II CZ 59/09

Sygn. akt II CZ 59/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 listopada 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) 
SSN Wojciech Jan Katner (sprawozdawca) 
SSA Barbara Trębska 
 
 
w sprawie z powództwa J.S., K.S.  
oraz R.P. 
przeciwko A.K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 25 listopada 2009 r., 
zażalenia powodów  
na postanowienie Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 25 maja 2009 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę 
kasacyjną powodów J.S., K.S. i R.P. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 
stycznia 2009 r. w sprawie przeciwko A.K. o zapłatę. Powodem odrzucenia skargi 
była wartość przedmiotu zaskarżenia, wynosząca w przypadku J.S. kwotę 
13.678,68 złotych, K.S. – 12.349,30 złotych, a R.P. – 14.311,54 złotych. Z art. 3982 
§ 1 zd. 1 k.p.c. wynika, że niedopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawach o 
prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 
pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach gospodarczych – niższa niż 
siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, w sprawach zaś z zakresu prawa pracy i 
ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych. 
W zażaleniu powodów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia 
ze zwolnieniem powodów od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego 
i z zasądzeniem kosztów. W uzasadnieniu powołano się na to, że sprawa dotyczy 
roszczeń majątkowych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, z tytułu 
spółdzielczego stosunku pracy. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarżący mają rację, że Sąd Okręgowy nie uzasadnił w zaskarżonym 
postanowieniu, dlaczego uznał roszczenia powodów, jako nie związane ze 
stosunkiem pracy. Jednym z powodów mogło być rozpoznawanie powództw 
skarżących w obu instancjach przed sądem powszechnym właściwym dla 
stosunków cywilnoprawnych, nie związanych z roszczeniami właściwymi dla prawa 
pracy. 
Z art. 476 § 1 k.p.c., mieszczącego się wśród przepisów o postępowaniach 
odrębnych wynika, jakie sprawy są uważane w postępowaniu cywilnym za należące 
do zakresu prawa pracy. Wśród umieszczonych tam kilku typów spraw, na 
pierwszym miejscu znajduje się, podnoszony w zażaleniu jako argument za jego 
uwzględnieniem, pkt 1 w art. 476 § 1 k.p.c. Stanowi on, że sprawą z zakresu prawa 
pracy jest sprawa o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane. Należało 

 
3 
zatem odpowiedzieć na pytanie, czy roszczenia powodów mieszczą się w tym 
zakresie. W zażaleniu nic się o tym nie mówi, odsyłając do odrzuconej skargi. 
Tymczasem z akt sprawy wynika, że w sprawie chodzi powodom 
o wypłacenie im przez likwidatora Spółdzielni Pracy udziału w funduszu 
rezerwowym, na który wpłacane były środki finansowe pochodzące z nadwyżki 
bilansowej oraz wypłacenie przez pozwaną jako likwidatora tej Spółdzielni 
odszkodowania za niedopełnienie obowiązków, które miały powodom wyrządzić 
szkodę w związku z nie wypłaceniem im środków z nadwyżki bilansowej. Skarżący 
wiążą te roszczenia ze stosunkiem pracy, który łączył powodów ze zlikwidowaną 
Spółdzielnią, a to ze względu na ich członkostwo w tej Spółdzielni, powiązane 
z obligatoryjnym stosunkiem pracy (art. 182 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. 
Prawo spółdzielcze, jedn. tekst: Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.). 
Należy jednak uznać, że ze stosunkiem pracy można łączyć tylko elementy 
wynagrodzenia lub im pochodne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jest 
reprezentowany pogląd, że jeżeli nadwyżka bilansowa stanowi element 
wynagrodzenia, to roszczenia członków spółdzielni o jej wypłatę są roszczeniami ze 
stosunku pracy (uchwała SN z dnia 23 lutego 1987 r. III PZP 83/86, OSNC 1988, 
nr 5, poz. 58; także postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 
26 lipca 1996 r. III APz 9/96, OSA 1998, nr 10, poz. 34). Powinno się zatem 
rozważyć wraz z innymi okolicznościami sprawy i przepisami obowiązującymi 
w zlikwidowanej Spółdzielni (statutem), czy roszczenia powodów nie należą do 
takiej właśnie kategorii spraw z zakresu prawa pracy. 
Charakterystyczną 
cechą 
spółdzielni 
pracy, 
wynikającą 
z 
Prawa 
spółdzielczego jest powiązanie członkostwa w spółdzielni z obowiązkiem 
pozostawania w stosunku pracy ze spółdzielnią. Obowiązkowi świadczenia pracy 
odpowiada uprawnienie członka spółdzielni – pracownika do wynagrodzenia, 
a oprócz tego do świadczeń przewidzianych statutem i uchwałami spółdzielni, 
wynikających ze stosunku członkostwa w tej spółdzielni. Jeśli te świadczenia łączą 
się z wynagrodzeniem, jako jego uzupełniające elementy, to spełnione są 
przesłanki wskazane w art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. w części, którą ten przepis określa 
w słowach „lub z nim związane” i sprawa należy do kręgu spraw z zakresu prawa 

 
4 
pracy. Jeśli by tak się okazało, to również zostałaby spełniona przesłanka z art. 398 
§ 1 k.p.c. w odniesieniu do wielkości roszczeń majątkowych, od których 
dopuszczalne jest wniesienie skargi kasacyjnej przez każdego z powodów. 
Niestety, kwestie te nie zostały zbadane wystarczająco przez Sąd Okręgowy 
i dlatego zażalenie należy uwzględnić. 
Mając powyższe na uwadze, rozstrzygnięto jak na wstępie na podstawie 
art. 39815 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania 
orzeczono na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.