II CZ 56/11

Sąd Najwyższy2011-08-25
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
spółdzielnia mieszkaniowaprawo spółdzielczekoszty postępowaniazobowiązanie do złożenia oświadczenia woliwłasność lokaluSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółdzielni mieszkaniowej na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, potwierdzając, że w sprawach o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli dotyczących praw do lokalu, koszty postępowania pokrywa spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy.

Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, kwestionując zasądzenie od niej na rzecz powoda kwoty 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. i rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, powołując się na art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że koszty postępowania w takich sprawach pokrywa spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej, Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "J." w P., na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w pierwotnym wyroku oddalił powództwo W. B. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, oddalił apelację powoda, a następnie zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Pozwana spółdzielnia zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 98 § 3 k.p.c. i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Spółdzielnia wniosła o zmianę postanowienia i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym oraz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że pozew w sprawach o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu jest wolny od opłat, a koszty postępowania pokrywa spółdzielnia, uznał, że przepis ten wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. W związku z tym, koszty poniesione przez strony pokrywa pozwana spółdzielnia, bez względu na wynik sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i nie naruszył art. 98 § 1 k.p.c. Nie stwierdzono również naruszenia rozporządzenia w sprawie opłat, gdyż wynagrodzenie pełnomocnika zostało obliczone od wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej 270 000 zł. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej i zasądził od niej na rzecz powoda kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania sądowego w sprawach o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli dotyczących ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, na podstawie art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, pokrywa spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia. Przepis ten wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, co oznacza, że spółdzielnia ponosi koszty bez względu na to, czy sprawę wygrała, czy przegrała.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko - Własnościowa "J."spółkapozwana

Przepisy (10)

Główne

u.s.m. art. 491

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

W sprawach o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu, pozew wolny jest od opłaty sądowej, a koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 1047 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

rozporządzenie art. 6 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

rozporządzenie art. 13 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.

rozporządzenie art. 6 § pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi, że koszty postępowania sądowego w sprawach o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu pokrywa spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Godne uwagi sformułowania

koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Iwona Koper

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że spółdzielnie mieszkaniowe ponoszą koszty postępowań dotyczących ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, niezależnie od wyniku sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowanej w art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się prawem spółdzielczym i nieruchomościami, ponieważ precyzuje kwestię kosztów postępowania w sprawach o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu.

Spółdzielnia zapłaci za proces, nawet jeśli go przegra? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady!

Dane finansowe

WPS: 270 000 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej: 3600 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 56/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 sierpnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper 
SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z powództwa W. B. 
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "J."  
w P. 
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2011 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 21 grudnia 2010 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie i zasądza od strony pozwanej na rzecz 
powoda kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
 
 
 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
 
Sąd Okręgowy w sprawie z powództwa W. B. przeciwko Spółdzielni 
Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej „J.” w   P. o zobowiązanie, wyrokiem z 
dnia 21 grudnia 2010 r. zmienił zaskarżone orzeczenie poprzez oddalenie 
powództwa (punkt 1), oddalił apelację powoda (punkt 2) oraz zasądził od strony 
pozwanej na rzecz powoda kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego w instancji odwoławczej (punkt 3). 
 
Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zaskarżyła pozwana, 
zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 
2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 
1116 ze zm. – przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także 
naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie 
oraz § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. 
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa 
kosztów 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
przez 
radcę 
prawnego 
ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm. – dalej 
rozporządzenie) poprzez jego błędne zastosowanie. Skarżąca wniosła o zmianę 
zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej 
kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 3634 zł 
oaz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. 
 
W odpowiedzi na zażalenie powód w niósł o jego oddalenie i przyznanie mu 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, 
dodany ustawą z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach 
mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 873,) 
w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia stanowił, 
że: „Osoba, która na podstawy ustawy może żądać ustanowienia prawa odrębnej 
własności lokalu, w razie bezczynności spółdzielni może wystąpić do sądu 

 
3 
z  powództwem na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w związku z art. 1047 § 1 
Kodeksu postępowania cywilnego. Pozew wolny jest od opłaty sądowej, zaś koszty 
postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia”. 
 
W judykaturze wskazano, iż art. 491 ustawy o spółdzielniach przesądzając, 
że koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia, wprowadza odstępstwo 
od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, która oznacza, że strona, która 
sprawę przegrała, zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego 
koszty procesu (por. postanowienie SN z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, Biul. 
SN 2010/4/13). W konsekwencji w sprawie z powództwa osoby, o której mowa 
w  art. 491 ustawy o spółdzielniach, bez względu na jej wynik koszty poniesione 
przez strony pokrywa pozwana spółdzielnia. Wskazał na to Sąd Najwyższy 
w  wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10. Nie ma przy tym znaczenia 
z  jakich względów strona przegrała sprawę. W konsekwencji Sąd prawidłowo 
zastosował 491 ustawy o spółdzielniach i nie naruszył art. 98 § 1 k.p.c. Sąd nie 
dopuścił się również naruszenia § 6 pkt 7 rozporządzenia, albowiem obliczył 
należne pełnomocnikowi wynagrodzenie od wartości przedmiotu zaskarżenia 
oznaczonej na kwotę 270 000 zł. Taką samą wartość przedmiotu zaskarżenia 
strona pozwana wskazała w swojej apelacji. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. 
w  związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Z uwagi na wynik 
postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy zasądził o strony pozwanej na rzecz 
powoda kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego 
przed Sądem Najwyższym, w oparciu o § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z §  6 pkt 4 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI