II CZ 55/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o kosztach postępowania, uznając, że w postępowaniu o wpis hipoteki przymusowej, gdzie interesy stron są sprzeczne, każdy uczestnik ponosi koszty we własnym zakresie.
Wnioskodawczyni K. C. zaskarżyła postanowienie o kosztach postępowania, domagając się zwrotu poniesionych wydatków. Sąd Okręgowy, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c., orzekł, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty we własnym zakresie, argumentując, że uczestnicy nie dali powodu do wszczęcia postępowania, a sprawa była złożona. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że w postępowaniu nieprocesowym o wpis hipoteki przymusowej, gdzie interes wnioskodawcy jest wyłączny, stosuje się zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie, chyba że zachodzą szczególne okoliczności przewidziane w art. 520 § 2 k.p.c., które w tym przypadku nie wystąpiły.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni K. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. dotyczące kosztów postępowania w sprawie o wpis hipoteki przymusowej zwykłej. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę po apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w G., nakazał wpisać hipotekę przymusową w kwocie 1000 zł na nieruchomości stanowiącej współwłasność uczestników R. B. i H. B. na rzecz wnioskodawczyni. Jednocześnie orzekł, że koszty postępowania przed sądami obu instancji oraz Sądem Najwyższym ponoszą wnioskodawczyni i uczestnicy we własnym zakresie, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uzasadnił to tym, że choć interesy stron były sprzeczne, uczestnicy nie dali powodu do wszczęcia postępowania, a zasadnicza kwestia nie była oczywista. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 § 2 k.p.c., domagając się zwrotu kosztów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu podkreślono, że w postępowaniu nieprocesowym, zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c., każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Art. 520 § 2 k.p.c. dopuszcza odstępstwa od tej zasady w przypadku różnego stopnia zainteresowania wynikiem postępowania lub sprzeczności interesów, jednakże ustanowienie hipoteki przymusowej leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy, co wyklucza zastosowanie § 2. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę III CZP 96/72 oraz postanowienia II CZ 54/10 i II CZ 56/10, potwierdzając, że w tego typu sprawach nie ma podstaw do odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W postępowaniu o wpis hipoteki przymusowej stosuje się zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.), ponieważ ustanowienie hipoteki leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy, co wyklucza zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że w sprawach o wpis hipoteki przymusowej interes wnioskodawcy jest wyłączny, co oznacza brak sprzeczności interesów w rozumieniu art. 520 § 2 k.p.c. i konieczność stosowania zasady ogólnej z art. 520 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
uczestnicy (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| R. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ogólna, zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość stosunkowego rozdzielenia obowiązku zwrotu kosztów lub nałożenia go na jednego z uczestników, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne. W sprawach o wpis hipoteki przymusowej przepis ten nie ma zastosowania.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 520 § 2 k.p.c. przez błędną jego wykładnię i niezastosowanie, w konsekwencji uznania, że pomimo zasadności apelacji wnioskodawczyni nie przysługuje zwrot kosztów.
Godne uwagi sformułowania
ustanowienie hipoteki przymusowej leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy w postępowaniu o wpis tej hipoteki brak podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący, sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozstrzygnięć o kosztach w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach o wpis hipotek przymusowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania (nieprocesowego) i konkretnego rodzaju hipoteki (przymusowej zwykłej).
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 55/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 września 2010 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. – po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki, na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 czerwca 2008 r. – postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazał wpisać w dziale IV księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. hipotekę przymusową zwykłą w kwocie 1000 zł na nieruchomości stanowiącej współwłasność uczestników H. B. i R. B. po ½ części – na rzecz wnioskodawczyni K. C., i orzekł, że koszty postępowania przed Sądami obu instancji oraz przed Sądem Najwyższym wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie. 2 W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przyjął art. 520 § 1 k.p.c. Podkreślił, że interesy wnioskodawczyni i uczestników były wprawdzie sprzeczne, jednak uczestnicy nie dali powodu do wszczęcia postępowania. Poza tym zasadnicza kwestia tego postępowania nie była oczywista, gdyż wątpliwości rozwiało dopiero wydane w sprawie orzeczenie Sądu Najwyższego. W zażaleniu na orzeczenie o kosztach postępowania wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji przez jego niezastosowanie i uznanie, że pomimo zasadności wniesionej apelacji wnioskodawczyni nie przysługuje zwrot poniesionych kosztów. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w odnośnym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasada orzekania o kosztach postępowania w postępowaniu nieprocesowym została wyrażona w art. 520 § 1 k.p.c. Zgodnie z tą zasadą, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Art. 520 § 2 k.p.c. umożliwia stosunkowe rozdzielenie obowiązku zwrotu kosztów między uczestnikami lub nałożenie tego obowiązku na jednego z uczestników w całości, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne. Przesłanką rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 520 § 2 k.p.c. jest różny stopień zainteresowania uczestników wynikiem postępowania lub sprzeczność interesów. Oznacza to, że zakres uwzględnienia żądań uczestników pozostaje bez znaczenia dla zastosowania powołanego przepisu (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1959 r., II CR 859/58, OSNCK 1961, nr 2, poz. 45). Nie może zatem odnieść zamierzonego skutku zarzut żalącej, że wniesiona przez nią apelacja okazała się uzasadniona. Sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 k.p.c. zależy od przedmiotu rozpoznawanej sprawy, w poszczególnych rodzajach spraw przedstawia się różnie, a w niektórych w ogóle nie występuje (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1959 r., II CR 859/58). W uchwale z dnia 15 stycznia 1973 r., III CZP 96/72 (OSNCP 1973, nr 9, poz. 146) Sąd Najwyższy stwierdził, że ustanowienie hipoteki przymusowej leży wyłącznie w interesie wnioskodawcy i dlatego w postępowaniu o wpis tej hipoteki brak podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. Stanowisko takie 3 Sąd Najwyższy zajął również w postanowieniach z dnia 27 lipca 2010 r., II CZ 54/10 i II CZ 56/10 (nie publ.). Skład orzekający Sądu Najwyższego podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach oraz wspierającą je argumentację. Skoro zatem ustanowienie hipoteki przymusowej leżało jedynie w interesie żalącej, to nie może być mowy o sprzeczności interesów w rozumieniu art. 520 § 2 k.p.c., a tym samym o zastosowaniu przewidzianej w tym przepisie regulacji szczególnej. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI