II CZ 58/05

Sąd Najwyższy2005-07-08
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie spadkowetestament ustnyświadkowieSąd Najwyższywymogi formalneart. 952 k.c.art. 393³ k.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji, uznając, że skarżący prawidłowo wskazali okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie.

Sąd Okręgowy w P. odrzucił kasację uczestników postępowania, uznając, że nie wskazali oni okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie. Zgodnie z art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c., skarżący muszą przedstawić argumenty przemawiające za rozpoznaniem kasacji przez Sąd Najwyższy, np. potrzebę wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy uznał, że uczestnicy postępowania spełnili ten wymóg, wskazując na rozbieżności w judykaturze dotyczące wykładni art. 952 k.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które odrzuciło ich kasację. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie brakiem wskazania przez skarżących okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, powołując się na art. 393³ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że wymóg ten polega na przedstawieniu argumentów przemawiających za rozpoznaniem skargi, takich jak potrzeba wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący spełnili ten obowiązek, wskazując na rozbieżności w judykaturze dotyczące wykładni art. 952 k.c. w zakresie przesłanki obecności świadków testamentu ustnego. Mimo że wywód ten nie został zamieszczony w wyodrębnionej jednostce graficznej pisma, Sąd Najwyższy uznał go za wystarczający do przyjęcia, że wskazano okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 398¹⁶ k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 394¹ § 3 k.p.c. oraz przepisów przejściowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wystarczające jest wskazanie tych okoliczności w uzasadnieniu skargi, jeśli zawiera ono poprawny jurydycznie wywód.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli wywód dotyczący okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (np. rozbieżności w orzecznictwie) nie jest zamieszczony w wyodrębnionej części pisma, ale znajduje się w uzasadnieniu i jest poprawny jurydycznie, spełnia wymóg formalny z art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (E. A., M. G., J. G.)

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca
E. A.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. G.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 393³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, w tym istnienie potrzeby wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie.

k.c. art. 952

Kodeks cywilny

Dotyczy testamentu ustnego i jego przesłanek, w tym obecności świadków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przedsądu.

k.p.c. art. 393 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki rozpoznania kasacji.

k.p.c. art. 398¹⁶

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające kasację.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające kasację.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznania zażalenia.

Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98 art. 3

Ustawa o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis przejściowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja spełniała wymogi formalne, w tym wskazywała okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie (rozbieżności w orzecznictwie dotyczące art. 952 k.c.). Wywód dotyczący rozbieżności w orzecznictwie, mimo braku wyodrębnionej jednostki graficznej, był poprawny jurydycznie.

Odrzucone argumenty

Kasacja nie zawierała okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (stanowisko Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie istnienie potrzeby wykładni przepisu wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów rozbieżności w judykaturze w stosowaniu art. 952 k.c. w zakresie przesłanki obecności świadków testamentu ustnego

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Jan Górowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących obowiązku wskazania okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego związanego z kasacją w postępowaniu spadkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię wymogów formalnych skargi kasacyjnej, szczególnie w kontekście art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Jak prawidłowo złożyć kasację, by nie została odrzucona z powodów formalnych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 58/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 lipca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Jan Górowski (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku M. K. 
przy uczestnictwie E. A., J. G. i M. G. 
o stwierdzenie nabycia spadku po W. G., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w 
Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2005 r., zażalenia uczestników postępowania na 
postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił kasację uczestników 
postępowania E. A., M. G. i J. G., od postanowienia tego sądu z dnia 10 grudnia 2004 r., 
powołując się na nie zamieszczenie w tej skardze okoliczności uzasadniających jej 
rozpoznanie. Zdaniem Sądu skarżący wskazali jedynie podstawy kasacji wraz z ich 
uzasadnieniem. 
Uczestnicy postępowania w zażaleniu, podnosząc, że kasacja spełniała wszystkie 
wymogi formalne określone w art. 3933 § 1, a w szczególności wymóg określony w art. 
3933 § 1 pkt 3 k.p.c., wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Artykuł 3933 § 1 k.p.c. wśród wymogów konstrukcyjnych kasacji, obok oznaczenia 
zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw 
kasacyjnych i ich uzasadnienia, oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z 

 
2 
oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany, wymienia w pkt 3, przedstawienie 
okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, które to unormowanie nawiązuje do 
instytucji przedsądu (art. 393 k.p.c.). Spełnienie tego obowiązku polega na wskazaniu 
przez skarżącego argumentów przemawiających za rozpoznaniem tej skargi przez Sąd 
Najwyższy. Jedną z tych okoliczności jest istnienie potrzeby wykładni przepisu 
wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów. 
Spełnienie obowiązku określonego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. wymaga 
przedstawienia wywodu, który odnosi się do co najmniej jednej z przesłanek 
określonych w art. 393 § 1 i 2 k.p.c. W kasacji skarżący, jakkolwiek nie uczynili tego w 
wyodrębnionej jednostce graficznej pisma procesowego, wskazali na występujące 
rozbieżności w judykaturze w stosowaniu art. 952 k.c. w zakresie przesłanki obecności 
świadków testamentu ustnego, tj. czy muszą to być osoby specjalnie przez 
spadkodawcę w tym celu przywołane. Dla poparcia argumentacji przeciwnej niż 
wskazana przez Sąd drugiej instancji skarżący odwołali się do judykatury Sądu 
Najwyższego. Jest to okoliczność uzasadniająca rozpoznanie kasacji, jeżeli zawarty jest 
w skardze w stosunku do niej poprawny jurydycznie wywód. 
Skoro taki wywód się znajduje, to wbrew stanowisku Sądu Okręgowego należało 
przyjąć, że skarżący w sposób dostateczny wskazali przesłankę wynikającą z mającego 
jeszcze w sprawie zastosowanie art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. 
Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazali, że problem jaki wystąpił w 
sprawie ma ogólniejsze znaczenie. Jeżeli w kasacji jest zawarty w tym względzie 
wywód, mimo nie zamieszczenia go w wyodrębnionej części pisma procesowego, to już 
jego ocena, czy wskazana kwestia rzeczywiście wywołuje rozbieżności w orzecznictwie 
może być przedmiotem rozpoznania tylko w ramach przedsądu przez Sąd Najwyższy. 
Z tych przyczyn należało zażalenie uwzględnić (art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 39821 
k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy 
- kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych, 
Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI