IV CZ 44/10

Sąd Najwyższy2010-06-24
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaprzywrócenie terminuzażalenieniedopuszczalnośćSąd Najwyższypostępowanie apelacyjnepełnomocnik

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu niedopuszczalności, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu i oddalił wniosek o przywrócenie tego terminu. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie w części dotyczącej oddalenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, ponieważ nie jest to postanowienie podlegające zaskarżeniu w tym trybie. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość odrzucenia skargi kasacyjnej jako wniesionej po terminie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania A. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 marca 2010 r., które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w konsekwencji odrzuciło tę skargę. Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodziły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu, gdyż niedokonanie czynności procesowej nastąpiło z winy pełnomocnika. Skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, który upłynął 3 października 2009 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie w części zaskarżającej postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdyż nie jest to postanowienie wymienione w art. 3941 § 1 k.p.c. ani kończące postępowanie w sprawie. W związku z tym, na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., zażalenie w tej części zostało odrzucone. Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczności usprawiedliwiające niedokonanie czynności procesowej mogą być rozważane jedynie w ramach wniosku o przywrócenie terminu, a nie przy rozpoznawaniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej. Ponadto, kontrola postanowienia sądu drugiej instancji, na które nie przysługuje zażalenie, może nastąpić na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., ale wymaga wyraźnego wniosku strony o rozpoznanie tego postanowienia, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, a Sąd Apelacyjny trafnie ją odrzucił. Zażalenie w części dotyczącej odrzucenia skargi kasacyjnej zostało oddalone na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie w tej części jest niedopuszczalne, ponieważ nie jest to postanowienie wymienione w art. 3941 § 1 k.p.c. ani postanowienie kończące postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c. oraz orzecznictwo, stwierdził, że postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu zażaleniem w trybie zwykłym, a jedynie może być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., pod warunkiem złożenia stosownego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia w części i oddalenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Okręgowy w B.organ_państwowywnioskodawca
A. P.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
E. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowany do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do kontroli postanowień sądu drugiej instancji, na które nie przysługuje zażalenie, pod warunkiem złożenia wniosku.

k.p.c. art. 3941 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa postanowienia kończące postępowanie w sprawie, na które przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestie związane z zażaleniem na postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 3985 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej po terminie.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje rozpoznawanie zażaleń w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowany w zw. z innymi przepisami, reguluje kwestie zaskarżania postanowień w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie w części zaskarżającej postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne, ponieważ nie jest ono ani postanowieniem wymienionym w art. 3941 § 1 k.p.c., ani nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 k.p.c.). Warunkiem przeprowadzenia kontroli postanowienia sądu drugiej instancji na podstawie art. 380 k.p.c. jest zawarcie w zażaleniu wniosku o rozpoznanie tego postanowienia, czego strona żaląca nie uczyniła. Skarga kasacyjna została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c., co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik procesowy z urzędu ustanowiony w dniu 26 października 2009 r. nie mógł ponosić winy za uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął 3 października 2009 r. Sąd Apelacyjny błędnie ocenił argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie do Sądu Najwyższego okazało się niedopuszczalne w części zaskarżającej postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej (pkt 1 sentencji), ponieważ nie jest ono ani postanowieniem wymienionym w art. 3941 § 1 k.p.c., ani nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 k.p.c.). Okoliczności usprawiedliwiające niedokonanie w terminie czynności procesowej (wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej) mogą być rozważane w ramach rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu, a nie przy rozpoznawaniu zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Warunkiem przeprowadzenia stosownej kontroli – zgodnie z dyspozycją art. 380 k.p.c. – jest jednak zawarcie w zażaleniu wniosku o rozpoznanie tego postanowienia. Wniosek taki, w przypadku środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania im treści wprost w nich nie wyrażonych.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

członek

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zaskarżania postanowień w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wymogi formalne wniosku o rozpoznanie postanowienia na podstawie art. 380 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, związanej z zaskarżaniem postanowień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie dopuszczalności środków zaskarżenia i warunków kontroli orzeczeń sądu drugiej instancji przez Sąd Najwyższy.

Kiedy zażalenie na postanowienie SN jest niedopuszczalne? Kluczowe zasady z orzecznictwa.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 44/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 24 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku Prokuratora Okręgowego w B. 
przy uczestnictwie A. P., E. P. i J. P. 
o ubezwłasnowolnienie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2010 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania A. P. 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
odrzuca zażalenie w części zaskarżającej orzeczenie zawarte w punkcie 1 
(pierwszym) postanowienia, a w pozostałym zakresie oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 23 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o 
przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w konsekwencji uchybienia 
terminowi odrzucił skargę kasacyjną. 
W ocenie tego Sądu w sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające 
uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, 
ponieważ nie zostało uprawdopodobnione, że niedokonanie tej czynności procesowej w 
odpowiednim czasie nastąpiło bez winy pełnomocnika strony skarżącej. 

 
2 
W tej sytuacji Sąd uznał, że skoro termin do wniesienia skargi kasacyjnej 
rozpoczął bieg 3 sierpnia 2009 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 3 października 2009 r., 
to na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. spóźnioną skargę kasacyjną należało odrzucić. 
Postanowienie to zaskarżyła w całości uczestniczka postępowania A. P. i 
wnioskowała o jego uchylenie w całości i przyjęcie do rozpoznania złożonej skargi 
kasacyjnej. 
W uzasadnieniu zażalenia, sporządzonego przez kolejnego pełnomocnika 
procesowego z urzędu, pełnomocnik podniósł, że dopiero w dniu 26 października 
2009 r. otrzymał z ORA zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem. Nadto 
stwierdził, że ponawia argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do 
złożenia skargi kasacyjnej z dnia 8 marca 2010 r., błędnie ocenione przez Sąd 
Apelacyjny. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie do Sądu Najwyższego okazało się niedopuszczalne w części 
zaskarżającej postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia 
skargi kasacyjnej (pkt 1 sentencji), ponieważ nie jest ono ani postanowieniem 
wymienionym w art. 3941 § 1 k.p.c., ani nie jest postanowieniem kończącym 
postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji, jako niedopuszczalne, 
podlegało ono odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 
§ 3 k.p.c. 
Okoliczności usprawiedliwiające niedokonanie w terminie czynności procesowej 
(wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej) mogą być rozważane w 
ramach rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu, a nie przy rozpoznawaniu 
zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznając 
zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wniesioną po upływie 
wymaganego terminu, rozpoznaje również – ale tylko na wniosek strony złożony na 
podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. – postanowienie 
oddalające wniosek o przywrócenie tego terminu (postanowienia SN z dnia 27 lutego 
2001 r., V CZ 8/01, niepubl.; z dnia 4 września 2002 r., I CZ 105/02, niepubl.). 
W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że postanowienie sądu drugiej 
instancji, na które nie przysługuje zażalenie może być przedmiotem kontroli Sądu 
Najwyższego wyłącznie na podstawie art. 380 w zw. z art. 39821 k.p.c. (por. m.in. 
postanowienie SN z dnia 8 marca 2000 r., sygn. akt I CZ 259/99, publ. Biul. SN 2000, nr 
7, poz. 8; postanowienie SN z dnia 15 stycznia 2001 r.. sygn. akt II CZ 197/04, niepubl.; 

 
3 
postanowienie SN z dnia 21 listopada 2001 r., syn. akt I CZ 165/01, OSNC 2002, nr 7-8; 
postanowienie SN z dnia 23 września 2004 r., sygn. akt III CZ 71/04, niepubl.). 
Warunkiem przeprowadzenia stosownej kontroli – zgodnie z dyspozycją art. 380 k.p.c. – 
jest jednak zawarcie w zażaleniu wniosku o rozpoznanie tego postanowienia (por. 
postanowienie SN z dnia 23 września 2004 r., sygn. akt III CZ 71/04, niepubl.; 
postanowienie SN z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt II CZ 197/04, niepubl.). Wniosek 
taki, 
w 
przypadku 
środków 
zaskarżenia 
wnoszonych 
przez 
profesjonalnych 
pełnomocników, powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do 
przypisywania im treści wprost w nich nie wyrażonych (por. postanowienie z dnia 4 
października 2006 r., sygn. akt I CZ 81/06, niepubl.; postanowienie z dnia 5 listopada 
2009 r., sygn. akt I CZ 55/09, niepubl.). Tymczasem w niniejszej sprawie strona żaląca 
wniosku takiego w zażaleniu nie złożyła. 
W konsekwencji powyższego, skoro skarga kasacyjna została wniesiona po 
upływie terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c., przeto Sąd Apelacyjny trafnie ją 
odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. 
Wobec powyższego zażalenie w części zaskarżającej odrzucenie skargi 
kasacyjnej (pkt 2 sentencji) podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z 
art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI