II Cz 530/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, uznając legitymację wierzyciela do wniesienia zarzutów do planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości, jednakże oddalił te zarzuty z powodu braku tytułu wykonawczego przeciwko małżonce dłużnika.
Sąd Okręgowy rozpatrywał zażalenie wierzyciela na postanowienie sądu rejonowego, który odrzucił zarzuty do planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że wierzyciel posiada legitymację do wniesienia zarzutów, ponieważ jego prawa mogły zostać naruszone przez plan podziału. Niemniej jednak, oddalił zarzuty, stwierdzając, że wierzyciel nie przedłożył tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko małżonce dłużnika, co było konieczne do egzekucji z majątku wspólnego małżonków.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie wierzyciela (...) S.A. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie, które odrzuciło zarzuty tego wierzyciela przeciwko planowi podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Sąd Rejonowy uzasadnił odrzucenie zarzutów brakiem legitymacji procesowej wierzyciela, wskazując, że tytuł wykonawczy był wystawiony na rzecz poprzednika prawnego wierzyciela, a syndyk utracił status uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał za słuszny zarzut skarżącej co do posiadania legitymacji do wniesienia zarzutów do planu podziału, powołując się na orzecznictwo, zgodnie z którym do wniesienia zarzutów uprawniony jest każdy uczestnik postępowania działowego, a także inne osoby, których prawa dotyka sporządzony plan. Sąd Okręgowy stwierdził, że wierzyciel posiadał interes prawny, ponieważ mógł być pominięty w planie podziału. Jednakże, mimo uznania legitymacji skarżącej, Sąd Okręgowy oddalił zarzuty do planu podziału. Uzasadniono to faktem, że egzekucja była prowadzona z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego dłużnika i jego małżonki. Zgodnie z przepisami, tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko jednemu z małżonków stanowi podstawę do zajęcia nieruchomości wspólnej, ale dalsze czynności egzekucyjne wymagają tytułu wystawionego przeciwko obojgu małżonkom. Skarżąca nie przedłożyła takiego tytułu. Ponadto, małżonka dłużnika wniosła sprzeciw wobec zajęcia, a wierzyciel nie wystąpił o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko niej w ustawowym terminie, co skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego w stosunku do niej. W związku z tym, wierzyciel, nie dysponując tytułem wykonawczym przeciwko obojgu małżonkom, nie mógł uczestniczyć w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości stanowiącej majątek wspólny. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji w punkcie dotyczącym oddalenia zarzutów, oddalając je merytorycznie, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel nie może uczestniczyć w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości wchodzącej w skład majątku małżeńskiego, jeśli nie dysponuje tytułem wykonawczym wystawionym przeciwko obojgu małżonkom, a małżonek dłużnika sprzeciwił się zajęciu i wierzyciel nie uzyskał przeciwko niemu klauzuli wykonalności w ustawowym terminie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że choć wierzyciel posiadał legitymację do wniesienia zarzutów do planu podziału, to zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Wynika to z faktu, że egzekucja dotyczyła nieruchomości stanowiącej majątek wspólny małżonków, a wierzyciel nie przedłożył tytułu wykonawczego przeciwko małżonce dłużnika. Małżonka dłużnika wniosła sprzeciw, a wierzyciel nie uzyskał przeciwko niej klauzuli wykonalności w terminie tygodniowym, co skutkowało umorzeniem egzekucji z tej nieruchomości w stosunku do niej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia i oddalenie zarzutów
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | wierzyciel |
| T. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| T. W. | inne | Komornik Sądowy |
| (...) | inne | skarżący |
| T. M. (...) – S. | osoba_fizyczna | małżonka dłużnika |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 923 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim stanowi podstawę do zajęcia nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego.
k.p.c. art. 923 § 1 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli małżonek dłużnika sprzeciwi się zajęciu, o sprzeciwie komornik niezwłocznie zawiadamia wierzyciela, który w terminie tygodniowym powinien wystąpić o nadanie przeciwko małżonkowi dłużnika klauzuli wykonalności pod rygorem umorzenia egzekucji z zajętej nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1027 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do wniesienia zarzutów do planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji uprawniony jest każdy uczestnik postępowania działowego, a także inne osoby, jeżeli sporządzony plan dotyka ich praw.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu orzekania na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu rozważenia wszystkich dowodów.
P.u.n. art. 367 § ust. 2
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy skutków zakończenia postępowania upadłościowego.
P.u.n. art. 368 § ust. 3
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy skutków zakończenia postępowania upadłościowego.
k.p.c. art. 788
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzyciel posiada legitymację do wniesienia zarzutów do planu podziału, ponieważ jego prawa mogły zostać naruszone. Sąd pierwszej instancji niezasadnie odrzucił zarzuty wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Zarzuty wierzyciela do planu podziału nie zasługują na uwzględnienie z powodu braku tytułu wykonawczego przeciwko małżonce dłużnika. Wierzyciel nie dochował terminu do wystąpienia o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika po jej sprzeciwie.
Godne uwagi sformułowania
do wniesienia zarzutów uprawniony jest każdy uczestnik postępowania działowego, a także inne osoby, jeżeli sporządzony plan dotyka ich praw tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim stanowi podstawę do zajęcia nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego Dalsze czynności egzekucyjne dopuszczalne są na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko obojgu małżonkom. termin wskazany w art. 923 1 § 2 k.p.c. jest terminem ustawowym, który nie podlega przedłużeniu
Skład orzekający
Henryk Haak
przewodniczący
Marian Raszewski
sprawozdawca
Paweł Szwedowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z majątku wspólnego małżonków, w szczególności konieczności posiadania tytułu wykonawczego przeciwko obojgu małżonkom oraz skutków sprzeciwu małżonka i przekroczenia terminu do uzyskania klauzuli wykonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z nieruchomości wspólnej, gdy jeden z małżonków sprzeciwił się zajęciu, a wierzyciel nie dochował terminu do uzyskania klauzuli wykonalności przeciwko drugiemu małżonkowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji z majątku wspólnego małżonków, a konkretnie konsekwencji braku tytułu wykonawczego przeciwko obojgu małżonkom i przekroczenia terminu na jego uzyskanie. Jest to istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.
“Egzekucja z majątku wspólnego: dlaczego brak tytułu przeciwko małżonce może zniweczyć Twoje roszczenia?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 530/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 13 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Henryk Haak Sędziowie : SSO Marian Raszewski – spr. SSO Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzyciela (...) S.A. z siedzibą w W. z udziałem dłużników T. S. i M. S. prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie T. W. pod sygn. akt Km 70/10 w przedmiocie zażalenia (...) na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I Co 2755/10 p o s t a n a w i a : 1. zmienić punkt 1. zaskarżonego postanowienie w ten sposób, że oddalić zarzuty (...) w K. na plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej (...) ; 2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie; 3. zasądzić od (...) na rzecz T. S. i M. S. kwotę po 60,00 zł (sześćdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy w Jarocinie odrzucił zarzuty (...) przeciwko planowi podziału sumy uzyskanej z uproszczonej egzekucji z nieruchomości dłużników zapisanej w księdze wieczystej (...) , prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie T. W. pod sygn. akt Km 70/10, oraz obciążył ją kosztami postępowania w zakresie poniesionym. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Sąd Rejonowy wskazał, że (...) nie jest uczestnikiem postępowania egzekucyjnego i zarazem osobą uprawnioną do wniesienia przedmiotowych zarzutów ze względu na to, że tytuł wykonawczy został wystawiony jedynie na rzecz (...) w upadłości likwidacyjnej, a nie na rzecz (...) (...) , przy czym wobec prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego (...) Syndyk utracił status uczestnika postępowania. Nadto wskazano, że Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (...) posiada tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko małżonce dłużnika T. M. (...) – S. , która jest współwłaścicielką nieruchomości na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Od powyższego postanowienia (...) wniosła zażalenie zaskarżając je w całości i domagając się zmiany planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji przez uwzględnienie w nim wierzycielki (...) oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od dłużnika kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 370 i art. 1027 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , art. 316 § 1 i 361 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 367 ust. 2 w zw. z art. 368 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego . W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, posiada ona legitymację do wniesienia przedmiotowych zarzutów jako podmiot pominięty w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości, a więc posiadający interes prawny w ich zaskarżeniu. Nadto skarżąca podniosła, że w dniu 21 marca 2014 r. tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu na rzecz Syndyka została nadana na jej rzecz klauzula wykonalności. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy uznać za słuszny zarzut skarżącej, że posiada ona legitymację do wniesienia zarzutów do planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Przyjmuje się bowiem, że do wniesienia zarzutów uprawniony jest każdy uczestnik postępowania działowego, a także inne osoby, jeżeli sporządzony plan dotyka ich praw (zob. m.in. H. Ciepła, Komentarz do art. 1027 Kodeksu postępowania cywilnego, za pośrednictwem Systemu Informacji Prawnej Lex (Omega); Z. Woźniak, Komentarz do art. 1027, art. 1028 Kodeksu postępowania cywilnego, za pośrednictwem Systemu Informacji Prawnej Lex (Omega); post. SN z dnia 22 marca 2007 r., III CZP 2/07, LEX nr 272471). W niniejszej sprawie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie T. W. prowadził egzekucje Km 466/12 i Km 311/13 wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na rzecz (...) w upadłości likwidacyjnej w K. przeciwko T. S. w postaci – odpowiednio - wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I C 1633/10 oraz wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt I C 1656/09. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I Co 54/14 Sąd Okręgowy w Kaliszu na podstawie art. 788 k.p.c. nadał klauzulę wykonalności tytułowi wykonawczemu w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I C 1633/10 i wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt ACa 159/12 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II CSK 3/13 na rzecz (...) (...) KRS (...) , na rzecz której przeszło uprawnienie wierzyciela (...) (...) przeciwko dłużnikowi T. S. (k. 5 – 8). Tym samym należy uznać, że skarżąca niewątpliwie posiada interes prawny we wniesieniu przedmiotowych zarzutów, jako wierzyciel pominięty potencjalnie w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Pomimo jednak uznania, że skarżąca posiada legitymację do zaskarżenia planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości, a także dysponuje w chwili obecnej tytułem wykonawczym wystawionym na swoją rzecz przeciwko dłużnikowi T. S. , uznać należy, iż zarzuty skarżącej do planu podziału nie zasługują na uwzględnienie. Tego rodzaju konstatacja wynika z faktu, iż w niniejszej sprawie umorzone egzekucje były prowadzone – w chwili wydawania postanowienia - z nieruchomości, która wchodzi w skład majątku małżeńskiego dłużnika i jego małżonki. Jak stanowi art. 923 1 § 1 k.p.c. tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim stanowi podstawę do zajęcia nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego. Dalsze czynności egzekucyjne dopuszczalne są na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko obojgu małżonkom. W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył do chwili obecnej tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko małżonce dłużnika. Co więcej, postanowieniami z dnia 21 marca 2014 r. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte przez poprzednika prawnego skarżącej, co było uzasadnione na podstawie dyspozycji § 2 art. 923 1 k.p.c. , zgodnie z którym jeżeli małżonek dłużnika sprzeciwi się zajęciu, o sprzeciwie komornik niezwłocznie zawiadamia wierzyciela, który w terminie tygodniowym powinien wystąpić o nadanie przeciwko małżonkowi dłużnika klauzuli wykonalności pod rygorem umorzenia egzekucji z zajętej nieruchomości. W niniejszej sprawie małżonka dłużnika w dniu 6 sierpnia 2012 r. wniosła przedmiotowy sprzeciw (k. 31 akt Km 466/12). Odpis sprzeciwu został doręczony pełnomocnikowi wierzyciela z dniu 27 sierpnia 2012 r. (z.p.o. k. 35v Km 466/12). W zakreślonym terminie pełnomocnik wierzyciela wniósł o przedłużenie terminu na złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika (k. 44 akt Km 466/12). Z uwagi jednak na okoliczność, iż termin wskazany w art. 923 1 § 2 k.p.c. jest terminem ustawowym, który nie podlega przedłużeniu, wniosek ten nie mógł wywołać skutków prawnych, podobnie jak wniosek o zawieszenie postępowania do czasu złożenia i rozpoznania przedmiotowego wniosku złożony z dnia 13 września 2012 r. (k. 45). Tym samym złożony w dniu 4 października 2012 r. wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika (k. 51 akt Km 466/12) jest wnioskiem złożonym po ustawowym terminie, a zatem bezskutecznym, co uprawniało do realizacji rygoru umorzenia postępowania. W konsekwencji należy uznać, że skarżąca nie dysponując tytułem wykonawczym wystawionym przeciwko dłużnikowi i jego małżonce, nie może uczestniczyć w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości wchodzącej w skład majątku małżeńskiego. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji niezasadnie odrzucił zarzuty skarżącej na plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości, gdyż przedmiotowa skarga, na podstawie powołanych przepisów, podlegała oddaleniu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI