II CZ 626/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-11-03
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
zabezpieczenieksięgi wieczysteuzgodnienie stanu prawnegozażalenieuzasadnieniekontrola instancyjnasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o zabezpieczeniu powództwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia sądu pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego o zabezpieczeniu powództwa poprzez wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księgach wieczystych. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie uzasadnił wystarczająco przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając sprawę z powództwa K. P. (1) przeciwko L. Ł. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, rozpatrzył zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim. Sąd Rejonowy zabezpieczył powództwo poprzez wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księgach wieczystych, uznając, że powód uprawdopodobnił roszczenie. Pozwany zaskarżył to postanowienie, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących uprawdopodobnienia roszczenia i wadliwość uzasadnienia. Sąd Okręgowy przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji zaniechał dokonania ustaleń pozwalających na ocenę zasadności wniosku o zabezpieczenie. Sąd Okręgowy podkreślił, że uzasadnienie postanowienia o zabezpieczeniu powinno zawierać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, w tym ustalenia, które sąd uznał za uprawdopodobnione. Brak tych elementów uniemożliwia kontrolę instancyjną i prowadzi do ryzyka pozbawienia stron merytorycznej instancji. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, rozstrzygając jednocześnie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji zaniechał dokonania ustaleń pozwalających na ocenę zasadności wniosku o zabezpieczenie i nie uzasadnił wystarczająco przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadnienie postanowienia o zabezpieczeniu musi zawierać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, w tym ustalenia, które sąd uznał za uprawdopodobnione. Brak tych elementów uniemożliwia kontrolę instancyjną i prowadzi do ryzyka pozbawienia stron merytorycznej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. P. (1)osoba_fizycznapowód
L. Ł.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 730¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka uprawdopodobnienia roszczenia jako podstawa udzielenia zabezpieczenia.

u.k.w.h. art. 10 § 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Możliwość wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 338 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi uzasadnienia postanowienia o zabezpieczeniu.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania w przedmiocie zabezpieczenia.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania w przedmiocie zabezpieczenia.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 243

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawdopodobnienie.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił wystarczająco przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia. Uzasadnienie postanowienia o zabezpieczeniu było wadliwe i nie pozwalało na kontrolę instancyjną.

Godne uwagi sformułowania

sąd I instancji zaniechał jakichkolwiek ustaleń pozwalających na dokonanie oceny zasadności wniosku w zakresie stwierdzenia istnienia przesłanki udzielania zabezpieczenia roszczenia w postaci jego uprawdopodobnienia uzasadnienie postanowienia w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia winno wskazywać m.in. podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania wniosku ryzyko pozbawienia stron jednej instancji merytorycznej

Skład orzekający

Henryk Haak

przewodniczący

Marian Raszewski

sędzia-sprawozdawca

Paweł Szwedowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi uzasadnienia postanowień o zabezpieczeniu powództwa oraz konsekwencje ich niedochowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w sprawach cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z zabezpieczeniem powództwa, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Ważne dla prawników: Sąd Okręgowy uchyla zabezpieczenie z powodu wadliwego uzasadnienia sądu niższej instancji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 626/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 3 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Henryk Haak Sędziowie: SSO Marian Raszewski – spr. SSO Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. P. (1) przeciwko L. Ł. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przedmiocie zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w K. z dnia 4 sierpnia 2014 r., VI C 520/14 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostrowie Wielkopolskim, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w K. do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w K. zabezpieczył powództwo K. P. (2) przeciwko L. Ł. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale III ksiąg wieczystych o numerach (...) , prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K. , ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie, a wnioskowany sposób zabezpieczenia jest zgodny z treścią przepisu art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece . Od powyższego postanowienia pozwany wniósł zażalenie zaskarżając je w całości i, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 730 1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 10 ust. 2 zd. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez przyjęcie, że powód uprawdopodobnił roszczenie, art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia jakie okoliczności miałyby prowadzić do przekonania o uprawdopodobnieniu roszczenia przez powoda, art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez udzielenie roszczenia ponad żądanie, a to w związku z orzeczeniem o wpisaniu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w dziale III. ksiąg wieczystych, w sytuacji, gdy powód wyraźnie domagał się dokonania wpisu jedynie w dziale II. Ksiąg wieczystych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak zasadnie podniósł skarżący, Sąd I instancji zaniechał jakichkolwiek ustaleń pozwalających na dokonanie oceny zasadności wniosku w zakresie stwierdzenia istnienia przesłanki udzielania zabezpieczenia roszczenia w postaci jego uprawdopodobnienia, o której mowa w art. 730 1 § 1 in principio k.p.c. Należy uznać, że - stosownie do dyspozycji art. 338 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. - uzasadnienie postanowienia w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia winno wskazywać m.in. podstawę faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za uprawdopodobnione i przesłanek, na których się oparł, a także przyczyn, dla których innym twierdzeniom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie w tym zakresie powinno dawać podstawy do kontroli, czy oceniając wiarygodność i moc twierdzeń wnioskodawcy sąd nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ). Jeśli ustalenia zostały dokonane w oparciu o uprawdopodobnienie ( art. 243 ), w uzasadnieniu postanowienia powinno być to zaznaczone. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, sąd jest zobowiązany do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Jeśli uzasadnienie nie zawiera ww. elementów konstrukcyjnych, wówczas orzeczenie podlega uchyleniu, zaś sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania (wyrok SN z dnia 26 lipca 2007 r., V CSK 115/07, M.Praw. 2007, nr 17, s. 930). Tym samym należy uznać, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania wniosku. W doktrynie i orzecznictwie słusznie zwraca się uwagę na związane z taką sytuacją ryzyko pozbawienia stron jednej instancji merytorycznej (zob. wyrok SN z 13.11.2002 r., I CKN 1149/00, LEX nr 75293). Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie pozostałych zarzutów zażalenia jest bezprzedmiotowe i uznał za wskazane uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego, o czym - na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. - orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI