II CZ 56/11

Sąd Najwyższy2011-08-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
spółdzielnia mieszkaniowakoszty postępowaniazażaleniesąd najwyższyprawo rzeczoweoświadczenie wolikoszty zastępstwa procesowego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółdzielni mieszkaniowej na postanowienie o kosztach, potwierdzając, że w sprawach o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli dotyczących praw do lokalu, koszty postępowania ponosi spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy.

Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, kwestionując zasądzenie od niej kosztów na rzecz powoda. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, uznał, że w tego typu sprawach koszty ponosi spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy. W związku z tym zażalenie zostało oddalone, a spółdzielnia obciążona kosztami postępowania zażaleniowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia strony pozwanej, Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "J." w P., na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy, zmieniając wcześniejsze orzeczenie, oddalił powództwo W. B. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, ale jednocześnie zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Pozwana spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. oraz rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, domagając się zmiany postanowienia i zasądzenia od powoda kosztów. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, odwołał się do art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że w sprawach o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu, gdy spółdzielnia jest bezczynna, pozew jest wolny od opłat, a koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i obowiązuje bez względu na wynik sprawy. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 491 ustawy i nie naruszył przepisów o kosztach. Zażalenie zostało oddalone, a pozwana spółdzielnia została obciążona kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania w tego typu sprawach ponosi spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy, zgodnie z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu i nakłada obowiązek pokrycia kosztów postępowania na spółdzielnię, bez względu na to, czy powód wygrał sprawę, czy ją przegrał.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "J." w P.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

u.s.m. art. 491

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i nakłada na spółdzielnię obowiązek pokrycia kosztów postępowania sądowego w sprawach o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli dotyczących praw do lokalu, niezależnie od wyniku sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna zasada odpowiedzialności za wynik procesu, która została zmodyfikowana przez art. 491 u.s.m.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 1047 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 § pkt 7

Dotyczy obliczania wynagrodzenia radcy prawnego.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 13 § ust. 2 pkt 2

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 § pkt 4

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którym koszty postępowania ponosi spółdzielnia, niezależnie od wyniku sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zarzut naruszenia art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie. Zarzut naruszenia § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. poprzez jego błędne zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

art. 491 ustawy o spółdzielniach (...) przesądzając, że koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia, wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu bez względu na jej wynik koszty poniesione przez strony pokrywa pozwana spółdzielnia Nie ma przy tym znaczenia z jakich względów strona przegrała sprawę.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Iwona Koper

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zakresie ponoszenia kosztów postępowania przez spółdzielnie w sprawach o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uregulowanej w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się prawem spółdzielczym i nieruchomościami, ponieważ precyzuje zasady ponoszenia kosztów w specyficznych sprawach, co może mieć praktyczne implikacje finansowe.

Spółdzielnia musi zapłacić za proces, nawet jeśli przegra? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy przepis.

Dane finansowe

WPS: 270 000 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 300 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej: 3600 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 56/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa W. B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "J." w P. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 21 grudnia 2010 r., oddala zażalenie i zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w sprawie z powództwa W. B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej „J.” w P. o zobowiązanie, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r. zmienił zaskarżone orzeczenie poprzez oddalenie powództwa (punkt 1), oddalił apelację powoda (punkt 2) oraz zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej (punkt 3). Postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zaskarżyła pozwana, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm. – przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie oraz § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm. – dalej rozporządzenie) poprzez jego błędne zastosowanie. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 3634 zł oaz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. W odpowiedzi na zażalenie powód w niósł o jego oddalenie i przyznanie mu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, dodany ustawą z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 873,) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia stanowił, że: „Osoba, która na podstawy ustawy może żądać ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, w razie bezczynności spółdzielni może wystąpić do sądu 3 z powództwem na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w związku z art. 1047 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Pozew wolny jest od opłaty sądowej, zaś koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia”. W judykaturze wskazano, iż art. 491 ustawy o spółdzielniach przesądzając, że koszty postępowania sądowego pokrywa spółdzielnia, wprowadza odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, która oznacza, że strona, która sprawę przegrała, zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu (por. postanowienie SN z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, Biul. SN 2010/4/13). W konsekwencji w sprawie z powództwa osoby, o której mowa w art. 491 ustawy o spółdzielniach, bez względu na jej wynik koszty poniesione przez strony pokrywa pozwana spółdzielnia. Wskazał na to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10. Nie ma przy tym znaczenia z jakich względów strona przegrała sprawę. W konsekwencji Sąd prawidłowo zastosował 491 ustawy o spółdzielniach i nie naruszył art. 98 § 1 k.p.c. Sąd nie dopuścił się również naruszenia § 6 pkt 7 rozporządzenia, albowiem obliczył należne pełnomocnikowi wynagrodzenie od wartości przedmiotu zaskarżenia oznaczonej na kwotę 270 000 zł. Taką samą wartość przedmiotu zaskarżenia strona pozwana wskazała w swojej apelacji. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Z uwagi na wynik postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy zasądził o strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, w oparciu o § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI