II Cz 573/13

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2013-09-12
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty zastępstwa procesowegozwolnienie od kosztówart. 102 k.p.c.art. 355 k.p.c.cofnięcie pozwuzażaleniesytuacja materialnanakład pracy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o obniżeniu kosztów zastępstwa procesowego ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną powoda oraz niewielki nakład pracy pełnomocnika.

Pozwany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, który umorzył postępowanie i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w obniżonej wysokości (1.217 zł zamiast 2.400 zł). Pozwany argumentował, że należała mu się pełna stawka minimalna. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że obniżenie kosztów było uzasadnione ze względu na wyjątkową sytuację materialną i zdrowotną powoda, a także niewielki nakład pracy pełnomocnika pozwanego, który ograniczył się do jednego pisma i jednej rozprawy.

Sąd Rejonowy w Szubinie umorzył postępowanie w sprawie o zapłatę, zasądzając od powoda S. M. na rzecz pozwanego M. M. kwotę 1.217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy obniżył stawkę minimalną (2.400 zł) o połowę, powołując się na trudną sytuację materialną powoda oraz niewielki nakład pracy pełnomocnika pozwanego, stosując art. 102 k.p.c. Pozwany zaskarżył to postanowienie zażaleniem, domagając się zasądzenia pełnej kwoty 2.417 zł. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślił, że stosowanie art. 102 k.p.c. wymaga sytuacji wyjątkowych. Choć sama sytuacja finansowa nie zwalnia od zwrotu kosztów, Sąd Rejonowy prawidłowo wziął pod uwagę również niewielki nakład pracy pełnomocnika, który ograniczył się do sporządzenia jednego pisma i obecności na jednej rozprawie. Dodatkowo, Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na sytuację zdrowotną powoda, niskie dochody (podstawę zwolnienia od kosztów sądowych) oraz rodzinny charakter sprawy (rozliczenia między braćmi), co stanowiło dodatkowy argument za obniżeniem kosztów. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może obniżyć koszty zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c., jeśli zaistnieją wyjątkowe okoliczności wynikające z charakteru sprawy lub szczególnej sytuacji strony, a także gdy nakład pracy pełnomocnika był niewielki.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że obniżenie kosztów zastępstwa procesowego było uzasadnione ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną powoda, a także niewielki nakład pracy pełnomocnika pozwanego, który ograniczył się do jednego pisma i jednej rozprawy. Dodatkowo, rodzinny charakter sprawy stanowił argument przemawiający za obniżeniem kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powód (utrzymano w mocy postanowienie o obniżeniu kosztów)

Strony

NazwaTypRola
S. M. (1)osoba_fizycznapowód
M. M. (1)osoba_fizycznapozwany
S. M. (2)osoba_fizycznapowód
M. M. (2)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga zaistnienia sytuacji o charakterze wyjątkowym, która może wynikać albo z charakteru sprawy albo ze szczególnej sytuacji strony procesu. Sąd orzekając na podstawie art. 102 k.p.c. winien mieć na uwadze, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniały podstawy do odstąpienia od zasady obciążenia strony obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie która wygrała sprawę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. 6 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna powoda. Niewielki nakład pracy pełnomocnika pozwanego. Rodzinny charakter sprawy.

Odrzucone argumenty

Należała się pełna stawka minimalna kosztów zastępstwa procesowego. Obniżenie opłaty było nieuzasadnione. Sąd Rejonowy nie dokonał szczegółowej analizy sytuacji majątkowej powoda.

Godne uwagi sformułowania

zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga zaistnienia sytuacji o charakterze wyjątkowym nawet szczególnie niekorzystna sytuacja finansowa strony przegrywającej, nie stanowi podstawy zwolnienia od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi sprawa dotyczy rozliczeń w rodzinie pomiędzy braćmi, co stanowi dodatkowy argument przemawiający za trafnością obniżenia wysokości kosztów procesu należnych pozwanemu

Skład orzekający

Irena Dobosiewicz

przewodniczący

Bogumił Goraj

sędzia

Wojciech Borodziuk

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach o zapłatę, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony, niewielkiego nakładu pracy pełnomocnika oraz rodzinnych relacji między stronami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i może być stosowane analogicznie w podobnych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może elastycznie podchodzić do kosztów procesu, biorąc pod uwagę nie tylko przepisy, ale i indywidualną sytuację stron, co jest zawsze interesujące dla praktyków prawa.

Czy trudna sytuacja materialna i rodzinne relacje mogą wpłynąć na wysokość zasądzonych kosztów procesu?

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1217 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 573/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - SSO Irena Dobosiewicz Sędziowie - SO Bogumił Goraj SO Wojciech Borodziuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. M. (1) przeciwko M. M. (1) o: zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na punkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 307/12 postanawia: oddalić zażalenie. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt II Cz 573/13 UZASADNIENIE: Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w Szubinie w sprawie z powództwa S. M. (2) przeciwko M. M. (2) o zapłatę: 1. umorzył postępowanie; 2. zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powód na pierwszej rozprawie skutecznie cofnął pozew oraz zrzekł się roszczenia, wobec czego postępowanie zostało umorzone zgodnie z art. 355 §1 k.p.c. Powód jako strona przegrywająca sprawę, na podstawie art. 108 k.p.c. , został zobowiązany do zwrotu pozwanemu kosztów procesu. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, iż udzielone powodowi zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy kosztów należnych Skarbowi Państwa i nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu między stronami. Pozwanemu należy się zatem zwrot kosztów zastępstwa procesowego obliczonych od wartości przedmiotu sporu. W przedmiotowej sprawie wynosiła ona 50.000 zł. Zgodnie §6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł do 50.000 zł - 2.400 zł. Zważając jednak na trudną sytuację materialną powoda oraz niewielki nakład pracy pełnomocnika pozwanego, Sąd w oparciu o art. 102 k.p.c. obniżył o połowę kwotę wynagrodzenia pełnomocnika i zasądził od powoda kwotę 1.217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Postanowienie Sądu Rejonowego w punkcie 2 zaskarżył zażaleniem pozwany, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kwoty 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a także zasądzenie kosztów postępowania w II instancji. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że Sąd powinien był zasądzić stawkę opłaty z tytułu zastępstwa procesowego w pełnej wysokości stawki minimalnej, tj. kwocie 2.400 zł. Obniżenie opłaty było nieuzasadnione, a Sąd nie dokonał szczegółowej analizy sytuacji majątkowej powoda. S ą d O k r ę g o w y z w a ż y ł, c o n a s t ę p u j e : Zażalenie nie jest zasadne. Przystępując do rozpoznania zażalenia Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga zaistnienia sytuacji o charakterze wyjątkowym, która może wynikać albo z charakteru sprawy albo ze szczególnej sytuacji strony procesu. W każdym wypadku Sąd orzekając na podstawie art. 102 k.p.c. winien mieć na uwadze, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniały podstawy do odstąpienia od zasady obciążenia strony obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie która wygrała sprawę, co jest regułą przewidzianą w art. 98 k.p.c. i art. 100 k.p.c. Jak słusznie zauważył pozwany, nawet szczególnie niekorzystna sytuacja finansowa strony przegrywającej, nie stanowi podstawy zwolnienia od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Jednakże Sąd Rejonowy wziął pod uwagę również niewielki nakład pracy pełnomocnika. Z argumentem tym pozwany nie polemizował i nie wykazywał, że Sąd Rejonowy niesłusznie go przywołał, skoro cofnięcie powództwa i zrzeczenie się roszczenia nastąpiło na początkowym etapie postępowania. Aktywność pełnomocnika pozwanego ograniczyła się do sporządzenia jednego pisma procesowego oraz obecności na jednej rozprawie. Dodatkowo Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że również sytuacja zdrowotna powoda, której Sądu I instancji nie wskazał w swoim uzasadnieniu postanowienia, przy niskich dochodach powoda, która była podstawą do zwolnienia powoda od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł, świadczy o słuszności obniżenia kosztów zastępstwa pełnomocnika. Ponadto sprawa dotyczy rozliczeń w rodzinie pomiędzy braćmi, co stanowi dodatkowy argument przemawiający za trafnością obniżenia wysokości kosztów procesu należnych pozwanemu. W konsekwencji Sąd Okręgowy wyraża stanowisko, że Sąd Rejonowy obniżając o połowę koszty procesu należne pozwanemu od powoda nie naruszył art. 102 k.p.c. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c. oddalił zażalenie, jako niezasadne. Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność z oryginałem

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI