II CZ 59/11

Sąd Najwyższy2011-10-07
SNCywilnepostępowanie egzekucyjneŚrednianajwyższy
postępowanie egzekucyjnekasacjazażalenieprzysądzenie własnościnieruchomościart. 775¹ k.p.c.legitymacja procesowacharakter formalnycharakter merytoryczny

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wierzyciela hipotecznego na postanowienie o odrzuceniu kasacji, uznając, że postanowienie o charakterze formalnym nie podlega zaskarżeniu kasacją w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie wierzyciela hipotecznego na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego kasację od postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 775¹ k.p.c., który ograniczał możliwość zaskarżenia kasacją do merytorycznych postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia, przysądzenia własności i planu podziału. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, potwierdzając, że postanowienie o odrzuceniu zażalenia z powodu braku legitymacji procesowej ma charakter formalny i nie podlega zaskarżeniu kasacją zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie wierzyciela hipotecznego Józefa W. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 maja 2002 r., które odrzuciło jego kasację od postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie kasacji treścią art. 775¹ k.p.c., który w brzmieniu obowiązującym w tamtym czasie dopuszczał zaskarżenie kasacją jedynie postanowień sądu drugiej instancji dotyczących przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz planu podziału między wierzycieli. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie ma istotne znaczenie i że art. 775¹ k.p.c. nie jest jednolicie wykładany w kwestii dopuszczalności kasacji postanowień o charakterze formalnym. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności z powodu braku legitymacji procesowej ma charakter formalny i nie podlega zaskarżeniu kasacją. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyjątki wskazane w art. 775¹ § 2 k.p.c. mają charakter enumeratywny i dotyczą wyłącznie rozstrzygnięć merytorycznych, a nie formalnych, co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o charakterze formalnym, takie jak postanowienie o odrzuceniu zażalenia z powodu braku legitymacji procesowej, nie podlega zaskarżeniu kasacją na podstawie art. 775¹ k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 775¹ k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, wskazał, że kasacja przysługuje wyłącznie na merytoryczne rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia, przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz planu podziału między wierzycieli. Postanowienie o odrzuceniu zażalenia z powodu braku legitymacji procesowej ma charakter formalny i nie mieści się w katalogu zaskarżalnych postanowień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy

Strony

NazwaTypRola
Powszechna Kasa Oszczędności BP Spółka Akcyjna i in.spółkawnioskodawca
Sylwia W.osoba_fizycznadłużnik
Józef W.osoba_fizycznawierzyciel hipoteczny
Kazimierz K.osoba_fizycznanabywca

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 775¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza zaskarżenie kasacją jedynie postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji. Wyjątki mają charakter enumeratywny i dotyczą wyłącznie rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym, nie zaś formalnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393¹8 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości z powodu braku legitymacji skarżącego ma charakter formalny. Art. 775¹ k.p.c. dopuszcza zaskarżenie kasacją wyłącznie merytorycznych rozstrzygnięć sądu drugiej instancji w postępowaniu egzekucyjnym. Wyjątki wskazane w art. 775¹ § 2 k.p.c. mają charakter enumeratywny i dotyczą wyłącznie rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone postanowienie ma istotne znaczenie dla sprawy. Art. 775¹ k.p.c. nie jest wykładany jednolicie, gdy chodzi o odpowiedź na pytanie czy może być uznany za podstawę zaskarżenia kasacją postanowień o charakterze formalnym. Od rozstrzygnięć tego rodzaju, wobec braku ich wyraźnego wykluczenia w treści art. 775¹ k.p.c., kasacja jest dopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości z powodu braku legitymacji skarżącego (który nie był stroną postępowania egzekucyjnego), mające charakter formalny. Wyjątki wprowadzone w tym zakresie w § 2 art. 775¹ k.p.c. mają charakter enumeratywny i dotyczą wyłącznie rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym, nie zaś formalnym.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Marta Romańska

sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 775¹ k.p.c. w zakresie dopuszczalności kasacji postanowień o charakterze formalnym w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania postanowienia. Może być mniej aktualne w przypadku zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie dopuszczalności kasacji postanowień o charakterze formalnym, co jest ważne dla praktyków prawa.

Kiedy można złożyć kasację w sprawie egzekucyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 59/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Marian Kocon (przewodniczący) 
SSN Marta Romańska (sprawozdawca) 
SSA Agnieszka Piotrowska 
 
w sprawie z wniosku Powszechnej Kasy Oszczędności BP Spółki Akcyjnej i in. 
 
przeciwko dłużnikowi Sylwii  W., przy udziale wierzyciela hipotecznego Józefa W.  
oraz nabywcy Kazimierza K. 
o egzekucję świadczeń pieniężnych, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 7 października 2011 r., 
zażalenia wierzyciela hipotecznego Józefa W.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 29 maja 2002 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z 29 maja 2002 r. Sąd Okręgowy odrzucił kasację Józefa 
W. od postanowienia odrzucającego jego zażalenie na postanowienie tego Sądu o 
przysądzeniu własności nieruchomości. Jako podstawę tego rozstrzygnięcia Sąd 

 
2 
Okręgowy wskazał art. 7751 k.p.c., który dopuszczał zaskarżenie kasacją jedynie 
postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia 
własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz  przedmiocie planu 
podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji. 
W zażaleniu na postanowienie 29 maja 2002 r. skarżący wniósł o jego 
uchylenie. Zarzucił, że zaskarżone postanowienie ma istotne znaczenie dla sprawy, 
a art. 7751 k.p.c. nie jest wykładany jednolicie, gdy chodzi o odpowiedź na pytanie 
czy może być uznany za podstawę zaskarżenia kasacją postanowień o charakterze 
formalnym. Zdaniem skarżącego od rozstrzygnięć tego rodzaju, wobec braku ich 
wyraźnego wykluczenia w treści art. 7751 k.p.c., kasacja jest dopuszczalna. 
Postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem Sąd 
Okręgowego z 19 grudnia 2002 r., a podjęto je na podstawie postanowienia tego 
Sądu z 15 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest bezzasadne. 
Zgodnie z art. 7751 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania 
zaskarżonego postanowienia, w postępowaniu egzekucyjnym kasacja przysługuje 
na postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przybicia i przysądzenia 
własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji oraz w przedmiocie planu 
podziału między wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji. Trafnie wskazał Sąd 
Okręgowy, że są to wyłącznie merytoryczne rozstrzygnięcia wydawane w toku 
egzekucji z nieruchomości. Charakteru takiego nie miało natomiast postanowienie 
o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości 
z powodu braku legitymacji skarżącego (który nie był stroną postępowania 
egzekucyjnego), mające charakter formalny. 
Stanowisko Sądu Okręgowego znajduje także oparcie w dotychczasowym 
orzecznictwie, w którym ugruntowane jest stanowisko, że art. 7751 § 1 k.p.c. 
w brzmieniu poprzednim nie stanowi podstawy zaskarżenia kasacją postanowień 
sądu drugiej instancji wydanych w postępowaniu egzekucyjnym po rozpoznaniu 
zażalenia. Wyjątki wprowadzone w tym zakresie w § 2 art. 7751 k.p.c. mają 
charakter enumeratywny i dotyczą wyłącznie rozstrzygnięć o charakterze 

 
3 
merytorycznym, nie zaś formalnym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: 
z 14 sierpnia 1997 r., niepubl., z 20 kwietnia 1999 r., III CZ 21/99, niepubl., 
z 29 listopada 1999 r., III CZ 139/99, niepubl. oraz z 29 listopada 2000 r., III CKN 
1226/00, niepubl.). Wykładnia tego przepisu w orzecznictwie Sądu Najwyższego 
miała jednolity i konsekwentny charakter i trudno na jej tle doszukać się 
wątpliwości, których istnienie podnosi skarżący. Niedopuszczalność wniesienia 
kasacji na postanowienie o charakterze formalnym wydane przez sąd drugiej 
instancji w toku postępowania egzekucyjnego nie budzi więc wątpliwości. 
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. art. 397 § 2 
k.p.c. w zw. z art. 39318 § 3 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI