II CZ 564/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie pozwanego G. Z. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które udzieliło powodom J. Z. i T. Z. zabezpieczenia roszczenia o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Sąd Rejonowy zakazał pozwanemu zbywania i obciążania nieruchomości położonej w T. C. oraz nakazał wpisanie hipoteki przymusowej na kwotę 114.359,29 zł. Powodowie argumentowali, że umowa darowizny udziału w tej nieruchomości, zawarta między ich dłużniczką H. G. a pozwanym, miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli, a pozwany stał się niewypłacalny. Sąd Okręgowy uznał, że powodowie uprawdopodobnili roszczenie i interes prawny w zabezpieczeniu jedynie w odniesieniu do udziału w nieruchomości nabytego przez pozwanego w drodze darowizny od H. G. w dniu 18 stycznia 2011 roku. Sąd odwoławczy stwierdził, że zakaz zbywania i obciążania powinien dotyczyć wyłącznie tego konkretnego udziału, a nie całej nieruchomości, gdyż pozostała część należała do pozwanego od 2004 roku. Ponadto, Sąd Okręgowy oddalił wniosek o ustanowienie hipoteki przymusowej, wskazując, że prawomocny wyrok uwzględniający skargę pauliańską nie stanowi podstawy do wpisu takiej hipoteki na nieruchomości osoby trzeciej, która nabyła ją na podstawie kwestionowanej czynności prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu zabezpieczenia w sprawach ze skargi pauliańskiej, w szczególności w odniesieniu do współwłasności i możliwości ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej.
Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i zastosowania skargi pauliańskiej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o zabezpieczenie roszczenia opartego na skardze pauliańskiej powinien obejmować zakaz zbywania i obciążania całej nieruchomości, jeśli pozwany jest jej współwłaścicielem, a jedynie część udziału nabył w drodze darowizny od dłużniczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz zbywania i obciążania powinien dotyczyć jedynie tego udziału w nieruchomości, który został nabyty w drodze czynności prawnej uznanej za bezskuteczną wobec wierzyciela.
Uzasadnienie
Interes prawny w zabezpieczeniu w przypadku skargi pauliańskiej dotyczy jedynie przedmiotu, który wskutek uznania czynności za bezskuteczną mógłby zostać objęty egzekucją. Zakaz obciążania pozostałej części nieruchomości, należącej do pozwanego od dawna, nie pozostaje w związku z celem postępowania.
Czy prawomocny wyrok uwzględniający skargę pauliańską przeciwko osobie trzeciej (nabywcy) może stanowić podstawę do ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości tej osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocny wyrok uwzględniający skargę pauliańską nie stanowi podstawy do wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej, która nabyła ją na podstawie kwestionowanej czynności prawnej.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące hipoteki przymusowej (art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) nie przewidują takiej możliwości. Wyrok uwzględniający skargę pauliańską pozwala na egzekucję z przedmiotu darowizny, ale nie tworzy podstawy do obciążenia hipotecznego nieruchomości nabytej przez osobę trzecią.
Czy istnieją podstawy do ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanego w ramach zabezpieczenia roszczenia opartego na skardze pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o ustanowienie hipoteki przymusowej nie może zostać uwzględniony.
Uzasadnienie
Hipoteka przymusowa może być ustanowiona na nieruchomości dłużnika osobistego wnioskodawcy. Prawomocny wyrok w sprawie ze skargi pauliańskiej przeciwko nabywcy nie daje podstaw do obciążenia hipotecznego nieruchomości tej osoby trzeciej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| T. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| G. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. G. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 730 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Reguluje skargę pauliańską, czyli ochronę wierzyciela poprzez uznanie czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 755 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem.
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Określa, że wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku osoby trzeciej, która odniosła korzyść z zaskarżonej czynności, ale tylko do wysokości uzyskanej korzyści.
k.c. art. 534
Kodeks cywilny
Określa pięcioletni termin zawity do wystąpienia ze skargą pauliańską.
u.k.w.i.h. art. 109 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Reguluje możliwość ustanowienia hipoteki przymusowej.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie zażaleniowe.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz zbywania i obciążania całej nieruchomości jest zbyt szeroki, gdy pozwany jest tylko współwłaścicielem, a nabył jedynie udział w drodze darowizny. • Prawomocny wyrok uwzględniający skargę pauliańską nie stanowi podstawy do ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy prawidłowo udzielił zabezpieczenia w pełnym zakresie, uwzględniając interes prawny powodów.
Godne uwagi sformułowania
zabezpieczyć roszczenie powodów poprzez orzeczenie zakazu zbywania i obciążania udziału w wysokości Vi części we własności nieruchomości • ustanowienie zaś hipoteki przymusowej miało zabezpieczyć roszczenie powodów na wypadek, gdyby pozwany nie zastosował się do zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości. • ochrona wierzyciela, którą zapewnia skarga pauliańska, sprowadza się do uznania czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, który czynność zaskarżył. • nie oznacza to jednak, że w takiej sytuacji powstają podstawy do obciążenia hipoteka przymusową nieruchomości osoby trzeciej, nabytej na podstawie czynności prawnej fraudacyjnej.
Skład orzekający
Bogumił Goraj
przewodniczący
Janusz Kasnowski
sędzia
Tomasz Adamski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zabezpieczenia w sprawach ze skargi pauliańskiej, w szczególności w odniesieniu do współwłasności i możliwości ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości osoby trzeciej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i zastosowania skargi pauliańskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zabezpieczenia roszczeń w sprawach ze skargi pauliańskiej, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Skarga pauliańska a zabezpieczenie: Kiedy zakaz zbywania nieruchomości obejmuje tylko część udziału?”
Dane finansowe
WPS: 114 359,29 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.