II Cz 533/13

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2013-11-20
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuzażalenieart. 102 kpcsytuacja materialnazakład karnyzasada odpowiedzialności za wynik sprawy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach procesu, uznając, że jego trudna sytuacja materialna (osadzenie w zakładzie karnym) nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 102 kpc.

Powód, osadzony w zakładzie karnym, wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach procesu, domagając się nieobciążania go kwotą 120 zł zasądzoną na rzecz pozwanego. Argumentował swoją trudną sytuacją materialną. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, że sama trudna sytuacja materialna, bez innych szczególnych okoliczności, nie uzasadnia zastosowania art. 102 kpc.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powoda M. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy dotyczące kosztów procesu. Sąd Rejonowy w punkcie 2 wyroku z dnia 09.04.2013 r. zasądził od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, opierając się na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 kpc). Sąd Rejonowy uznał, że nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 kpc, który pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wskazując, że sama trudna sytuacja materialna powoda (osadzenie w zakładzie karnym) nie jest wystarczająca. Powód w zażaleniu domagał się nieobciążania go kosztami, powołując się na swoją sytuację materialną. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za bezzasadne. Podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że zasada odpowiedzialności za wynik procesu powinna zostać utrzymana, a sama trudna sytuacja materialna powoda, bez innych szczególnych okoliczności, nie uzasadnia zastosowania art. 102 kpc. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 1 i 2 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama trudna sytuacja materialna strony przegrywającej, bez innych szczególnych okoliczności, nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania art. 102 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 102 kpc przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczająca, musi być połączona z innymi szczególnymi okolicznościami dotyczącymi np. charakteru sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – (...) w K.organ_państwowypozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za niezbędne koszty celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Podstawa ustalenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sama trudna sytuacja materialna strony przegrywającej nie uzasadnia zastosowania art. 102 kpc. Brak innych szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna powoda (osadzenie w ZK) uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc.

Godne uwagi sformułowania

Sama trudna sytuacja materialna strony przegrywającej nie uzasadnia jeszcze stosowania przepisu art. 102 kpc. Trudna sytuacja materialna strony może stanowić podstawę do zastosowania art. 102 kpc jedynie wówczas, gdy jest połączona z innymi szczególnymi okolicznościami dotyczącymi np. charakteru sprawy.

Skład orzekający

Ireneusz Płowaś

przewodniczący-sprawozdawca

Janusz Kasnowski

członek

Aurelia Pietrzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 kpc w kontekście trudnej sytuacji materialnej strony, zwłaszcza w przypadku osób osadzonych w zakładach karnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale potwierdza utrwaloną linię interpretacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na praktyczne zastosowanie art. 102 kpc i jego interpretację w kontekście trudnej sytuacji materialnej strony.

Czy osadzenie w więzieniu zwalnia z kosztów sądowych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 120 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 533/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ireneusz Płowaś (spr.) SSO Janusz Kasnowski SSO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. G. przeciwko Skarbowi Państwa – (...) w K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszcz w przedmiocie kosztów procesu zawartego w punkcie 2 wyroku z dnia 09.04.2013 roku, sygn. akt I C 3323/12 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 533/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 09.04.2013 roku oddalił powództwa. W punkcie 2 tego wyroku zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów procesu W uzasadnieniu postanowienia o kosztach procesu Sąd Rejonowy wskazał, iż rozstrzygniecie to oparł o treść art. 98 § 1 kpc stosując zawartą w tym przepisie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie, z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na te koszty złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego pozwanego ustalone na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w kwocie 120 zł. W ocenie Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie nie było podstaw do nieobciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc , gdyż nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Sąd wskazał, iż powód wnosząc pozew winien się liczyć z tym, że w razie przegrania sprawy będzie miał obowiązek zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Nadto ani rodzaj sprawy ani też jej okoliczności faktyczne nie przemawiają za nieobciążaniem powoda kosztami procesu. Sam fakt osadzenia powoda nie przemawia, w ocenie Sądu Rejonowego, za tym, aby nie miał on ponosić konsekwencji bezzasadności wniesionego powództwa. Zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie 2 wyroku z dnia 09.04.2013 roku wniósł powód. Z treści zażalenia wynika, iż domaga się on nieobciążania go kosztami procesu wskazując na swoją sytuację materialną tj. fakt osadzenia w zakładzie karnym i brak dochodów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie należało uznać za bezzasadne. Za prawidłowe uznać należy stwierdzenie Sądu Rejonowego o braku okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady wynikającej z art. 98 § 1 kpc . Oczywistym jest, że powód przegrał sprawę i winien zwrócić pozwanemu celowe koszty, na które składa się w przypadku korzystania przez stronę z usług profesjonalnego pełnomocnika procesowego także jego wynagrodzenie. Przepisy postępowania cywilnego znają wprawdzie odstępstwa od tej w/w zasady regulującej orzekanie o kosztach procesu. W niniejszej sprawie, na co wskazuje treść zażalenia powód domaga się odstąpienia od tej zasady wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Jedynym przepisem przewidującym w takiej sytuacji wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu jest art. 102 kpc stanowiący, iż w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu. Sąd Rejonowy ma jednak rację wskazując, iż w niniejszej sprawie taki szczególnie uzasadniony przypadek nie występuje. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych wynika, iż sama trudna sytuacja materialna strony przegrywającej nie uzasadnia jeszcze stosowania przepisu art. 102 kpc . Trudna sytuacja materialna strony może stanowić podstawę do zastosowania art. 102 kpc jedynie wówczas, gdy jest połączona z innymi szczególnymi okolicznościami dotyczącymi np. charakteru sprawy. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż w niniejszej sprawie brak jest innych okoliczności o szczególnym charakterze uzasadniających poza samą sytuacją materialną powoda stosowanie art. 102 kpc . Dlatego tez na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 1 i 2 kpc zażalenie jako bezzasadne należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI