w zakresie stwierdzenia istnienia przesłanki udzielania zabezpieczenia roszczenia w postaci jego uprawdopodobnienia uzasadnienie postanowienia w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia winno wskazywać m.in. podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania wniosku ryzyko pozbawienia stron jednej instancji merytorycznej
Skład orzekający
Henryk Haak
przewodniczący
Marian Raszewski
sędzia-sprawozdawca
Paweł Szwedowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi uzasadnienia postanowień o zabezpieczeniu powództwa oraz konsekwencje ich niedochowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w sprawach cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z zabezpieczeniem powództwa, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.
“Ważne dla prawników: Sąd Okręgowy uchyla zabezpieczenie z powodu wadliwego uzasadnienia sądu niższej instancji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 626/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 3 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Henryk Haak Sędziowie: SSO Marian Raszewski – spr. SSO Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. P. (1) przeciwko L. Ł. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przedmiocie zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w K. z dnia 4 sierpnia 2014 r., VI C 520/14 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostrowie Wielkopolskim, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w K. do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w K. zabezpieczył powództwo K. P. (2) przeciwko L. Ł. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale III ksiąg wieczystych o numerach (...) , prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K. , ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie, a wnioskowany sposób zabezpieczenia jest zgodny z treścią przepisu art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece . Od powyższego postanowienia pozwany wniósł zażalenie zaskarżając je w całości i, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 730 1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 10 ust. 2 zd. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez przyjęcie, że powód uprawdopodobnił roszczenie, art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia jakie okoliczności miałyby prowadzić do przekonania o uprawdopodobnieniu roszczenia przez powoda, art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez udzielenie roszczenia ponad żądanie, a to w związku z orzeczeniem o wpisaniu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w dziale III. ksiąg wieczystych, w sytuacji, gdy powód wyraźnie domagał się dokonania wpisu jedynie w dziale II. Ksiąg wieczystych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak zasadnie podniósł skarżący, Sąd I instancji zaniechał jakichkolwiek ustaleń pozwalających na dokonanie oceny zasadności wniosku w zakresie stwierdzenia istnienia przesłanki udzielania zabezpieczenia roszczenia w postaci jego uprawdopodobnienia, o której mowa w art. 730 1 § 1 in principio k.p.c. Należy uznać, że - stosownie do dyspozycji art. 338 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. - uzasadnienie postanowienia w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia winno wskazywać m.in. podstawę faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za uprawdopodobnione i przesłanek, na których się oparł, a także przyczyn, dla których innym twierdzeniom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie w tym zakresie powinno dawać podstawy do kontroli, czy oceniając wiarygodność i moc twierdzeń wnioskodawcy sąd nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ). Jeśli ustalenia zostały dokonane w oparciu o uprawdopodobnienie ( art. 243 ), w uzasadnieniu postanowienia powinno być to zaznaczone. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, sąd jest zobowiązany do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Jeśli uzasadnienie nie zawiera ww. elementów konstrukcyjnych, wówczas orzeczenie podlega uchyleniu, zaś sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania (wyrok SN z dnia 26 lipca 2007 r., V CSK 115/07, M.Praw. 2007, nr 17, s. 930). Tym samym należy uznać, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania wniosku. W doktrynie i orzecznictwie słusznie zwraca się uwagę na związane z taką sytuacją ryzyko pozbawienia stron jednej instancji merytorycznej (zob. wyrok SN z 13.11.2002 r., I CKN 1149/00, LEX nr 75293). Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie pozostałych zarzutów zażalenia jest bezprzedmiotowe i uznał za wskazane uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego, o czym - na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. - orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI