II CZ 57/12

Sygn. akt II CZ 57/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 20 lipca 2012 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z wniosku S. N. 
przeciwko obowiązanym: K.S., K. K., M. W. i J. W. 
o udzielenie zabezpieczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 20 lipca 2012 r., 
zażalenia K. K., M. W. i J. W. 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 stycznia 2012 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
 
2 
Obowiązani K. K., M. W. oraz J. W. wnieśli zażalenie na postanowienie 
Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., zaskarżając je w części 
rozstrzygającej o kosztach postępowania zażaleniowego.   
 
 
 
 
 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny 
zmienił orzeczenie Sądu Okręgowego zabezpieczające powództwo przed jego 
wytoczeniem w ten sposób, że oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia i 
zasądził od wnioskodawcy S. No. na rzecz obowiązanych K. K., M. W. oraz J. W. 
po 1300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (100 zł opłaty od 
zażalenia oraz 1 200 zł kosztów zastępstwa procesowego), wskazując, iż stopień 
zawiłości sprawy był niski, a nakład pracy pełnomocnika ograniczony. 
 
 
 
 
 
Powyższemu postanowieniu skarżący zarzucili mającą istotny wpływ na 
treść rozstrzygnięcia obrazę przepisów § 2 ust. 2 w zw. z § 6 pkt 7 i 12 ust. 2 pkt 2 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 
1349 ze zm.), poprzez bezpodstawną odmowę zastosowania tych przepisów przy 
ustalaniu wysokości wynagrodzenia za udzielenie obowiązanym pomocy prawnej, 
a w konsekwencji niezasądzenie na rzecz każdego z uprawnionych kwoty 3 600 zł 
z tytułu działania pełnomocnika w postepowaniu zażaleniowym. Podnieśli także 
zarzut obrazy § 3 ust. 1, 2 i 3 tego rozporządzenia poprzez zasądzenie na ich 
podstawie należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za udzielenie pomocy 
prawnej w kwocie 1 200 zł zamiast 3.600 zł, mimo że pełnomocnika nie łączyła 
z klientami umowa ustalająca wysokość wynagrodzenia poniżej poziomu stawki 
minimalnej dla danego rodzaju sprawy. Zdaniem skarżących czynności 
pełnomocnika oraz poziom zawiłości sprawy nie uzasadniały przyznania kosztów 
postępowania poniżej stawek minimalnych wynikających 
ze wskazanego 
rozporządzenia. 
 
 
 
 
W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia 
o kosztach postępowania i rozpoznanie sprawy na nowo; ewentualnie o zmianę 

 
 
3 
tego postanowienia poprzez zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz K. K., M. W. i 
J. W. kwot po 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego oraz o 
przyznanie im kosztów postępowania zażaleniowego prowadzonego przed Sądem 
Najwyższym. 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Zagadnienie dopuszczalności i potrzeby rozstrzygania o kosztach 
postępowania zabezpieczającego wszczętego przed wytoczeniem powództwa 
w wypadku, 
kiedy 
wniosek 
taki 
zostanie 
oddalony, 
zostało 
wyjaśnione 
w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2010 r. (III CZ 
8/10, Lex nr 852566). Wskazano w nim, że w razie odmowy udzielenia 
zabezpieczenia uprawniony nie jest związany terminem do wniesienia pisma 
wszczynającego postępowanie (art. 733 k.p.c.) i pisma takiego może w ogóle nie 
wnieść, wobec czego mogłoby nie być okazji do orzeczenia o kosztach 
postępowania zabezpieczającego. Prowadziłoby to do naruszenia odpowiednio 
stosowanej w postępowaniu zabezpieczającym (art. 13 § 2 k.p.c.) zasady zwrotu 
stronie 
wygrywającej 
poniesionych 
kosztów 
niezbędnych 
do 
celowego 
dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.).  
Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na rozstrzygniecie 
o kosztach  zawarte  w  postanowieniu  Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 
2012 r., mimo zmiany art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. dokonanej ustawą z dnia 16 
września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania cywilnego oraz 
niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381), wynika z postanowienia art. 9 
pkt 6 ustawy zmieniającej, nakazującego stosować ten przepis w nowym brzmieniu 
do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. od 3 maja 
2012 r. 
Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz każdego z obowiązanych kwotę 1 300 zł 
tytułem kosztów postępowania zażaleniowego, z czego 1 200 zł stanowią koszty 
zastępstwa procesowego obliczone w oparciu o przepisy § 6 pkt 7 w zw. z § 3 oraz 
§ 12 ust 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych 
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez 

 
 
4 
radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Sąd przyjął więc za odpowiednie stawki 
ustalone według wartości przedmiotu zaskarżenia, zaznaczając jednocześnie, że 
sprawa nie była zawiła, a nakład pracy pełnomocnika był ograniczony. Skarżący 
mają jednak rację, że powołane przesłanki nie uzasadniały zasądzenia zwrotu 
kosztów pomocy prawnej w wysokości niższej od stawek minimalnych. 
W rozpatrywanej sprawie nie zachodził też przypadek powiązań między 
uczestnikami 
– 
obowiązanymi 
- 
odpowiadających 
współuczestnictwu 
materialnemu, ponieważ 
w 
stosunku do 
każdego 
z 
nich 
przedmiotem 
zabezpieczanego przyszłego powództwa pauliańskiego miała być inna umowa, 
dotycząca innej nieruchomości. Więź między wspólnie zgłoszonymi wnioskami 
o zabezpieczenie była więc jedynie formalna, co uzasadniało przyznanie zwrotu 
kosztów odrębnie każdemu z obowiązanych, mimo że byli reprezentowani przez 
jednego pełnomocnika. Konieczne byłoby przy tym – gdyby przychylić się do 
koncepcji ustalenia wynagrodzenia przyjętej przez Sąd Apelacyjny - ustalenie 
wartości 
przedmiotu 
sporu 
w 
każdej 
z 
formalnie 
połączonych 
spraw 
o zabezpieczenie powództwa i obliczenie od niej wynagrodzenia radcy prawnego. 
Jednakże 
założenie, 
które 
legło 
u 
podstaw 
określenia 
wynagrodzenia 
pełnomocnika obowiązanych nie było prawidłowe. Postępowanie w niniejszej 
sprawie 
dotyczyło 
zabezpieczenia 
powództwa 
poprzez 
dokonanie 
wpisu 
ostrzeżenia w księdze wieczystej. Nie budzi wątpliwości, że pomoc prawna 
świadczona w takiej sprawie nie została odrębnie „wyceniona” w przepisach 
rozporządzenia regulującego opłaty za czynności radców prawnych. Zgodnie 
z postanowieniem § 5 rozporządzenia wysokość stawek minimalnych w sprawach 
nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę 
w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Postępowanie o udzielenie 
zabezpieczenia przed wytoczeniem powództwa nie może być zrównywane pod 
względem charakteru i zakresu z postępowaniem, które ma zabezpieczyć. Jego 
przedmiot jest ograniczony. Na etapie zabezpieczenia sąd bada tylko, czy 
powództwo 
i 
interes 
wnioskodawcy 
w 
żądaniu 
zabezpieczenia 
zostały 
uwiarygodnione oraz czy żądany sposób zabezpieczenia jest odpowiedni (art. 7301 

 
 
5 
§ 1 i 3 k.p.c.). Postępowanie skupia się więc na udzieleniu właściwego 
i usprawiedliwionego 
w 
danych 
okolicznościach 
zabezpieczenia. 
Skoro 
w rozpatrywanym wypadku żądane zabezpieczenie miało polegać na dokonaniu 
wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej – postępowanie w tej sprawie najbardziej 
zbliżone było do postępowania o wpis w księdze wieczystej. Wynagrodzenie 
minimalne w tego rodzaju sprawie określa § 7 pkt 5 rozporządzenia. Wynosi ono 
120 zł. W związku z tym – na podstawie  powyższego przepisu w zw. z § 5 i § 12  
ust. 2 pkt 2  rozporządzenia - należne obowiązanym wynagrodzenie wynosiło 120 
zł, gdyż taką najniższą sumę wynagrodzenia w postępowaniu zażaleniowym przed 
sądem apelacyjnym określa § 12 ust. 2 pkt 2. Zasądzona przez Sąd odwoławczy 
kwota przekracza to wynagrodzenie. Ponieważ jednak nie była zaskarżona przez 
uprawnionego – uprawomocniła się. Nie ma jednak uzasadnionej podstawy 
prawnej do przyznania skarżącym dalszych kwot z tytułu zwrotu kosztów procesu.  
Z tego względu zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie  art. 3941§ 3 
k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es