II Cz 530/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-09-13
SAOSnieruchomościograniczone prawa rzeczoweŚredniaokręgowy
służebność gruntowazabezpieczenieprzyłącze kanalizacyjnenieruchomośćinteres prawnyzażalenieKodeks cywilnyKodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, uznając brak interesu prawnego we wniosku o zabezpieczenie służebności gruntowej kanalizacyjnej.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło wniosek o zabezpieczenie poprzez zakazanie usunięcia przyłącza kanalizacyjnego. Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawczyni wykazała roszczenie, ale nie interes prawny w zabezpieczeniu, ponieważ celem postępowania jest ustanowienie służebności, a nie sankcjonowanie obecnego przebiegu przyłącza, który utrudnia inwestycję sąsiada. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni L. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które oddaliło jej wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Wnioskodawczyni domagała się zakazania uczestnikowi postępowania R. J. usunięcia przyłącza kanalizacyjnego, które odprowadza ścieki z jej nieruchomości. Sąd Rejonowy uznał, że choć wnioskodawczyni uwiarygodniła swoje roszczenie o ustanowienie służebności gruntowej, to nie wykazała istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sąd wskazał, że celem postępowania jest ustanowienie służebności, a nie sankcjonowanie obecnego przebiegu przyłącza, który jest wątpliwy, gdyż uniemożliwia sąsiadowi inwestycję. Odmowa zabezpieczenia nie uniemożliwi ani nie utrudni wykonania przyszłego orzeczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił argumentację Sądu Rejonowego. Podkreślono, że celem postępowania jest ustanowienie służebności gruntowej, a nie usankcjonowanie istniejącego przyłącza. Zgodnie z art. 145 § 2 k.c., przebieg służebności musi uwzględniać potrzeby nieruchomości władnącej i minimalne obciążenie gruntu obciążonego. Sąd uznał, że odmowa zabezpieczenia nie utrudni wykonania przyszłego orzeczenia ani nie zniweczy celu postępowania. Utrudnienia dla wnioskodawczyni nie można utożsamiać z uniemożliwieniem wykonania orzeczenia. Sąd zauważył również, że wnioskodawczyni od lat wiedziała o przebiegu przyłącza przez sąsiednią nieruchomość i nie podjęła działań w celu jego uregulowania, co podważa istnienie jej interesu prawnego w zabezpieczeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia w takiej formie, ponieważ odmowa zabezpieczenia nie uniemożliwi ani nie utrudni wykonania przyszłego orzeczenia ustanawiającego służebność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem postępowania jest ustanowienie służebności, a nie sankcjonowanie obecnego przebiegu przyłącza, które może być wątpliwe i utrudniać inwestycje sąsiada. Brak zabezpieczenia nie uniemożliwi wykonania przyszłego orzeczenia, a ewentualne niedogodności dla wnioskodawczyni nie są równoznaczne z uniemożliwieniem wykonania orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

R. J.

Strony

NazwaTypRola
L. M.osoba_fizycznawnioskodawczyni
R. J.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 145 § § 2

Kodeks cywilny

Przebieg służebności musi uwzględniać potrzeby nieruchomości władnącej oraz jak najmniejsze obciążenie gruntu obciążonego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 730

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy udzielania zabezpieczenia.

k.p.c. art. 730¹ § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przesłanek udzielenia zabezpieczenia, w tym interesu prawnego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel postępowania to ustanowienie służebności, a nie sankcjonowanie obecnego przebiegu przyłącza. Obecny przebieg przyłącza jest wątpliwy i utrudnia inwestycje sąsiada. Odmowa zabezpieczenia nie uniemożliwi ani nie utrudni wykonania przyszłego orzeczenia. Utrudnienia dla wnioskodawczyni nie są równoznaczne z uniemożliwieniem wykonania orzeczenia. Wieloletnie zaniechania wnioskodawczyni w uregulowaniu stanu prawnego podważają jej interes prawny.

Odrzucone argumenty

Podjęcie inwestycji przez właściciela nieruchomości obciążonej wykluczy jeden ze sposobów przebiegu ustanawianej służebności. Przyłącze kanalizacyjne w obecnym kształcie istnieje od wielu lat i znajdowało się na działce uczestnika postępowania na wiele lat przed wystąpieniem przez niego o warunki zabudowy. Umożliwienie wnioskodawczyni korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób jest interesem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

nie ma podstaw aby uznać, iż wykazała istnienie interesu prawnego w jego udzieleniu nie musi zatem być tak, że postanowienie Sądu usankcjonuje istniejący przebieg przyłącza brak udzielenia zabezpieczenia w sposób określony we wniosku uniemożliwi, czy też poważnie utrudni wykonanie mającego zapaść w przyszłości orzeczenia nie można utożsamiać z uniemożliwieniem lub poważnym utrudnieniem wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia lub uniemożliwienia w inny sposób czy też poważnego utrudnienia osiągnięcia celu postępowania w sprawie, a zatem istnieniem interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wieloletnie zaniechania wnioskodawczyni w tym zakresie nie uzasadniają obecnie przyjęcia, iż wykazała ona istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Marian Raszewski

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek udzielenia zabezpieczenia w sprawach o ustanowienie służebności gruntowych, zwłaszcza gdy wnioskodawca domaga się sankcjonowania istniejącego stanu rzeczy, który może być sprzeczny z interesem właściciela nieruchomości obciążonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zabezpieczenie w kontekście ustanowienia służebności gruntowej, gdzie obecny stan rzeczy jest kwestionowany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebami właściciela nieruchomości władnącej a interesami właściciela nieruchomości obciążonej, szczególnie w kontekście zabezpieczenia roszczeń.

Czy można zablokować inwestycję sąsiada, by utrzymać stare przyłącze kanalizacyjne? Sąd odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 530/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 13 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt Sędziowie: S.S.O . Marian Raszewski S.S.O. Janusz Roszewski- spr. po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. M. z udziałem R. J. o ustanowienie służebności gruntowej na skutek wniosku L. M. o udzielenie zabezpieczenia w przedmiocie zażalenia wnioskodawczyni L. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt I Ns 1127/16 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski Sygn. akt II Cz 530/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia przez zakazanie uczestnikowi postępowania R. J. usunięcia przyłącza kanalizacyjnego znajdującego się na nieruchomości uczestnika postępowania odprowadzającego ścieki z nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) o pow. 0,0932 ha, oznaczonej jako działka nr (...) . W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że o ile wnioskodawczyni składając wniosek o udzielenie zabezpieczenia uwiarygodniła swoje roszczenie, to nie ma podstaw aby uznać, iż wykazała istnienie interesu prawnego w jego udzieleniu. W niniejszej sprawie L. M. wystąpiła o wydanie konstytutywnego orzeczenia ustanawiającego służebność a nie orzeczenia deklaratywnie stwierdzającego nabycie służebności o szlaku zgodnym z obecnie istniejącym przebiegiem przyłącza. Nie musi zatem być tak, że postanowienie Sądu usankcjonuje istniejący przebieg przyłącza, co w okolicznościach niniejszej sprawy jest wątpliwe gdyż obecne jego umiejscowienie uniemożliwia właścicielowi nieruchomości sąsiedniej wykonanie na niej inwestycji w odniesieniu do której uzyskał już decyzję o ustaleniu warunków zabudowy. Z tej przyczyny w ocenie Sądu Rejonowego nie zachodzi podstawa do przyjęcia, że brak udzielenia zabezpieczenia w sposób określony we wniosku uniemożliwi, czy też poważnie utrudni wykonanie mającego zapaść w przyszłości orzeczenia skoro dopiero w toku postępowania sądowego określony zostanie ewentualny przebieg sieci kanalizacyjnej poprzez ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego . Sąd I instancji wskazał również, że interesem prawnym w udzieleniu zabezpieczenia nie jest, jak to wskazano we wniosku, umożliwienie wnioskodawczyni korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób a nadto udzielenie zabezpieczenia we wnioskowany sposób prowadziłoby do nadmiernego obciążenia obowiązanego. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł profesjonalny pełnomocnik wnioskodawczyni zaskarżając je w całości i domagając się jego zmiany przez uwzględnienie wniosku o udzielenie zabezpieczenia oraz przyznania kosztów postępowania zażaleniowego. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 730 1 §1 i §2 k.p.c. W uzasadnieniu wskazano, że podjęcie inwestycji przez właściciela nieruchomości obciążonej wykluczy jeden ze sposobów przebiegu ustanawianej służebności, co będzie miało wpływ na zapadłe w przyszłości orzeczenie. Wnioskodawczyni wskazała nadto, że przyłącze kanalizacyjne w obecnym kształcie istnieje od wielu lat i znajdowało się na działce uczestnika postępowania na wiele lat przed wystąpieniem przez niego o warunki zabudowy działki nr (...) . Sąd Okręgowy, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując zarzuty zażalenia oraz treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia słuszność należy przyznać Sądowi Rejonowemu, iż wbrew stanowisku skarżącej celem niniejszego postępowania nie jest usankcjonowanie dotychczas istniejącego przyłącza kanalizacyjnego a ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest ustanowienie służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) . Podkreślić należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 145 § 2 k.c. przebieg służebności musi z jednej strony uwzględniać potrzeby nieruchomości wnioskodawczyni, jednak skarżąca wydaje się zupełnie pomijać drugą z przesłanek, tj. jak najmniejsze obciążenie gruntu przez który służebność ma przebiegać. Tym samym jak zasadnie wskazał Sąd Rejonowy odmowa udzielenia zabezpieczenia w istocie nie utrudni ani nie uniemożliwi wykonania mającego zapaść orzeczenia ani również w żaden sposób nie zniweczy celu niniejszego postępowania. Oczywistym jest, iż nieudzielanie zabezpieczenia we wnioskowanym zakresie spowoduje pewnego rodzaju utrudnienia czy też niedogodności dla wnioskodawczyni, gdyż nie będzie mogła korzystać z własnej nieruchomości w dotychczasowy sposób, wskazać jednak należy, iż dolegliwości tego rodzaju nie można utożsamiać z uniemożliwieniem lub poważnym utrudnieniem wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia lub uniemożliwienia w inny sposób czy też poważnego utrudnienia osiągnięcia celu postępowania w sprawie, a zatem istnieniem interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Na marginesie podzielić również należy stanowisko Sądu Rejonowego, iż już z treści samego wniosku inicjującego niniejsze postępowanie wynika bezspornie, że wnioskodawczyni od wielu lat posiada świadomość, że przyłącze kanalizacyjne przebiega przez sąsiednią nieruchomość, a fakt ten nie został w żaden sposób dotąd usankcjonowany, stąd to w jej, a nie jak wskazuje się we wniosku w interesie uczestnika postępowania, było podjęcie działań mających na celu uregulowanie tego stanu z punktu widzenia przepisów prawa. Wieloletnie zaniechania wnioskodawczyni w tym zakresie nie uzasadniają obecnie przyjęcia, iż wykazała ona istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI