II CZ 55/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie sądu okręgowego dotyczące kosztów opinii biegłego, uznając, że przy sprzeczności interesów uczestników postępowania nieprocesowego, obciążenie wnioskodawcy całością kosztów było uzasadnione.
Wnioskodawca Tomasz B. zaskarżył postanowienie sądu okręgowego w części dotyczącej kosztów opinii psychologicznej, domagając się obciążenia uczestniczki częścią tych kosztów. Sąd Najwyższy rozważył zasady orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym, wskazując, że co do zasady każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. W przypadku sprzeczności interesów, sąd może odstąpić od tej zasady. Ponieważ w tej sprawie interesy wnioskodawcy i uczestniczki były sprzeczne, sąd okręgowy prawidłowo obciążył wnioskodawcę całością kosztów opinii biegłego.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy Tomasza B. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 25 stycznia 2011 r., które określiło wysokość należności biegłej psycholog za wydanie opinii i wezwało wnioskodawcę do uiszczenia tej kwoty w terminie 7 dni tytułem kosztów opinii biegłego. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie w części dotyczącej kwoty ponad 440,60 zł, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez bezzasadne obciążenie go całością kosztów. Domagał się zmiany postanowienia poprzez obciążenie uczestniczki częścią kosztów oraz zasądzenia od niej kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy, analizując zasady orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym (art. 520 k.p.c.), podkreślił, że każdy uczestnik co do zasady ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sąd może odstąpić od tej zasady i orzec stosownie do § 2 lub § 3 art. 520 k.p.c., jeśli między uczestnikami zachodzi sprzeczność interesów i są oni w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że sprzeczność interesów nie występuje np. w sprawach o zniesienie współwłasności czy dział spadku, ale występuje w sprawach o zasiedzenie, ustanowienie służebności czy w niektórych sprawach rodzinnych, gdzie wnioskodawca oczekuje uwzględnienia wniosku, a uczestnik jego oddalenia. W przedmiotowej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawca domagał się uwzględnienia wniosku, a uczestniczka jego oddalenia, co oznaczało sprzeczność interesów. W związku z tym, Sąd Okręgowy prawidłowo obciążył wnioskodawcę całością kosztów opinii biegłego powstałych w instancji odwoławczej, na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. Zażalenie wnioskodawcy podlegało oddaleniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W postępowaniu nieprocesowym, w przypadku sprzeczności interesów uczestników, sąd może obciążyć jednego z uczestników całością kosztów opinii biegłego, stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2 lub 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 520 k.p.c., każdy uczestnik co do zasady ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Jednakże, gdy między uczestnikami zachodzi sprzeczność interesów i są oni w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, sąd może odstąpić od tej zasady i orzec inaczej. W analizowanej sprawie taka sprzeczność istniała, co uzasadniało obciążenie wnioskodawcy całością kosztów opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy (utrzymanie postanowienia w mocy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tomasz B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Agnieszka M. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| Alicja B. | osoba_fizyczna | małoletnia |
| Julia B. | osoba_fizyczna | małoletnia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku sprzeczności interesów uczestników postępowania nieprocesowego, sąd może obciążyć jednego z uczestników całością kosztów opinii biegłego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 109
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
W postępowaniu nieprocesowym, przy sprzeczności interesów uczestników, sąd może obciążyć jednego z nich całością kosztów opinii biegłego na podstawie art. 520 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca argumentował, że powinien być obciążony jedynie częścią kosztów opinii biegłego, a pozostała część powinna obciążać uczestniczkę.
Godne uwagi sformułowania
każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie Co do zasady więc koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie, odmiennie niż w procesie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu miedzy uczestnikami poprzez ich zwrot. Dla ich zastosowania istotne jest stwierdzenie, czy między uczestnikami postępowania w danej sprawie zachodzi sprzeczność interesów i czy są oni w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Iwona Koper
sprawozdawca
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie sposobu rozliczania kosztów opinii biegłego w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sytuacjach, gdy interesy stron są sprzeczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i zasad rozliczania kosztów według art. 520 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące kosztów w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania publicznego.
“Kto płaci za biegłego w sprawach rodzinnych? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady rozliczania kosztów przy sprzecznych interesach.”
Dane finansowe
WPS: 786,52 PLN
koszty opinii biegłego: 786,52 PLN
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 55/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku Tomasza B. przy uczestnictwie Agnieszki M. o wydanie małoletnich Alicji i Julii B., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2011 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 25 stycznia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w jego punkcie 1 określił wysokość należności biegłej psycholog za wydanie opinii pisemnej oraz za stawiennictwo na rozprawie i wydanie opinii ustnej na kwotę 786,52 zł, a w punkcie 2 wezwał wnioskodawcę do uiszczenia tej kwoty w terminie 7 dni tytułem kosztów opinii biegłego. Wnioskodawca Tomasz B. zaskarżył zażaleniem wskazane wyżej postanowienie w części dotyczącej punktu 2 w zakresie kwoty ponad 440,60 zł. Zarzucił naruszenie przepisu art. 520 § 2 k.p.c. zdanie pierwsze przez bezzasadne obciążenie go całością kosztów opinii biegłego. Skarżący wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez obciążenie wnioskodawcy obowiązkiem uiszczenia kwoty 440,60 zł, oraz obciążenie uczestniczki obowiązkiem uiszczenia kwoty 345,92 zł - w terminie 7 dni tytułem kosztów opinii biegłego, a także o zasądzenie od uczestniczki kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego określa art. 520 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl tego, uczestnika postępowania obciążają zarówno koszty czynności, której sam dokonał, jak i koszty czynności podjętej w jego interesie, przez sąd, na jego wniosek lub z urzędu. Co do zasady więc koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie, odmiennie niż w procesie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu miedzy uczestnikami poprzez ich zwrot. Określona w art. 520 § 1 k.p.c. zasada nie doznaje wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i na żądanie uczestnika, albo z urzędu, jeżeli działa bez adwokata lub radcy prawnego (art. 109 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) orzec stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2 lub 3 k.p.c. Dla ich zastosowania istotne jest stwierdzenie, czy między uczestnikami 3 postępowania w danej sprawie zachodzi sprzeczność interesów i czy są oni w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że sprzeczność interesów nie występuje między tymi uczestnikami (współwłaścicielami, spadkobiercami), którzy domagają się zniesienia współwłasności, działu spadku, podziału majątku wspólnego, stwierdzenia nabycia spadku, niezależnie od tego, jaki sposób dokonania podziału proponują i jakie wnioski składają w tym względzie. Różne udziały w spadku lub w sprawach o podział - we wspólności mogą natomiast wpływać na różny stopień zainteresowania w wyniku postępowania, o którym jest mowa w art. 520 § 2 k.p.c. W postępowaniu nieprocesowym interesy uczestników są sprzeczne np. w sprawach o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie, o ustanowienie służebności albo w niektórych sprawach o ubezwłasnowolnienie lub z zakresu prawa rodzinnego; w sprawach tych powstaje wyraźna kontradykcja co do oczekiwanego wyniku sprawy, gdyż wnioskodawca oczekuje uwzględnienia wniosku, a będący w opozycji uczestnik jego oddalenia (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1959 r., 2 CR 859/58, OSN 1961, nr 2, poz. 45, oraz postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10 dotychczas nie publ.). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca domagał się uwzględnienia wniosku, zaś uczestniczka jego oddalenia. W apelacji uczestniczka domagała się zmiany postawienia uwzględniającego wniosek i jego oddalenia, zaś wnioskodawca oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego i wniosek oddalił, a w tym stanie rzeczy prawidłowo, przy uwzględnieniu istniejącej miedzy uczestnikami sprzeczności interesów, na podstawie art. 520 § 2 k.p.c., obciążył wnioskodawcę w całości powstałymi w instancji odwoławczej kosztami opinii biegłego. Z tych względów zażalenie wnioskodawcy podlegało oddaleniu (art. 385 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.). jz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI