II Cz 584/16

Sygn. akt II Cz 584/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 6 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. M. przeciwko (...) S.A. z/s w W. o zapłatę z wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiocie zażalenia A. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt I C 1932/16 postanawia: I. zmienić postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 19 lipca 2016 r., wydane w sprawie I C 1932/16, w ten sposób, że nadać mu następujące brzmienie: „1. zwolnić powoda A. M. od ponoszenia kosztów sądowych częściowo, a mianowicie od każdorazowej opłaty sądowej ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych), 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.” II. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie. SSO Wojciech Vogt Sygn. akt II Cz 584/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek powoda A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie przeciwko (...) S.A. z/s w W. o zapłatę. W uzasadnieniu wskazano, iż powód prowadzi gospodarstwo wraz z żoną i czworgiem małoletnich dzieci. Powód jest właścicielem nieruchomości w postaci lasu o pow. 0,67 ha, łąki o pow. 1,31ha, ziemi ornej o pow. 1,80ha oraz samochodu marki V. (...) rok prod. 2004 r. o wartości ok. 10.000 zł. Sąd Rejonowy ustalił nadto, iż powód nie posiada oszczędności i innych praw majątkowych oraz wierzytelności utrzymując się z renty z KRUS w kwocie 936 zł miesięcznie i zasiłku rodzinnego w kwocie 207 zł miesięcznie a także dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 3.000 zł rocznie. Żona powoda uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 700 zł miesięcznie oraz zasiłek macierzyński w kwocie 1.000 zł miesięcznie. W ocenie Sądu I instancji wskazane dochody nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Rejonowy zauważył, iż powód powinien poczynić oszczędności w osiąganych dochodach a dopiero gdy starania w tym zakresie nie wystarczą na poniesienie kosztów sądowych może zwrócić się o poniesienie pozostałych należności przez Skarb Państwa. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył powód zaskarżając je w całości i domagając się jego zmiany przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że wbrew stanowisku Sądu Rejonowego dochody uzyskiwane przez powoda pozostającego w gospodarstwie domowym z żoną i czworgiem małoletnich dzieci nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich potrzeb, stąd niemożliwym było poczynienie jakichkolwiek oszczędności celem uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący wskazał, iż powód obecnie utrzymuje się jedynie z renty KRUS kontynuując proces leczenia powypadkowego. Żona powoda osiąga dochód z tytułu prowadzonej drobnej działalności gospodarczej. Z tych przyczyn potrzeby rodziny znacznie przekraczają uzyskiwane dochody, stąd wniosek o zwolnienie od kosztów w całości jest uzasadniony. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało częściowemu uwzględnieniu. Analizując zarzuty zażalenia, argumenty podniesione w uzasadnieniu orzeczenia Sądu I instancji oraz treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w ocenie Sądu Okręgowego przedstawiona przez powoda sytuacja majątkowa, dochodowa i rodzinna nie kwalifikuje się do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Powód wraz z żoną dysponują wprawdzie niewysokim, ale jednak stałym dochodem uzyskiwanym z renty z KRUS w kwocie 936 zł, zasiłku rodzinnego w kwocie 207 zł miesięcznie, prowadzonego gospodarstwa rolnego w kwocie 3000 zł rocznie a także dochodu uzyskiwanego przez żonę powoda z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 700 zł miesięcznie oraz zasiłku macierzyńskiego w kwocie 1.000 zł miesięcznie. Deklarowane we wspomnianym oświadczeniu dochody wynoszą zatem łącznie 3.093 zł miesięcznie, co z uwagi na fakt posiadania na utrzymaniu czworga małoletnich dzieci daje dochód na członka rodziny w kwocie 515,50 zł miesięcznie. W ocenie Sądu Okręgowego za częściowym uwzględnieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przemawia okoliczność, iż powód cały czas kontynuuje proces leczenia a wg deklaracji znajdującej się w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach powód na leczenie przeznacza kwotę ok. 300 zł miesięcznie. Wydatki te zostały przez powoda uprawdopodobnione załączonymi do pozwu fakturami (k. 28 – 30). W tych okolicznościach nie sposób podzielić argumentacji Sądu I instancji, iż mając na uwadze uzyskiwane dochody powód był w stanie poczynić oszczędności celem przygotowania się do wszczęcia niniejszego postępowania. Uwzględniając fakt, iż powód wraz z żoną uzyskują niewielkie, jednak stałe, dochody, przy czym powód utrzymuje się z renty chorobowej z KRUS-u a nadto kontynuuje proces leczenia i co istotne posiadają na utrzymaniu czworo małoletnich dzieci, zasadnym było przyjęcie, że uzasadnionym jest częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. od każdorazowej opłaty sądowej ponad kwotę 200 zł. Podzielić należy bowiem stanowisko Sądu Rejonowego, że postępowanie cywilne ze swej natury ma charakter odpłatny, a instytucja całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych została przez ustawodawcę wprowadzona na zasadzie wyjątku i ma jedynie zastosowanie w razie wykazania niemożności poniesienia kosztów sądowych, czego w przedmiotowej sprawie powód nie uczynił. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397§ 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. SSO Wojciech Vogt