II CZ 60/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie sądu okręgowego dotyczące kosztów postępowania nieprocesowego, potwierdzając zasadę ponoszenia kosztów we własnym zakresie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. dotyczące kosztów postępowania o wpis hipoteki przymusowej. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu rejonowego, orzekając, że strony ponoszą koszty we własnym zakresie. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że choć Sąd Okręgowy błędnie powołał się na art. 520 § 1 k.p.c. i nie zastosował art. 101 k.p.c., to ostatecznie postanowienie było prawidłowe, ponieważ w postępowaniu nieprocesowym o wpis hipoteki, gdzie interesy stron są sprzeczne, a ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy, obowiązuje zasada ponoszenia kosztów we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.).
Sąd Najwyższy w składzie sędziów Jana Górowskiego (przewodniczącego), Dariusza Dończyka i Dariusza Zawistowskiego (sprawozdawcy) rozpoznał sprawę z wniosku K. C. przy udziale R. B. i H. B. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej. Przedmiotem postępowania było zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 3 lutego 2010 r. dotyczące kosztów postępowania. Sąd Okręgowy, zmieniając postanowienie Sądu Rejonowego w G. o odmowie dokonania wpisu, orzekł, że koszty postępowania wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 § 2 k.p.c., domagając się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że Sąd Okręgowy powołał się na art. 520 § 1 k.p.c., jednocześnie odwołując się do art. 101 k.p.c., który nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym. Sąd Okręgowy nie uzasadnił również, dlaczego wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy uzasadniały nieuwzględnienie żądania zasądzenia kosztów przez wnioskodawcę. Mimo tych uchybień, Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Podkreślono, że w postępowaniu nieprocesowym zasadą jest ponoszenie kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie, a odstępstwa od tej zasady (art. 520 § 2 i § 3 k.p.c.) są uzasadnione jedynie sprzecznością interesów lub różnym stopniem zainteresowania wynikiem postępowania. W przypadku postępowania o wpis hipoteki przymusowej, które ma szczególny charakter i leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy, powinna mieć zastosowanie zasada z art. 520 § 1 k.p.c. W związku z tym zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 3941 § 2 w zw. z art. 39814 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 101 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 101 k.p.c. dotyczy postępowania procesowego, a nie nieprocesowego, w którym obowiązują inne zasady dotyczące kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty we własnym zakresie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów we własnym zakresie uzasadniają sprzeczność interesów uczestników lub różny stopień ich zainteresowania wynikiem postępowania.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 3941 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W postępowaniu nieprocesowym o wpis hipoteki przymusowej obowiązuje zasada ponoszenia kosztów we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.). Ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. i art. 101 k.p.c. do rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu nieprocesowym.
Godne uwagi sformułowania
W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik postępowania we własnym zakresie ponosi koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Postępowanie o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej, opierające się o istnienie odpowiedniego tytułu upoważniającego do dokonania tego rodzaju wpisu, ma szczególny charakter, gdyż ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania nieprocesowego, w szczególności w sprawach o wpis hipoteki przymusowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania nieprocesowego o wpis hipoteki przymusowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kto płaci za koszty w sprawach o hipotekę? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady postępowania nieprocesowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 60/10 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lipca 2010 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r., zmieniając postanowienie Sądu Rejonowego w G. o odmowie dokonania hipoteki przymusowej, orzekł, że koszty postępowania w tej sprawie wnioskodawca i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie. W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Sąd Okręgowy w S. jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania powołał art. 520 § 1 k.p.c. Podkreślił, że interesy wnioskodawcy i uczestników postępowania były wprawdzie sprzeczne, jednakże uczestnicy postępowania nie dali żadnych podstaw do wszczęcia postępowania. Skarżący zasadnie zarzucił, że Sąd Okręgowy w praktyce odwołał się zatem do art. 101 k.p.c. Przepis ten w postępowaniu nieprocesowym nie ma zaś zastosowania. Sąd Okręgowy nie uzasadnił również, na gruncie art. 520 k.p.c., z jakich względów wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy uzasadniały nieuwzględnienie żądania zasądzenia kosztów postępowania zgłoszonego przez wnioskodawcę, mimo przyjęcia sprzeczności jego interesów z interesami uczestników postępowania. Niezależnie od tego zaskarżone postanowienie odpowiada ostatecznie prawu i zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik postępowania we własnym zakresie ponosi koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady uzasadniają jednie przesłanki określone w art. 520 § 2 i § 3 k.p.c. Stanowią je sprzeczność interesów uczestników postępowania lub różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 3 grudnia 1959 r., II CR 859/58 zwrot kosztów postępowania może być pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego orzeczony tylko wówczas, gdy ich prawa lub interesy względem przedmiotu sporu są przeciwstawne. Postępowanie o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej, opierające się o istnienie odpowiedniego tytułu upoważniającego do dokonania tego rodzaju wpisu, ma szczególny charakter, gdyż ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy. Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 stycznia 1973 r., III CZP 96/72 (OSNC 1973, nr 9, poz. 146). W tego rodzaju sprawie powinna zatem znaleźć zastosowanie zasada wyrażona w art. 520 § 1 k.p.c. Z tego względu zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 2 w zw. z art. 39814 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI