II Cz 534 /14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-05-19
SAOSCywilnepostępowanie nieprocesoweŚredniaokręgowy
spadekkoszty postępowaniapostępowanie nieprocesowezażaleniesąd okręgowysąd rejonowybankgmina

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając wniosek o zasądzenie kosztów postępowania od wnioskodawcy na rzecz gminy, uznając, że w postępowaniu nieprocesowym o stwierdzenie nabycia spadku koszty powinny obciążać strony we własnym zakresie, chyba że interesy są sprzeczne lub strony w różnym stopniu są zainteresowane wynikiem.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie Gminy na postanowienie Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie dotyczące kosztów postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Rejonowy zasądził od Gminy na rzecz wnioskodawcy (banku) koszty postępowania, stosując art. 520 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał jednak, że w tym przypadku, mimo większego zainteresowania wnioskodawcy, nie zachodziły podstawy do odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów przez uczestników we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.), zwłaszcza że gmina była spadkobiercą ustawowym przymusowym. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek o zasądzenie kosztów od wnioskodawcy i zasądzając koszty postępowania zażaleniowego od wnioskodawcy na rzecz gminy.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z wniosku Banku (...) S.A. we W. o stwierdzenie nabycia spadku po J. K., w której uczestnikiem postępowania była Gmina (...). Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2013 r. stwierdził nabycie spadku przez Gminę z dobrodziejstwem inwentarza oraz zasądził od Gminy na rzecz wnioskodawcy kwotę 1.382,00 zł tytułem kosztów postępowania, opierając się na art. 520 § 3 k.p.c. Gmina wniosła zażalenie na punkt dotyczący kosztów, zarzucając naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i art. 520 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione. Podkreślił, że zasadą w postępowaniu nieprocesowym jest ponoszenie kosztów przez uczestników we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.), a odstępstwa od tej zasady (stosunkowe rozdzielenie lub obciążenie jednego z uczestników) są możliwe tylko w szczególnych sytuacjach, gdy interesy stron są sprzeczne lub różny jest stopień ich zainteresowania wynikiem postępowania. W ocenie Sądu Okręgowego, mimo że wnioskodawca (bank) był bardziej zainteresowany wynikiem postępowania jako wierzyciel spadkodawcy, Gmina jako spadkobierca ustawowy przymusowy, który nie mógł odrzucić spadku, nie powinna być obciążana kosztami postępowania poniesionymi przez wnioskodawcę. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., oddalając wniosek wnioskodawcy o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.c.p., art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., zasądzając od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 30,00 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy uczestnik jest spadkobiercą ustawowym przymusowym, nie można odstąpić od zasady ponoszenia kosztów przez uczestników we własnym zakresie, nawet jeśli wnioskodawca jest w większym stopniu zainteresowany wynikiem postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że zasadą w postępowaniu nieprocesowym jest ponoszenie kosztów przez uczestników we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.). Odstępstwa od tej zasady są dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy interesy stron są sprzeczne lub różny jest stopień ich zainteresowania wynikiem postępowania (art. 520 § 3 k.p.c.). W przypadku spadkobiercy ustawowego przymusowego, który nie ma możliwości odrzucenia spadku, obciążenie go kosztami postępowania poniesionymi przez wnioskodawcę byłoby niesłuszne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

Gmina (...)

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkawnioskodawca
Gmina (...)instytucjauczestnik postępowania
J. K.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada ponoszenia kosztów przez uczestników postępowania nieprocesowego we własnym zakresie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od zasady ponoszenia kosztów przez uczestników we własnym zakresie w szczególnych sytuacjach.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów k.p.c. do innych postępowań.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.c.p. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. poprzez niezastosowanie zasady ponoszenia kosztów przez uczestników we własnym zakresie. Naruszenie art. 520 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie uczestnika kosztami, gdy jego wnioski nie zostały oddalone, a wnioskodawca był bardziej zainteresowany wynikiem. Gmina jako spadkobierca ustawowy przymusowy nie powinna być obciążana kosztami postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Zasadą jest, że pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego nie istnieje w ogóle obowiązek zwrotu kosztów, co uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego uczestnika, który ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. W tej sytuacji niesłusznym byłoby obciążenie go kosztami postępowania poniesionymi przez wnioskodawcę.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Alicja Chrzan

sędzia

Jerzy Dydo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o kosztach postępowania nieprocesowego, w szczególności art. 520 k.p.c., w kontekście stwierdzenia nabycia spadku, gdy wnioskodawca jest wierzycielem, a uczestnik jest spadkobiercą ustawowym przymusowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy ustawowego przymusowego i zasady ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię kosztów w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków. Choć nie zawiera przełomowych wniosków, stanowi dobre przypomnienie zasad.

Kto płaci za koszty w sprawie o spadek? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady!

Dane finansowe

koszty postępowania zażaleniowego: 30 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Cz 534 /14 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie : SO Alicja Chrzan SO Jerzy Dydo po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Banku (...) Spółki Akcyjnej we W. przy udziale Gminy (...) o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. na skutek zażalenia uczestnika postępowania na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 02 kwietnia 2013 r., sygn. akt I Ns 442/13 postanawia : I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalić wniosek wnioskodawcy o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, II. zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 30,00 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 02 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie stwierdził, że spadek po J. K. zmarłym 08 stycznia 2011 r. w P. ostatnio stale zamieszkałym w P. na podstawie ustawy nabyła Gmina (...) w całości z dobrodziejstwem inwentarza (pkt I) oraz zasądził od uczestniczki postępowania Gminy (...) na rzecz wnioskodawcy kwotę 1.382,00 zł tytułem kosztów postępowania (pkt II). W uzasadnieniu pkt II wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie był przepis art. 520 § 3 k.p.c. , z uwagi na brak możliwości zastosowania ogólnej reguły o jakiej mowa w art. 520 § 1 k.p.c. Do kosztów postępowania poniesionych przez wnioskodawcę Sąd zaliczył opłatę sądową od wniosku 50,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 60,00zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 34,00zł oraz koszty związane z ogłoszeniem w prasie w wysokości 1.238 zł. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt II) wniósł uczestnik postępowania Gmina (...) , zarzucając mu : 1. naruszenie przepisu art. 520 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i niezobowiązanie do pokrycia kosztów postępowania uczestników we własnym zakresie, mimo że okoliczności sprawy tego wymagały, 2. naruszenie art. 530 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i obciążenie uczestnika postępowania kosztami w sytuacji, gdy żaden z jego wniosków nie został oddalony lub odrzucony, a wnioskodawca w większym stopniu zainteresowany był rozstrzygnięciem sprawy. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i ustalenie, że koszty postępowania uczestnicy poniosą we własnym zakresie, przy uwzględnieniu kosztów postępowania zażaleniowego. Zażalenie okazało się uzasadnione. Zasadą jest, że pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego nie istnieje w ogóle obowiązek zwrotu kosztów, co uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego uczestnika, który ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwem od tej zasady jest możliwość stosunkowego rozdzielenia obowiązku zwrotu kosztów lub włożenia go na jednego z uczestników w całości, w sytuacji gdy uczestnicy w różnym stopniu są zainteresowani wynikiem postępowania lub ich interesy są sprzeczne. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy błędnie jednak uznał, że zachodzi konieczność odstąpienia od ogólnej reguły z art. 520 § 1 k.p.c. Wprawdzie wnioskodawca jest w większym stopniu zainteresowany wynikiem postępowania, jako wierzyciel spadkodawcy, zmierza bowiem do zaspokojenia swoich należności od uczestnika postępowania, jednakże uczestnik ten jest spadkobiercą ustawowym przymusowym nie mającym możliwości odrzucenia spadku. W tej sytuacji niesłusznym byłoby obciążenie go kosztami postępowania poniesionymi przez wnioskodawcę. Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty zażalenia za uzasadnione, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono w oparciu o przepis art. 520§2 kpc w zw. z art. 391 §1 kcp, art. 397 §2zd. 1 kpc i art. 13 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI