II CZ 57/10

Sygn. akt II CZ 57/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 27 lipca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
w sprawie z wniosku K. C. 
przy uczestnictwie R. B. i H. B. 
o wpis hipoteki przymusowej zwykłej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lipca 2010 r., 
zażalenia wnioskodawczyni 
na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II Ca 
(…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w S. zmienił zaskarżone 
postanowienie w ten sposób, że nakazał wpisać w dziale IV księgi wieczystej Kw (…) 
prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. hipotekę przymusową zwykłą w kwocie 
89 137,16 zł na nieruchomości rolnej niezabudowanej, stanowiącej współwłasność R. B. 
i H. B. na rzecz K. C. i stwierdził, że koszty postępowania przed Sądami obu instancji 
oraz Sądem Najwyższym wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie. 
O kosztach postępowania orzekł w oparciu o przepis art. 520 § 1 k.p.c. Wskazał, 
że co prawda interesy wnioskodawcy i uczestników były sprzeczne jednak właściciele 

 
2 
nieruchomości nie dali żadnych podstaw do wystąpienia z wnioskiem; poza tym 
występujący w sprawie problem prawny wyjaśniło dopiero zapadłe w sprawie 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r. 
Na postanowienie w przedmiocie kosztów wnioskodawca wniósł zażalenie, 
zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. W tym zakresie wniósł o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie 
wniesiono 
w 
sprawie 
wieczysto-księgowej 
o 
wpis 
hipoteki 
przymusowej, w którym to postępowaniu brak jest przepisów szczególnych dotyczących 
zasad orzekania o kosztach tego postępowania. Wobec powyższego do postępowania 
tego mają zastosowanie ogólne przepisy dotyczące zasad orzekania o kosztach 
postępowania nieprocesowego, zawarte w art. 520 k.p.c. Zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. w 
postępowaniu nieprocesowym każdy biorący w nim udział ponosi koszty z nim 
związane. Natomiast według art. 520 § 2 k.p.c. zwrot kosztów pomiędzy uczestników 
postępowania nieprocesowego może być orzeczony wtedy, gdy ich interesy są 
sprzeczne lub jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani wynikiem 
postępowania. Przepis zawarty w art. 520 § 1 k.p.c. zawiera ogólną zasadę orzekania o 
kosztach postępowania nieprocesowego w stosunku do której art. 520 § 2 k.p.c. jest 
wyjątkiem podobnie, jak art. 520 § 3 k.p.c. dotyczący sytuacji, gdy wnioski jednego z 
uczestników 
zostały 
odrzucone 
bądź 
oddalone 
przy 
sprzeczności 
interesów 
występujących między uczestnikami postępowania. W związku z powyższym art. 520 § 
2 k.p.c. jako przepis zawierający wyjątek od zasady rozliczeń kosztów postępowania 
nieprocesowego nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej. 
Przesłanką warunkującą zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. jest wystąpienie 
sprzeczności interesów wnioskodawcy i uczestników w niniejszej sprawie. W uchwale 
Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1973 r., III CZP 96/72 (OSNC 1973, nr 9, poz. 
146) zostało wyjaśnione, że w sprawie o wpis hipoteki przymusowej nie występuje 
sprzeczność interesów pomiędzy żądającym wpisu tego ograniczonego prawa 
rzeczowego 
wnioskodawcą, 
a 
uczestnikami 
- 
właścicielami 
nieruchomości. 
Ustanowienie bowiem hipoteki przymusowej leży tylko w interesie wnioskodawcy. 
Dlatego też w takiej sprawie ma zastosowanie zasada wyrażona w art. 520 § 1 k.p.c. i 
brak podstaw do zastosowania art. 520 § 2 k.p.c. 
Wobec powyższego zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu na 
podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.