II Cz 606/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2014-10-15
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
wyjawienie majątkuegzekucjawierzycieldłużnikpowaga rzeczy osądzonejzażalenietytuł wykonawczyk.p.c.

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyjawienie majątku, uznając, że wcześniejsze oddalenie wniosku z powodu braku tytułu wykonawczego nie stanowiło powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Rejonowy odrzucił wniosek o wyjawienie majątku, powołując się na powagę rzeczy osądzonej, ponieważ podobna sprawa zakończyła się prawomocnym postanowieniem w ciągu ostatniego roku. Wierzyciel złożył zażalenie, argumentując, że poprzedni wniosek został oddalony z powodu braku administracyjnego tytułu wykonawczego, a nie z powodu merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione, uchylając postanowienie sądu niższej instancji.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, który odrzucił wniosek o wyjawienie majątku. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., uznając, że sprawa o wyjawienie majątku pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona i nie upłynął rok od poprzedniego postanowienia. Wierzyciel w zażaleniu podniósł, że poprzedni wniosek (sygn. akt I Co 2089/13) został oddalony z powodu nieprzedłożenia administracyjnego tytułu wykonawczego z klauzulą wykonalności, a nie z powodu merytorycznego rozstrzygnięcia. W związku z tym, dłużnik nie złożył przyrzeczenia ani wykazu majątku, a przepis ograniczający możliwość ponownego wniosku po roku (art. 918 § 1 k.p.c.) nie miał zastosowania. Sąd Okręgowy przychylił się do argumentacji wierzyciela, stwierdzając, że sprawa o wyjawienie majątku z natury wyklucza zastosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście powagi rzeczy osądzonej. Utrzymanie postanowienia sądu rejonowego prowadziłoby do sytuacji, w której wierzyciel nie mógłby skutecznie dochodzić swoich praw, nawet w przypadku zmiany sytuacji majątkowej dłużnika. Sąd Okręgowy podkreślił, że ograniczenie czasowe z art. 918 § 1 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy doszło do złożenia przyrzeczenia lub wyczerpania środków przymusu. Ponieważ w poprzedniej sprawie do tego nie doszło, a wierzyciel uzupełnił brak formalny, nowy wniosek był dopuszczalny. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o oddaleniu wniosku o wyjawienie majątku z powodu braku tytułu wykonawczego nie stanowi powagi rzeczy osądzonej, a charakter sprawy wyklucza zastosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sprawa o wyjawienie majątku ma specyficzny charakter, który wyklucza zastosowanie przepisu o powadze rzeczy osądzonej w sytuacji, gdy poprzedni wniosek został oddalony z przyczyn formalnych (brak tytułu wykonawczego), a nie merytorycznych. Pozwoliło to wierzycielowi na ponowne złożenie wniosku po uzupełnieniu braków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wierzyciel

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Naczelnik (...) w I.organ_państwowywierzyciel
M. O.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 918 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wprowadza ograniczenie czasowe (rok) na ponowne wystąpienie z wnioskiem o wyjawienie majątku, ale tylko jeśli doszło do złożenia przyrzeczenia przez dłużnika lub wyczerpania środków przymusu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w sprawie o wyjawienie majątku, gdy poprzedni wniosek został oddalony z przyczyn formalnych.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ma odpowiednie zastosowanie do spraw o wyjawienie majątku.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku uwzględnienia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poprzedni wniosek o wyjawienie majątku został oddalony z powodu braku tytułu wykonawczego, a nie z powodu merytorycznego rozstrzygnięcia. Dłużnik nie złożył przyrzeczenia ani wykazu majątku w poprzedniej sprawie, co wyłącza zastosowanie ograniczenia czasowego z art. 918 § 1 k.p.c. Charakter sprawy o wyjawienie majątku wyklucza zastosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście powagi rzeczy osądzonej.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wyjawienie majątku został odrzucony przez Sąd Rejonowy z powodu powagi rzeczy osądzonej, ponieważ sprawa została już prawomocnie osądzona w ciągu ostatniego roku.

Godne uwagi sformułowania

Nie można podzielić stanowiska Sądu Rejonowego o zaistnieniu w niniejszym postępowaniu negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem charakter sprawy o nakazanie wyjawienia majątku wyklucza możliwość zastosowania do niej art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Odmienne zapatrywanie musiałoby prowadzić do wniosku, że w przypadku późniejszej zmiany stosunków majątkowych, w tym własnościowych, mogących powodować wzrost majątku dłużnika, wierzyciel nie mógłby w ogóle wystąpić z ponownym wnioskiem o wyjawienie majątku tego samego dłużnika ze względu na wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie w tym zakresie, co wypaczałoby sens instytucji wyjawienia majątku

Skład orzekający

Janusz Kasnowski

przewodniczący-sprawozdawca

Bogumił Goraj

sędzia

Wojciech Borodziuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej w kontekście spraw o wyjawienie majątku oraz zastosowanie art. 918 § 1 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia wniosku o wyjawienie majątku z przyczyn formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na niuansowaną interpretację przepisów o powadze rzeczy osądzonej w specyficznym kontekście wyjawienia majątku.

Czy odrzucenie wniosku o wyjawienie majątku z powodu braku dokumentu zamyka drogę do egzekucji? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II Cz 606/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie: SO Bogumił Goraj SO Wojciech Borodziuk po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika (...) w I. (wierzyciela) z udziałem M. O. (dłużnika) o wyjawienie majątku na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt: I Co 3436/13 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. sygn. akt: II Cz 606/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu, w sprawie z wniosku wierzyciela Skarbu Państwa – Naczelnika (...) w I. z udziałem dłużnika M. O. o wyjawienie majątku, odrzucił wniosek. W uzasadnieniu Sąd podał, że w dniu 29 października 2013 r. wierzyciel wystąpił z wnioskiem o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku. Jak wynika z akt sprawy I Co 2089/13 toczyła się już sprawa o wyjawienie majątku pomiędzy tymi samymi podmiotami, która zakończyła się wydaniem postanowienia z dnia 19 sierpnia 2013 r. Następnie Sąd Rejonowy wskazał na treść art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. zaznaczając, że przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie ( art. 13 § 2 k.p.c. ), po czym stwierdził, że sprawa została już prawomocnie osądzona, a od wydania powyższego postanowienia nie upłynął jeszcze okres jednego roku. Wobec tego, powołując się na wyżej podane przepisy, Sąd odrzucił wniosek. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożył wierzyciel podnosząc, że sprawa I Co 2089/13 zakończyła się oddaleniem wniosku, albowiem nie przedłożył on administracyjnego tytułu wykonawczego opatrzonego sądową klauzulą wykonalności w wyznaczonym terminie. Po uzyskaniu takiego tytułu wierzyciel ponowił swój wniosek. Zatem w sprawie I Co 2089/13 nie doszło do złożenia przez dłużnika przyrzeczenia lub wyczerpania środków przymusu. Tym samym przepis art. 918 1 k.p.c. , wskazujący na niemożność wystąpienia z nowym wnioskiem o wyjawienie majątku, jeżeli nie upłynął rok od złożenia przyrzeczenia przez dłużnika lub wyczerpania środków przymusu, nie może mieć w sprawie zastosowania. Wskazując na powyższe wierzyciel wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Nie można podzielić stanowiska Sądu Rejonowego o zaistnieniu w niniejszym postępowaniu negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem charakter sprawy o nakazanie wyjawienia majątku wyklucza możliwość zastosowania do niej art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Odmienne zapatrywanie musiałoby prowadzić do wniosku, że w przypadku późniejszej zmiany stosunków majątkowych, w tym własnościowych, mogących powodować wzrost majątku dłużnika, wierzyciel nie mógłby w ogóle wystąpić z ponownym wnioskiem o wyjawienie majątku tego samego dłużnika ze względu na wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie w tym zakresie, co wypaczałoby sens instytucji wyjawienia majątku, która służy umożliwieniu wierzycielowi przeprowadzenia skutecznej egzekucji z istniejących składników majątku dłużnika, dotychczas nieznanych i niedostępnych wierzycielowi, z których mógłby on uzyskać zaspokojenie swej należności. Pogląd zaprezentowany przez Sąd Rejonowy stoi w sprzeczności z intencjami ustawodawcy, który treścią art. 918 1 k.p.c. zezwolił na wystąpienie z kolejnym wnioskiem w tym zakresie przeciwko temu samemu dłużnikowi, jednakże wprowadził ograniczenie czasowe, zgodnie z którym powinność złożenia przez dłużnika nowego wykazu i przyrzeczenia powstaje wówczas, gdy od poprzedniego przyrzeczenia lub wyczerpania środków przymusu upłynął okres jednego roku. Nowy wniosek wierzyciela złożony przed upływem powyższego terminu jest niedopuszczalny i powinien skutkować jego odrzuceniem, jednakże w tym kontekście nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej, a jedynie o czasowej niedopuszczalności kolejnego wniosku o wyjawienie majątku. Sytuacja opisana treścią art. 918 1 k.p.c. nie występuje jednak w niniejszej sprawie, albowiem z analizy akt o sygn. I Co 2089/13 wynika, że do oddalenia wniosku wierzyciela o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku doszło z powodu nieprzedłożenia przez niego w wyznaczonym terminie administracyjnego tytułu wykonawczego opatrzonego sądową klauzulą wykonalności. Zatem słusznie podnosi skarżący, że wówczas dłużnik nie złożył wykazu i przyrzeczenia, co sprawia, że nie był on ograniczony czasowo w zakresie możliwości wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. Skoro wierzyciel uzupełnił brak skutkujący wcześniejszym oddaleniem jego wniosku i wystąpił z kolejnym żądaniem nakazania dłużnikowi wyjawienia majątku, nie było podstaw do odrzucenia jego wniosku z jakiejkolwiek przyczyny. W konsekwencji Sąd Okręgowy uchylił zaskarżonego postanowienie uznając wniesione zażalenie za uzasadnione (na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI