II Cz 622 / 13

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2013-11-15
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadekdziedziczeniepostępowanie nieprocesowesądadresdoręczeniezawieszenie postępowaniazażalenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie banku na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że wnioskodawca ma obowiązek wskazać aktualne adresy spadkobierców.

Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, ponieważ wnioskodawca nie wskazał aktualnych adresów dwóch spadkobierczyń. Bank złożył zażalenie, twierdząc, że sąd powinien z urzędu ustalić adresy lub wezwać spadkobierców przez ogłoszenie. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że wnioskodawca, korzystając z pomocy pełnomocnika, ma obowiązek podjęcia starań w celu ustalenia adresów spadkobierców, którzy są znani z imienia i nazwiska.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Szubinie o zawieszeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po T. K. Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie, ponieważ wnioskodawca nie podał aktualnych adresów zamieszkania uczestniczek W. K. i A. K. (2), mimo wezwania pod rygorem zawieszenia. Bank argumentował, że sąd powinien z urzędu zapewnić udział wszystkich zainteresowanych lub wezwać spadkobierców przez ogłoszenie. Sąd Okręgowy uznał jednak, że obowiązek poszukiwania spadkobierców i ustalania ich miejsca zamieszkania nie spoczywa w całości na sądzie, zwłaszcza gdy wnioskodawca korzysta z pomocy pełnomocnika. Podkreślono, że skoro spadkobiercy są znani z imienia i nazwiska, wnioskodawca powinien podjąć działania w celu ustalenia ich adresów lub wnioskować o ustanowienie kuratora. Odpowiedź banku, że nie ma interesu prawnego w uzyskaniu adresów, została uznana za niewystarczającą. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione, wskazując na konieczność podjęcia przez wnioskodawcę stosownych czynności procesowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie ma takiego obowiązku. Obowiązek podjęcia starań w celu ustalenia adresów lub wnioskowania o kuratora spoczywa na wnioskodawcy, zwłaszcza gdy korzysta on z pomocy pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd spadku bada z urzędu kto jest spadkobiercą, ale nie ma obowiązku z urzędu poszukiwania spadkobierców i ustalania ich miejsca zamieszkania. Wnioskodawca, który inicjuje postępowanie, powinien podjąć niezbędne czynności, aby zapewnić udział wszystkich zainteresowanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) Spółka Akcyjna w G.spółkawnioskodawca
A. K. (1)osoba_fizycznauczestnik
L. K.osoba_fizycznauczestnik
A. K. (2)osoba_fizycznauczestnik
W. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik
T. K.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 670 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd spadku bada z urzędu kto jest spadkobiercą i na jakiej podstawie, ale nie ma obowiązku z urzędu poszukiwania spadkobierców i ustalania ich miejsca zamieszkania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 671 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 671 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 672

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczy wezwania spadkobierców przez ogłoszenie, gdy są oni nieznani.

k.p.c. art. 510 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie znajduje zastosowania w przypadku spadkobierców znanych z imienia i nazwiska.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów o apelacji do zażaleń.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek wnioskodawcy do podjęcia starań w celu ustalenia adresów spadkobierców. Znajomość spadkobierców z imienia i nazwiska wyklucza stosowanie wezwania przez ogłoszenie. Wnioskodawca, korzystając z pomocy pełnomocnika, powinien aktywnie działać w sprawie.

Odrzucone argumenty

Sąd powinien z urzędu ustalić adresy spadkobierców. Sąd powinien wezwać spadkobierców przez ogłoszenie. Wnioskodawca nie ma interesu prawnego w ustalaniu adresów spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

Sąd spadku bada z urzędu kto jest spadkobiercą, a więc osobą dziedzicząca po spadkodawcy i na jakiej podstawie (z testamentu czy z ustawy), co nie oznacza, że ma obowiązek z urzędu poszukiwania spadkobierców i ustalania ich miejsca zamieszkania względnie pobytu. W przypadku spadkobierców zmarłego, którzy są znani, jak w tym przypadku, nie znajduje zastosowania art.510  2 kpc , a więc nie zachodzi potrzeba ich wzywania do udziału w sprawie, gdyż zgłoszeni już przez wnioskodawcę są jego uczestnikami.

Skład orzekający

Janusz Kasnowski

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Jankowska - Kocon

sędzia

Tomasz Adamski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązki wnioskodawcy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku dotyczące ustalania adresów spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spadkobiercy są znani z imienia i nazwiska, a wnioskodawca korzysta z pomocy pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty postępowania spadkowego i rozgraniczenie obowiązków sądu oraz wnioskodawcy w zakresie ustalania danych uczestników.

Kto odpowiada za ustalenie adresów spadkobierców: sąd czy wnioskodawca?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 622 / 13 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2013r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie: SO Barbara Jankowska - Kocon SO Tomasz Adamski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w G. przy uczestnictwie A. K. (1) , L. K. , A. K. (2) , W. K. i M. K. o stwierdzenie nabycia spadku po T. K. na skutek zażalenia wnioskodawcy (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Szubinie V Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Nakle nad Notecią z dnia 13 maja 2013r. w sprawie o sygn. V Ns 215/13 postanawia : oddalić zażalenie . Na oryginale właściwe podpisy. II Cz 622/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 maja 2013r. Sąd Rejonowy w Szubinie V Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Nakle nad Notecią zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku (...) Banku (...) S.A. w G. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym T. K. . W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania ustalił, iż uczestniczki W. K. i A. K. (2) nie zamieszkują pod adresem wskazanym przez wnioskodawcę we wniosku. Uczestniczce M. K. , która złożyła zapewnienie spadkowe adresy w/w sióstr nie są znane. Natomiast z dokumentów złożonych przez wnioskodawcę wynika, że uczestniczka W. K. została wymeldowana z adresu w N. jeszcze w 2008r. Wnioskodawca został wezwany do wskazania aktualnych adresów zamieszkania w/w uczestniczek w terminie tygodniowym i to pod rygorem zawieszenia postępowania. W odpowiedzi wskazał, że nie ma interesu prawnego w uzyskaniu adresów uczestniczek od właściwych organów, a poza tym Sąd winien wezwać wszystkich spadkobierców poprzez ogłoszenie. Sąd nie podzielił tego zapatrywania. Uznał, że wezwanie spadkobierców w drodze ogłoszenia przewidzianego w art.672 kpc stanowi ostateczność, a skoro uczestniczki są znane z imienia i nazwiska, to wnioskodawca powinien wskazać ich adresy zamieszkania lub złożyć wniosek o ustanowienia dla nich kuratora, jako że miejsce ich pobytu nie jest znane. Brak działania wnioskodawczy uniemożliwił – zdaniem Sądu – nadanie sprawie dalszego biegu (postanowienie wraz z uzasadnieniem – k.41). W zażaleniu na postanowienie wnioskodawca domagał się jego uchylenia. Twierdził w istocie, że podobnie jak i w innych sprawach rozpoznawanych w trybie nieprocesowym Sąd z urzędu powinien zapewnić udział w postępowaniu wszystkich zainteresowanych (w ujęciu art.510  2 kpc ), a obowiązek działania Sądu z urzędu oznacza, że nie może on poprzestać na tym co zostanie zaoferowane przez uczestników postępowania, bowiem musi ocenić, czy stwarza to wystarczającą podstawę do prawidłowego stwierdzenia kto nabył spadek (zażalenie – k.46 i 47). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie jest uzasadnione. Prezentuje on w istocie stanowisko, że złożenie wniosku inicjującego postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku zwalnia wnioskodawcę od potrzeby dokonywania dalszych czynności niezbędnych w sprawie. Tymczasem zgodnie z treścią art.670  1 kpc Sąd spadku bada z urzędu kto jest spadkobiercą , a więc osobą dziedzicząca po spadkodawcy i na jakiej podstawie (z testamentu czy z ustawy), co nie oznacza, że ma obowiązek z urzędu poszukiwania spadkobierców i ustalania ich miejsca zamieszkania względnie pobytu. W szczególności gdy wnioskodawca korzysta pomocy pełnomocnika i nie jest nieporadny. Skoro adresy zamieszkania uczestniczek W. K. i A. K. (2) okazały się nieaktualne, to Sąd Rejonowy miał prawo nałożyć na wnioskodawcę obowiązek wskazania aktualnych adresów ich zamieszkania względnie pobytu tak, by można było doręczyć im odpisy wniosku spadkowego i zawiadomienia o terminie rozprawy. Tym bardziej, że zapewnienie złożone przez uczestniczkę M. K. w trybie art.671  1 i 2 kpc potwierdziło, iż uczestniczki W. K. i A. K. (2) są spadkobierczyniami po zmarłym T. K. , ale nie wyjaśniło dokładnie, gdzie aktualnie zamieszkują (k.33). Uczestniczka M. K. wskazała dodatkowo, że A. K. (2) mieszka w B. – Ł. przy ul. (...) , a W. K. zamieszkuje w N. nad. N. przy ul. (...) , ale w obu przypadkach nie pamięta numeru (k.32). W tym stanie rzeczy uzasadnione było oczekiwanie Sądu, że wnioskodawca – po wezwaniu – uzupełni brakujące dane dotyczące miejsca zamieszkiwania uczestniczek, co pozwoli zawiadomić je o toczącej się sprawie i doręczyć odpis wniosku. Odpowiedź wnioskodawcy na wezwanie Sądu, że nie jest w stanie wskazać tych danych, bo nie posiada interesu prawnego w ich uzyskaniu od właściwych organów (k.40) i zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań wyjaśniających nie stanowiło należytego wywiązania się z nałożonego obowiązku. W tych okolicznościach nie było też żadnych podstaw – wbrew zapatrywaniu skarżącego – do wezwania tych spadkobierców przez ogłoszenie (w ujęciu art.672 kpc ). W przypadku spadkobierców zmarłego, którzy są znani, jak w tym przypadku, nie znajduje zastosowania art.510  2 kpc , a więc nie zachodzi potrzeba ich wzywania do udziału w sprawie, gdyż zgłoszeni już przez wnioskodawcę są jego uczestnikami. W tym stanie rzeczy do wnioskodawcy należy podjęcie stosownych czynności zmierzających do wskazania aktualnych adresów zamieszkania względnie pobytu uczestniczek, a w zależności od ich wyniku podjęcie dalszych odpowiednich działań procesowych. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd odwoławczy oddalił zażalenie wnioskodawcy, jako nieuzasadnione (na podstawie art.385 kpc w związku z art.397  2 kpc i art.13 2 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI