II CZ 58/05

Sąd Najwyższy2005-07-08
SAOSCywilnespadkiŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie cywilnesąd najwyższytestament ustnyrozbieżności orzeczniczewymogi formalne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji, uznając, że skarżący prawidłowo wskazali okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie.

Sąd Okręgowy odrzucił kasację uczestników postępowania, uznając, że nie wskazali oni okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Uczestnicy w zażaleniu argumentowali, że kasacja spełniała wymogi formalne, w tym wskazywała na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące wykładni art. 952 k.c. Sąd Najwyższy, analizując art. 3933 § 1 k.p.c., uznał, że wskazanie na rozbieżności w judykaturze, poparte wywodem jurydycznym, stanowi okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które odrzuciło ich kasację od postanowienia tego sądu z dnia 10 grudnia 2004 r. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie kasacji brakiem wskazania okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, twierdząc, że skarżący podali jedynie podstawy kasacji z uzasadnieniem. Uczestnicy w zażaleniu argumentowali, że kasacja spełniała wszystkie wymogi formalne, w tym wymóg wskazania okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie zgodnie z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy, odwołując się do treści art. 3933 § 1 k.p.c., wyjaśnił, że spełnienie tego obowiązku polega na przedstawieniu argumentów przemawiających za rozpoznaniem kasacji przez Sąd Najwyższy, np. istnieniu potrzeby wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie. Sąd uznał, że skarżący, mimo braku wyodrębnionej jednostki graficznej, wskazali na rozbieżności w judykaturze dotyczące wykładni art. 952 k.c. w zakresie przesłanki obecności świadków testamentu ustnego, odwołując się do judykatury Sądu Najwyższego. Ponieważ zawarty w skardze wywód był poprawny jurydycznie, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący dostatecznie wskazali przesłankę z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, uwzględniając zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli skarżący przedstawił poprawny jurydycznie wywód uzasadniający istnienie tych rozbieżności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazanie na rozbieżności w judykaturze, poparte odpowiednim wywodem, stanowi okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji, nawet jeśli nie zostało formalnie wyodrębnione w skardze. Kluczowe jest istnienie merytorycznego uzasadnienia dla tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca
E. A.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. G.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 3933 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, w tym istnienie potrzeby wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przedsądu w postępowaniu kasacyjnym.

k.c. art. 952

Kodeks cywilny

Przesłanka obecności świadków testamentu ustnego.

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98 art. 3

Ustawa o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja zawierała wskazanie rozbieżności w orzecznictwie dotyczących wykładni art. 952 k.c. w zakresie obecności świadków testamentu ustnego. W kasacji znajdował się poprawny jurydycznie wywód uzasadniający istnienie rozbieżności w orzecznictwie. Wskazanie na rozbieżności w judykaturze, nawet jeśli nie wyodrębnione graficznie, spełnia wymóg z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Kasacja nie zawierała okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (stanowisko Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie istnienie potrzeby wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie skarżący wskazali na występujące rozbieżności w judykaturze w stosowaniu art. 952 k.c.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Jan Górowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne kasacji, w szczególności dotyczące wskazania okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, w tym rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego, ale zasady interpretacji przepisów o kasacji są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wymogów formalnych kasacji, co jest cenne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy brak wyodrębnienia w kasacji argumentów o rozbieżnościach w orzecznictwie oznacza jej odrzucenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 58/05 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M. K. przy uczestnictwie E. A., J. G. i M. G. o stwierdzenie nabycia spadku po W. G., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2005 r., zażalenia uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt II Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił kasację uczestników postępowania E. A., M. G. i J. G., od postanowienia tego sądu z dnia 10 grudnia 2004 r., powołując się na nie zamieszczenie w tej skardze okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Zdaniem Sądu skarżący wskazali jedynie podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem. Uczestnicy postępowania w zażaleniu, podnosząc, że kasacja spełniała wszystkie wymogi formalne określone w art. 3933 § 1, a w szczególności wymóg określony w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 3933 § 1 k.p.c. wśród wymogów konstrukcyjnych kasacji, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z 2 oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany, wymienia w pkt 3, przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, które to unormowanie nawiązuje do instytucji przedsądu (art. 393 k.p.c.). Spełnienie tego obowiązku polega na wskazaniu przez skarżącego argumentów przemawiających za rozpoznaniem tej skargi przez Sąd Najwyższy. Jedną z tych okoliczności jest istnienie potrzeby wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów. Spełnienie obowiązku określonego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. wymaga przedstawienia wywodu, który odnosi się do co najmniej jednej z przesłanek określonych w art. 393 § 1 i 2 k.p.c. W kasacji skarżący, jakkolwiek nie uczynili tego w wyodrębnionej jednostce graficznej pisma procesowego, wskazali na występujące rozbieżności w judykaturze w stosowaniu art. 952 k.c. w zakresie przesłanki obecności świadków testamentu ustnego, tj. czy muszą to być osoby specjalnie przez spadkodawcę w tym celu przywołane. Dla poparcia argumentacji przeciwnej niż wskazana przez Sąd drugiej instancji skarżący odwołali się do judykatury Sądu Najwyższego. Jest to okoliczność uzasadniająca rozpoznanie kasacji, jeżeli zawarty jest w skardze w stosunku do niej poprawny jurydycznie wywód. Skoro taki wywód się znajduje, to wbrew stanowisku Sądu Okręgowego należało przyjąć, że skarżący w sposób dostateczny wskazali przesłankę wynikającą z mającego jeszcze w sprawie zastosowanie art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazali, że problem jaki wystąpił w sprawie ma ogólniejsze znaczenie. Jeżeli w kasacji jest zawarty w tym względzie wywód, mimo nie zamieszczenia go w wyodrębnionej części pisma procesowego, to już jego ocena, czy wskazana kwestia rzeczywiście wywołuje rozbieżności w orzecznictwie może być przedmiotem rozpoznania tylko w ramach przedsądu przez Sąd Najwyższy. Z tych przyczyn należało zażalenie uwzględnić (art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI