II CZ 59/12

Sąd Najwyższy2012-07-20
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenieapelacjaśrodek zaskarżeniaprofesjonalny pełnomocnikzasiedzenieSąd Najwyższyrygoryzm procesowy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu zażalenia, uznając, że błędne oznaczenie środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika nie powinno prowadzić do jego odrzucenia.

Sąd drugiej instancji odrzucił zażalenie wnioskodawców na postanowienie oddalające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że właściwym środkiem byłaby apelacja. Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na to postanowienie, argumentując, że rygoryzm procesowy powinien być mniejszy w przypadku zwykłych środków odwoławczych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie za dopuszczalne i zasadne, podkreślając, że błędne oznaczenie pisma procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika nie powinno skutkować jego odrzuceniem, jeśli treść pisma pozwala na ustalenie jego rzeczywistego charakteru.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło ich zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego oddalające skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie. Sąd drugiej instancji uznał, że właściwym środkiem zaskarżenia byłaby apelacja, a nie zażalenie, i odrzucił środek wniesiony przez wnioskodawców. Wnioskodawcy zaskarżyli to postanowienie, przyznając, że ich środek mógł być błędnie oznaczony, ale argumentowali, że taki rygoryzm nie jest uzasadniony w przypadku zwykłych środków odwoławczych i że art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. powinien mieć zastosowanie również do profesjonalnych pełnomocników. Sąd Najwyższy uznał dopuszczalność zażalenia na postanowienie odrzucające zażalenie, stwierdzając, że odrzucenie pisma z powodu niedopuszczalności nie jest tym samym co rozpoznanie zażalenia. Następnie, dokonując merytorycznej oceny, Sąd Najwyższy uznał zażalenie wnioskodawców za uzasadnione. Podkreślono, że rygoryzm procesowy jest bardziej uzasadniony w przypadku skarg kasacyjnych niż zwykłych środków odwoławczych. Sąd Najwyższy przychylił się do poglądu, że mylne oznaczenie pisma procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika, jeśli jego treść pozwala na ustalenie rzeczywistego charakteru, nie powinno stanowić przeszkody do rozpoznania go we właściwym trybie, zgodnie z art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie odrzucające zażalenie jako niedopuszczalne nie może być utożsamiane z wydaniem postanowienia po rozpoznaniu zażalenia, ponieważ rozpoznanie zażalenia polega na merytorycznej ocenie jego zasadności.

Uzasadnienie

Rozpoznanie zażalenia wymaga merytorycznej oceny jego zasadności, a nie jedynie formalnej oceny jego dopuszczalności. Odrzucenie pisma z powodu niedopuszczalności nie jest jego rozpoznaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznawnioskodawca
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca
C. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1 zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie, jeśli jego treść pozwala na ustalenie rzeczywistego charakteru.

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Ogranicza dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania przez sąd odwoławczy zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 518

Kodeks postępowania cywilnego

Określa środek zaskarżenia na postanowienie oddalające skargę o wznowienie postępowania nieprocesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające zażalenie jako niedopuszczalne nie jest postanowieniem wydanym po rozpoznaniu zażalenia. Mylne oznaczenie środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika nie powinno skutkować jego odrzuceniem, jeśli treść pisma pozwala na ustalenie jego rzeczywistego charakteru. Rygoryzm procesowy jest mniej uzasadniony w przypadku zwykłych środków odwoławczych niż skarg kasacyjnych.

Odrzucone argumenty

Środkiem zaskarżenia postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania jest apelacja, a nie zażalenie. Wniesienie środka odwoławczego w innej formie niż właściwa stanowi dokonanie innej czynności procesowej, a nie mylne oznaczenie pisma.

Godne uwagi sformułowania

tak daleki rygoryzm jest uzasadniony w odniesieniu do skargi kasacyjnej ze względu na potrzebę ochrony interesu publicznego, ale nie w odniesieniu do zwykłych środków odwoławczych nie zwalnia to oczywiście z obowiązku zbudowania przez profesjonalnego pełnomocnika środka odwoławczego w taki sposób, ażeby Sąd mógł bez trudu ustalić m.in. określony w nim zakres zaskarżenia, dokonując tego ustalenia również na podstawie analizy treści wniesionego w sprawie środka odwoławczego

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Owczarek

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zaskarżenia, stosowania art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. w przypadku profesjonalnych pełnomocników oraz dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia zażalenia przez sąd drugiej instancji i wniesienia zażalenia na to postanowienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z błędami formalnymi popełnianymi przez profesjonalnych pełnomocników i ich wpływem na rozpoznanie sprawy. Jest to istotne dla praktyków prawa.

Błąd pełnomocnika nie musi oznaczać przegranej: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy formalizm ustępuje merytoryce.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 59/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Owczarek SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku B. K. i J. K. przy uczestnictwie C. P. i in. , o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 maja 2009 r. wydanym w sprawie I Ns …. o zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2012 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 9 grudnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011 r. odrzucił zażalenie wnioskodawców wniesione na postanowienie Sądu Rejonowego 2 oddalające skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia. W ocenie Sądu odwoławczego, prawidłowym środkiem zaskarżenia, zgodnie z art. 518 zd. pierwsze k.p.c., służącym na postanowienie oddalające skargę o wznowienie postępowania nieprocesowego o stwierdzenie zasiedzenia, była apelacja, a nie zażalenie. W sytuacji wniesienia przez adwokata środka odwoławczego przyobleczonego w inną formę niż właściwa mamy do czynienia z dokonaniem innej czynności procesowej, a nie z mylnym oznaczeniem pisma procesowego, stwierdził Sąd odwoławczy. Postanowienie odrzucając zażalenie zaskarżyli w całości zażaleniem wnioskodawcy, przyznając, że wniesiony przez nich środek zaskarżenia był w istocie apelacją, chociaż „ubraną’” w złą formę procesową, ponieważ zawarto w treści tego pisma zarzuty merytoryczne i wnioski o uchylenie bądź zmianę postanowienia. Zdaniem żalących, tak daleki rygoryzm jest uzasadniony w odniesieniu do skargi kasacyjnej ze względu na potrzebę ochrony interesu publicznego, ale nie w odniesieniu do zwykłych środków odwoławczych. Ponadto brak jest podstaw do wyłączania stosowania art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało pozytywnie przesądzić o dopuszczalności wniesionego do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie Sądu drugiej instancji odrzucające zażalenie wnioskodawców. Przepis art. 3941 § 2 k.p.c. ogranicza bowiem dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia Sądu drugiej instancji, ale wydane w wyniku rozpoznania przez Sąd odwoławczy zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Tymczasem wydanie postanowienia Sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie jako niedopuszczalne nie może być utożsamiane z wydaniem postanowienia po rozpoznaniu zażalenia w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., ponieważ rozpoznanie zażalenia polega na dokonaniu merytorycznej oceny jego zasadności wyrażonej w formie właściwej decyzji jurysdykcyjnej. Takiego charakteru nie ma natomiast postanowienie odrzucające zażalenie, ponieważ 3 wskutek uznania przez Sąd jego niedopuszczalności nie podlegało ono rozpoznaniu przez ten Sąd. Rozpoznania zażalenia nie można bowiem utożsamiać z dokonaniem formalnej oceny dopuszczalności tego środka zaskarżenia. Dokonując merytorycznej oceny zażalenia wnioskodawców należało uznać je za uzasadnione. Rygoryzm w kwalifikowaniu środków zaskarżenia musi niewątpliwie odnosić się do wnoszenia skarg kasacyjnych, a to z powodu funkcji tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, którą jest przede wszystkim ochrona interesu publicznego i zapewnienie stabilności orzecznictwa. Natomiast taki stopień procesowego rygoryzmu nie jest uzasadniony w odniesieniu do zwykłych środków zaskarżenia. Skład orzekający w niniejszej sprawie skłania się do aprobaty wyrażonego w judykaturze poglądu, że zgodnie z art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. mylne oznaczenie pisma procesowego (nazwanego zażaleniem zamiast apelacją) nie stanowi przeszkody do nadania temu pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Przytoczony przepis nie zawiera również zastrzeżenia, że nie dotyczy on pism wnoszonych m.in. przez adwokatów lub radców prawnych, co oznacza że ma on także do tychże pełnomocników zastosowanie. Nie zwalnia to oczywiście z obowiązku zbudowania przez profesjonalnego pełnomocnika środka odwoławczego w taki sposób, ażeby Sąd mógł bez trudu ustalić m.in. określony w nim zakres zaskarżenia, dokonując tego ustalenia również na podstawie analizy treści wniesionego w sprawie środka odwoławczego (postanowienie SN z dnia 28 czerwca 2007 r., IV CZ 40/07, niepubl.; postanowienie SN z dnia 30 listopada 2006 r., I CZ 88/06, niepubl.). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI