II CZ 59/12

Sąd Najwyższy2012-07-20
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaśrodki zaskarżeniazażalenieapelacjaSąd Najwyższyk.p.c.profesjonalny pełnomocnikzasiedzenie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu zażalenia, uznając, że błędne oznaczenie środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika nie powinno prowadzić do jego odrzucenia.

Sąd drugiej instancji odrzucił zażalenie wnioskodawców na postanowienie oddalające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że właściwym środkiem byłaby apelacja. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że błędne oznaczenie środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika nie jest przeszkodą do jego rozpoznania, jeśli treść pisma jasno wskazuje na jego cel.

Sąd drugiej instancji odrzucił zażalenie wnioskodawców na postanowienie oddalające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że właściwym środkiem zaskarżenia była apelacja, a nie zażalenie. Sąd odwoławczy stwierdził, że wniesienie środka przyobleczonego w inną formę niż właściwa stanowi inną czynność procesową, a nie mylne oznaczenie pisma. Wnioskodawcy zaskarżyli to postanowienie, przyznając, że środek był apelacją „ubraną” w złą formę. Sąd Najwyższy uznał jednak, że dopuszczalne jest zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające zażalenie, jeśli nie zostało ono merytorycznie rozpoznane. Sąd Najwyższy podkreślił, że rygoryzm w kwalifikowaniu środków zaskarżenia jest uzasadniony w przypadku skarg kasacyjnych, ale nie w odniesieniu do zwykłych środków odwoławczych. Powołując się na art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c., Sąd Najwyższy stwierdził, że mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do jego rozpoznania we właściwym trybie, nawet jeśli zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie, zgodnie z art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c., nawet jeśli zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rygoryzm w kwalifikowaniu środków zaskarżenia jest uzasadniony w przypadku skarg kasacyjnych, ale nie w odniesieniu do zwykłych środków odwoławczych. Przepis art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. ma zastosowanie również do pism wnoszonych przez adwokatów i radców prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznawnioskodawca
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca
C. P.osoba_fizycznauczestnik
in.inneuczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 130 § § 1 zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie.

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Ogranicza dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia Sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania przez Sąd odwoławczy zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 518 § zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy środka zaskarżenia na postanowienie oddalające skargę o wznowienie postępowania nieprocesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne oznaczenie środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika nie powinno skutkować jego odrzuceniem, jeśli treść pisma jest jasna. Rygoryzm w stosowaniu przepisów proceduralnych powinien być mniejszy w przypadku zwykłych środków odwoławczych niż w przypadku skarg kasacyjnych. Odrzucenie zażalenia z powodu niedopuszczalności nie jest jego merytorycznym rozpoznaniem w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Środek zaskarżenia wniesiony w złej formie procesowej (zażalenie zamiast apelacji) jest inną czynnością procesową, a nie mylnym oznaczeniem pisma. Przepis art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. nie ma zastosowania do pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników.

Godne uwagi sformułowania

mylne oznaczenie pisma procesowego (nazwanego zażaleniem zamiast apelacją) nie stanowi przeszkody do nadania temu pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie taki stopień procesowego rygoryzmu nie jest uzasadniony w odniesieniu do zwykłych środków zaskarżenia rozpoznanie zażalenia polega na dokonaniu merytorycznej oceny jego zasadności wyrażonej w formie właściwej decyzji jurysdykcyjnej

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Anna Owczarek

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. w kontekście błędnego oznaczania środków zaskarżenia przez profesjonalnych pełnomocników oraz dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia o odrzuceniu zażalenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego oznaczenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu nieprocesowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą błędów formalnych popełnianych przez prawników i ich konsekwencji, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błąd prawnika nie musi oznaczać przegranej: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy formalizm ustępuje miejsca merytoryce.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 59/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 20 lipca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Anna Owczarek 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
w sprawie z wniosku B. K. i J. K. 
przy uczestnictwie C. P. i in. ,  
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem   
Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 maja 2009 r.  
wydanym w sprawie I Ns …. o zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 20 lipca 2012 r., 
zażalenia wnioskodawców  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 9 grudnia 2011 r.,  
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011 r. odrzucił 
zażalenie wnioskodawców wniesione na postanowienie Sądu Rejonowego  

 
2 
oddalające skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym  
postanowieniem  tego Sądu w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia.  
 
W ocenie Sądu odwoławczego, prawidłowym środkiem zaskarżenia, zgodnie 
z art. 518 zd. pierwsze k.p.c., służącym na postanowienie oddalające skargę 
o wznowienie  postępowania  nieprocesowego  o stwierdzenie  zasiedzenia, była 
apelacja, a nie zażalenie. W sytuacji wniesienia przez adwokata środka 
odwoławczego przyobleczonego w inną formę niż  właściwa mamy do czynienia 
z dokonaniem innej czynności procesowej, a nie z mylnym oznaczeniem pisma 
procesowego, stwierdził Sąd odwoławczy.  
 
Postanowienie odrzucając zażalenie zaskarżyli w całości zażaleniem 
wnioskodawcy, przyznając, że wniesiony przez nich środek zaskarżenia był 
w istocie apelacją, chociaż „ubraną’” w złą formę procesową, ponieważ zawarto 
w treści tego pisma zarzuty merytoryczne i wnioski o uchylenie bądź zmianę  
postanowienia. Zdaniem żalących, tak daleki rygoryzm jest uzasadniony 
w odniesieniu do skargi kasacyjnej ze względu na potrzebę ochrony interesu 
publicznego, ale nie w odniesieniu do zwykłych środków odwoławczych. 
Ponadto brak jest podstaw do wyłączania stosowania art. 130 § 1 zd. drugie  k.p.c. 
w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników.   
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W pierwszej kolejności należało pozytywnie przesądzić o dopuszczalności 
wniesionego 
do 
Sądu 
Najwyższego 
zażalenia 
na 
postanowienie 
Sądu 
drugiej  instancji odrzucające zażalenie wnioskodawców. Przepis art. 3941 § 2 
k.p.c. ogranicza bowiem dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego 
na  postanowienia  Sądu drugiej instancji, ale wydane w wyniku rozpoznania przez 
Sąd 
odwoławczy 
zażalenia 
na 
postanowienie 
Sądu 
pierwszej 
instancji. 
Tymczasem  wydanie 
postanowienia 
Sądu 
drugiej 
instancji 
odrzucającego 
zażalenie jako niedopuszczalne nie może być utożsamiane z wydaniem 
postanowienia po rozpoznaniu zażalenia w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., 
ponieważ rozpoznanie zażalenia polega na dokonaniu merytorycznej oceny jego 
zasadności 
wyrażonej 
w formie  właściwej 
decyzji 
jurysdykcyjnej. 
Takiego 
charakteru nie ma natomiast postanowienie odrzucające zażalenie, ponieważ 

 
3 
wskutek uznania przez Sąd jego niedopuszczalności nie podlegało ono 
rozpoznaniu przez ten Sąd. Rozpoznania zażalenia nie można bowiem utożsamiać 
z dokonaniem formalnej oceny dopuszczalności tego środka zaskarżenia. 
Dokonując merytorycznej oceny zażalenia wnioskodawców należało uznać  
je za uzasadnione. Rygoryzm w kwalifikowaniu środków zaskarżenia musi 
niewątpliwie odnosić się do wnoszenia skarg kasacyjnych, a to z powodu funkcji  
tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, którą jest przede wszystkim ochrona  
interesu publicznego i zapewnienie stabilności orzecznictwa.  
Natomiast taki stopień procesowego rygoryzmu nie jest uzasadniony 
w odniesieniu do zwykłych środków zaskarżenia.  
Skład orzekający w niniejszej sprawie  skłania się  do aprobaty wyrażonego  
w judykaturze poglądu, że zgodnie z art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. mylne oznaczenie  
pisma procesowego (nazwanego zażaleniem zamiast apelacją) nie stanowi  
przeszkody do nadania  temu pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. 
Przytoczony przepis nie zawiera również zastrzeżenia, że nie dotyczy on pism 
wnoszonych m.in. przez adwokatów lub radców prawnych, co oznacza 
że ma on  także do tychże pełnomocników zastosowanie. Nie zwalnia to 
oczywiście z obowiązku zbudowania przez profesjonalnego pełnomocnika środka  
odwoławczego w taki sposób,  ażeby Sąd mógł  bez  trudu ustalić  m.in.  określony 
w nim zakres zaskarżenia, dokonując tego ustalenia również na podstawie analizy  
treści wniesionego w sprawie środka odwoławczego (postanowienie SN z dnia 
28 czerwca 2007 r., IV CZ 40/07, niepubl.; postanowienie SN z dnia 30 listopada 
2006 r., I CZ 88/06, niepubl.).  
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 
39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.  
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI