II CZ 56/19

Sąd Najwyższy2019-11-27
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zniesienie współwłasnościnieruchomośćdopłatyspłatypostępowanie cywilnezażalenieSąd Najwyższyk.p.c.k.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie uzupełnienia orzeczenia, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na brak charakteru kończącego postępowanie.

Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w P. o odmowie uzupełnienia wcześniejszego postanowienia, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że postanowienie o odmowie uzupełnienia wyroku, w sytuacji gdy sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie i nie podlega zaskarżeniu na podstawie przepisów k.p.c. obowiązujących w dacie wniesienia środka zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni B. N. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 kwietnia 2018 r., które oddaliło jej wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 23 marca 2018 r. Postanowieniem z dnia 23 marca 2018 r. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność rozważenia kwestii dopłat i spłat przy zniesieniu współwłasności. Wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie szeregu przepisów k.p.c. oraz Konstytucji. Sąd Najwyższy stwierdził, że choć nowelizacja k.p.c. z dnia 4 lipca 2019 r. uchyliła przepis stanowiący podstawę zażalenia, to zgodnie z przepisami przejściowymi, do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne, ponieważ postanowienie o odmowie uzupełnienia orzeczenia, w sytuacji gdy sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie i tym samym nie podlega zaskarżeniu na podstawie art. 394^1 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, ponieważ nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie o odmowie uzupełnienia wyroku, w sytuacji gdy sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie i tym samym nie podlega zaskarżeniu na podstawie przepisów k.p.c. regulujących zażalenia na postanowienia kończące postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w P.

Strony

NazwaTypRola
B. N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
"P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkauczestnik
D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkauczestnik
B. Z.inneuczestnik

Przepisy (15)

Główne

Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 art. 9 § ust. 4

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przejściowy stosujący przepisy dotychczasowe do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylony przepis, który był podstawą wniesienia zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

k.c. art. 212 § § 3

Kodeks cywilny

Dotyczy dopłat i spłat towarzyszących zniesieniu współwłasności.

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uzupełnienia orzeczenia, którego zastosowanie wniosek o uzupełnienie był oddalony.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uzupełnienia orzeczenia, którego zastosowanie wniosek o uzupełnienie był oddalony.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, podniesione w zażaleniu.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

Podniesione w zażaleniu.

k.p.c. art. 325

Kodeks postępowania cywilnego

Podniesione w zażaleniu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podniesione w zażaleniu.

k.p.c. art. 516

Kodeks postępowania cywilnego

Podniesione w zażaleniu.

k.p.c. art. 618 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podniesione w zażaleniu.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podniesione w zażaleniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie uzupełnienia orzeczenia, w sytuacji gdy sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie i nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 316 w związku z art. 325, art. 351, art. 361, art. 391 § 1, art. 516, art. 618 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe postanowienie o odmowie uzupełnienia wyroku [...] nie stanowi orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Nie podlega więc zażaleniu

Skład orzekający

Wojciech Katner

przewodniczący, sprawozdawca

Monika Koba

członek

Marian Kocon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie uzupełnienia orzeczenia, gdy sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów k.p.c. obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zaskarżalnością postanowień, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Kiedy zażalenie nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o zniesienie współwłasności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 56/19
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Monika Koba
‎
SSN Marian Kocon
w sprawie z wniosku B. N.
‎
przy uczestnictwie "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i B. Z.
‎
o zniesienie współwłasności nieruchomości,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2019 r.,
‎
zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt II Ca (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez wnioskodawczynię B. N. i uczestnika postępowania „D.” Sp. z o.o. w W. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 12 września 2017 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania odwoławczego. Podstawę dla orzeczenia przez Sąd drugiej instancji był art. 386 § 4 k.p.c. ze względu na nierozpoznanie przez Sąd Rejonowy istoty sprawy. Rozważenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy wymaga w szczególności kwestia dopłat i spłat towarzyszących zniesieniu współwłasności, co stanowi integralną część orzeczenia w tym przedmiocie (art. 212 § 3 k.c.), z ustaleniem wartości przyznanej części nieruchomości, oznaczeniem wysokości ewentualnych dopłat pieniężnych i terminu ich płatności wraz z odsetkami za opóźnienie. Ustalenia te będą wymagać powołania w sprawie biegłego. Podjęte czynności mogą wpłynąć, zdaniem Sądu Okręgowego na ponowne rozważenie argumentów odnoszących się do sposobu zniesienia współwłasności.
Postanowieniu z dnia 23 marca 2018 r. towarzyszy postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 kwietnia 2018 r., oddalające wniosek wnioskodawczyni o uzupełnienie tego poprzedniego postanowienia. Wniosek ten, oparty na zastosowaniu w sprawie art. 351 § 1 w związku z art. 361 k.p.c. podlegał oddaleniu, z braku przesłanek zawartych w tych przepisach w odniesieniu do powołanego postanowienia z dnia 23 marca 2018 r.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 9 kwietnia 2018 r. wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie tym postanowieniem art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 316 w związku z art. 325, art. 351, art. 361, art. 391 § 1, art. 516, art. 618 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Dnia 7 listopada 2019 r. weszła w życie obszerna nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469), w tym uchylony został art. 394
1
§ 2. Przepis ten był podstawą wniesionego zażalenia. Z uwagi jednak na treść art. 9 ust. 4 ustawy nowelizującej, do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Mimo to zażalenie podlega oddaleniu, gdyż postanowienie o odmowie uzupełnienia wyroku, o którym mowa w zażaleniu, w związku z uchyleniem wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania nie stanowi orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Nie podlega więc zażaleniu, o którym mowa w dotychczasowym art. 394
1
§ 2 k.p.c. W kwestiach podnoszonych przez skarżącą w zażaleniu, na gruncie odpowiednich innych zażaleń wypowiadał się Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 21 marca 2019 r. w sprawach o sygn. akt: II CZ 107/18, II CZ 112/18 i II CZ 113/18.
Mając to na uwadze należało na podstawie art. 398
14
w związku z art. 398
21
k.p.c. orzec jak w postanowieniu.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI