II CZ 59/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie sądu okręgowego dotyczące kosztów postępowania w sprawie o wpis hipoteki przymusowej, potwierdzając zasadę ponoszenia kosztów we własnym zakresie w postępowaniu nieprocesowym.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie kosztów postępowania o wpis hipoteki przymusowej. Sąd Okręgowy orzekł, że koszty ponoszą strony we własnym zakresie. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że choć Sąd Okręgowy błędnie powołał się na art. 520 § 1 k.p.c. i nie zastosował art. 101 k.p.c., to ostatecznie postanowienie odpowiada prawu, ponieważ w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza o wpis hipoteki, obowiązuje zasada ponoszenia kosztów we własnym zakresie, chyba że zachodzą szczególne przesłanki z art. 520 § 2 i § 3 k.p.c., które w tym przypadku nie wystąpiły.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 lutego 2010 r., które zmieniało postanowienie Sądu Rejonowego w G. o odmowie dokonania wpisu hipoteki przymusowej i orzekało o kosztach postępowania. Sąd Okręgowy postanowił, że koszty postępowania wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 § 2 k.p.c., domagając się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że Sąd Okręgowy powołując się na art. 520 § 1 k.p.c. w praktyce odwołał się do art. 101 k.p.c., który nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym. Ponadto, Sąd Okręgowy nie uzasadnił wystarczająco, dlaczego wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy uzasadniały nieuwzględnienie żądania zasądzenia kosztów przez wnioskodawcę, mimo przyjęcia sprzeczności interesów. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie ostatecznie odpowiada prawu. Podkreślono, że w postępowaniu nieprocesowym zasadą jest ponoszenie kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie, a odstępstwa są możliwe tylko na podstawie art. 520 § 2 i § 3 k.p.c. Wskazano, że postępowanie o wpis hipoteki przymusowej ma szczególny charakter, gdyż ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy, co potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1973 r., III CZP 96/72. W związku z tym, w tego typu sprawie powinna znaleźć zastosowanie zasada z art. 520 § 1 k.p.c. Dlatego też, zażalenie podlegało oddaleniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 101 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie odwołał się do art. 101 k.p.c., który jest przepisem postępowania procesowego, a nie nieprocesowego. W postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów we własnym zakresie, chyba że zachodzą przesłanki z art. 520 § 2 i § 3 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty we własnym zakresie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów we własnym zakresie, gdy interesy uczestników są sprzeczne.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów we własnym zakresie, gdy uczestnicy mają różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 394¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza o wpis hipoteki przymusowej, obowiązuje zasada ponoszenia kosztów we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.). Art. 101 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. do rozstrzygnięcia o kosztach w sprawie o wpis hipoteki przymusowej.
Godne uwagi sformułowania
W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik postępowania we własnym zakresie ponosi koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Postępowanie o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej, opierające się o istnienie odpowiedniego tytułu upoważniającego do dokonania tego rodzaju wpisu, ma szczególny charakter, gdyż ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady ponoszenia kosztów we własnym zakresie w postępowaniu nieprocesowym, w tym w sprawach o wpis hipoteki przymusowej, oraz wyłączenie stosowania art. 101 k.p.c. w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i rozstrzygania o kosztach w sprawach, gdzie interes leży głównie po stronie wnioskodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera przełomowych wniosków ani nietypowych faktów.
“Kto płaci za koszty w sprawach o hipotekę przymusową? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 59/10 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. o wpis hipoteki przymusowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lipca 2010 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r., zmieniając postanowienie Sądu Rejonowego w G. o odmowie dokonania hipoteki przymusowej, orzekł, że koszty postępowania w tej sprawie wnioskodawca i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie. W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Sąd Okręgowy w S. jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania powołał art. 520 § 1 k.p.c. Podkreślił, że interesy wnioskodawcy i uczestników postępowania były wprawdzie sprzeczne, jednakże uczestnicy postępowania nie dali żadnych podstaw do wszczęcia postępowania. Skarżący zasadnie zarzucił, że Sąd Okręgowy w praktyce odwołał się zatem do art. 101 k.p.c. Przepis ten w postępowaniu nieprocesowym nie ma zaś zastosowania. Sąd Okręgowy nie uzasadnił również, na gruncie art. 520 k.p.c., z jakich względów wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy uzasadniały nieuwzględnienie żądania zasądzenia kosztów postępowania zgłoszonego przez wnioskodawcę mimo przyjęcia sprzeczności jego interesów z interesami uczestników postępowania. Niezależnie od tego zaskarżone postanowienie odpowiada ostatecznie prawu i zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik postępowania we własnym zakresie ponosi koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady uzasadniają jednie przesłanki określone w art. 520 § 2 i § 3 k.p.c. Stanowią je sprzeczność interesów uczestników postępowania lub różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 3 grudnia 1959 r., II CR 859/58 zwrot kosztów postępowania może być pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego orzeczony tylko wówczas, gdy ich prawa lub interesy względem przedmiotu sporu są przeciwstawne. Postępowanie o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej, opierające się o istnienie odpowiedniego tytułu upoważniającego do dokonania tego rodzaju wpisu, ma szczególny charakter, gdyż ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy. Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 stycznia 1973 r., III CZP 96/72 (OSNC 1973, nr 9, poz. 146). W tego rodzaju sprawie powinna zatem znaleźć zastosowanie zasada wyrażona w art. 520 § 1 k.p.c. Z tego względu zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 2 w zw. z art. 39814 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI