II Cz 530/13

Sąd Okręgowy w (...)(...)2013-09-30
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
egzekucjakomorniknieruchomośćoszacowaniewspółwłasnośćspadkobiercypostępowaniezażalenie

Sąd Okręgowy uchylił czynność komornika polegającą na opisie i oszacowaniu nieruchomości, stwierdzając, że komornik nie ustalił spadkobierców zmarłego współwłaściciela przed przystąpieniem do tych czynności.

Dłużnik złożył skargę na czynność komornika dotyczącą opisu i oszacowania jego udziału w nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił skargę, uznając operat szacunkowy za prawidłowy. Dłużnik wniósł zażalenie, podnosząc m.in. niezgodność operatu ze stanem faktycznym i brak zainteresowania komornika remontem. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji, uchylając czynność komornika. Uzasadnieniem było to, że komornik nie ustalił spadkobierców zmarłego współwłaściciela przed przystąpieniem do opisu i oszacowania nieruchomości, co stanowiło naruszenie procedury.

Sprawa dotyczyła skargi dłużnika G. R. na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) M. O. z dnia 6 listopada 2012 r. w przedmiocie opisu i oszacowania jego udziału w prawie własności nieruchomości. Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r. oddalił skargę dłużnika, uznając sporządzony przez biegłego operat szacunkowy za prawidłowy i zgodny z przepisami. Sąd Rejonowy podkreślił, że biegły zastosował właściwe metody wyceny i uwzględnił stan nieruchomości na dzień oględzin, a zarzuty dotyczące zaniżenia wartości czy nieuwzględnienia nakładów remontowych nie znalazły potwierdzenia w dowodach. Sąd Rejonowy odstąpił również od obciążania dłużnika kosztami postępowania ze względów słuszności. Dłużnik wniósł zażalenie, kwestionując operat szacunkowy i postępowanie komornika, który nie był osobiście na oględzinach i nie zainteresował się remontem. Sąd Okręgowy w (...) uznał zażalenie za uzasadnione i zmienił zaskarżone postanowienie, uchylając czynność komornika. Kluczowym argumentem Sądu Okręgowego było ustalenie, że jeden ze współwłaścicieli nieruchomości zmarł, a komornik, mimo powzięcia tej informacji, nie podjął czynności w celu ustalenia jego spadkobierców przed przystąpieniem do opisu i oszacowania udziału dłużnika. Sąd Okręgowy wskazał, że prawidłowe powiadomienie wszystkich potencjalnych uczestników postępowania jest warunkiem dopuszczalności dalszych czynności egzekucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, komornik sądowy przed przystąpieniem do opisu i oszacowania nieruchomości, w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli zmarł, ma obowiązek ustalić jego spadkobierców.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że brak ustalenia spadkobierców zmarłego współwłaściciela przed czynnością opisu i oszacowania narusza procedurę egzekucyjną, ponieważ potencjalni uczestnicy postępowania muszą być znani organowi egzekucyjnemu i prawidłowo powiadomieni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie czynności komornika

Strona wygrywająca

dłużnik G. R.

Strony

NazwaTypRola
G. R.osoba_fizycznadłużnik
M. O.inneKomornik Sądowy
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkawierzyciel
J. M.osoba_fizycznawspółwłaściciel
M. M. (1)osoba_fizycznawspółwłaściciel
M. M. (2)osoba_fizycznawspółwłaściciel
P. M. (1)osoba_fizycznawspółwłaściciel
P. M. (2)osoba_fizycznawspółwłaściciel
J. P.osoba_fizycznawspółwłaściciel
S. W.osoba_fizycznawspółwłaściciel

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 767

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania skargi na czynność komornika.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.

k.p.c. art. 951

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość dokonania dodatkowego opisu i oszacowania w przypadku zmiany okoliczności.

k.p.c. art. 1005

Kodeks postępowania cywilnego

Zawiadomienie współwłaścicieli nieruchomości o wszczęciu egzekucji.

k.p.c. art. 958

Kodeks postępowania cywilnego

Przejęcie nieruchomości przez wierzyciela.

k.p.c. art. 982

Kodeks postępowania cywilnego

Przejęcie nieruchomości przez inne osoby.

k.p.c. art. 984

Kodeks postępowania cywilnego

Przejęcie nieruchomości przez współwłaściciela.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

Przepisy dotyczące sporządzania operatów szacunkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komornik nie ustalił spadkobierców zmarłego współwłaściciela przed przystąpieniem do opisu i oszacowania nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące zaniżenia wartości nieruchomości i nieuwzględnienia nakładów remontowych (niepoparte dowodami).

Godne uwagi sformułowania

obowiązkiem Komornika przed przystąpieniem do dalszych czynności, w tym opisu i oszacowania nieruchomości, było ustalenie jego spadkobierców.

Skład orzekający

Dorota Gamrat - Kubeczak

przewodniczący

Marzenna Ernest

sprawozdawca

Zbigniew Ciechanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury egzekucyjnej przez komornika w przypadku śmierci współwłaściciela nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci współwłaściciela w trakcie postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny popełniony przez komornika, który doprowadził do uchylenia czynności egzekucyjnej. Jest to pouczające dla uczestników postępowań egzekucyjnych.

Błąd komornika uchylił wycenę nieruchomości – czy Twoje prawa są chronione?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 530/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2013 roku Sąd Okręgowy w (...) Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Dorota Gamrat - Kubeczak Sędziowie: SO Marzenna Ernest (spr.) SO Zbigniew Ciechanowicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. w (...) na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi dłużnika G. R. na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) M. O. z dnia 6 listopada 2012 r. w przedmiocie opisu i oszacowania udziału w wysokości 96/400 w prawie własności nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne z zabudowaniami, działki nr (...) (...) o powierzchni 0,3600 ha, położonej w miejscowości S. , gmina D. , dla której Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW (...) , sygn. akt Km 1585/11 przy udziale wierzyciela (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na skutek zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 31 grudnia 2012 r., sygn. akt I Co 4606/12 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) M. O. w postaci opisu i oszacowania z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie Km 1585/11. Sygn. akt II Cz 530/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w (...) (sygn. akt I Co 4606/12): I. oddalił skargę dłużnika na opis i oszacowanie; II. odstąpił od obciążania dłużnika kosztami postępowania skargowego poniesionymi przez wierzyciela. Zdaniem Sądu Rejonowego opinia biegłego - operat szacunkowy określenia wartości rynkowej nieruchomości – udziału w wysokości 96/400 w prawie własności nieruchomości, położonej w S. , gmina D. , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW (...) - została sporządzona zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego . Biegły przy sporządzaniu opinii zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. W ocenie Sądu przyjęta przez biegłego wartość przedmiotowej nieruchomości nie jest zaniżona. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 23 marca 2012 roku biegły opisał m. in. przedmiotową nieruchomość, jej lokalizację oraz otoczenie. Dalej Sąd podkreślił, że biegły najpierw dokonywał wyceny całej nieruchomości, a następnie dopiero wskazał wartość udziału należącego do skarżącego dłużnika. Tym samym nie zasługiwał, zdaniem Sądu, na uwzględnienie zarzut, dotyczący wyceny niewłaściwej części przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Sądu Rejonowego, nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut skarżącego, iż w opisie i oszacowaniu nie zostały uwzględnione nakłady w postaci przeprowadzanego przez dłużnika remontu. Sąd podał, że skarżący nie wskazał Sądowi żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Skarżący podniósł, iż remont części nieruchomości zwiększy jej wartość, nie złożył jednak choćby jednej faktury na zakup materiałów, czy też choćby jednego zdjęcia, które świadczyłoby, że istotnie zmienił się stan nieruchomości. W dalszej części Sąd podkreślił, że biegły dokonywał wyceny przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w oparciu o stan rzeczy istniejący w chwili oględzin. Jeżeli jednak dłużnik wykaże komornikowi, iż faktycznie stan nieruchomości uległ zmianie, to zgodnie z dyspozycja przepisu art. 951 k.p.c. , będzie można, z uwagi na zmianę okoliczności, na wniosek strony dokonać dodatkowego opisu i oszacowania. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że przy sporządzaniu opinii przez biegłego nie doszło do naruszenia przepisów prawa, wobec czego na podstawie art. 767 k.p.c. orzekł jak w punkcie I sentencji. Sąd postanowił, w oparciu o treść przepisu art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , odstąpić od obciążania dłużnika kosztami postępowania skargowego, albowiem mimo, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, to z uwagi na sytuację materialną skarżącego obciążanie go kosztami postępowania skargowego poniesionymi przez wierzyciela byłoby - zdaniem Sądu - sprzeczne z zasadami słuszności i współżycia społecznego. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł dłużnik wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił, że operat szacunkowy jest niezgodny ze stanem faktycznym budynku. Wskazał, iż organ egzekucyjny podczas czynności opisu i oszacowania nie zainteresował się stanem mieszkania, pomimo, iż w tym czasie prowadzony był remont. Komornik sądowy nie zapytał również o koszty, jakie dłużnik poniósł na prace remontowe, które zdaniem żalącego, niewątpliwe mają wpływ na wartość szacowanej nieruchomości. Dodał nadto, iż Komornik nie był osobiście na oględzinach. Skarżący wskazał także, że gotów był uregulować zadłużenie w ratach, lecz nie uzyskał zgody komornika i sądu. Na koniec podkreślił, iż na jego utrzymaniu pozostaje dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności, które wymaga długotrwałego leczenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie dłużnika okazało się na tyle uzasadnione, że doprowadziło do zmiany postanowienia i uchylenia zaskarżonej czynności Komornika. Egzekucja, która toczy się przeciwko dłużnikowi G. R. , na skutek wniosku wierzyciela z dnia 8 października 2010 r. prowadzona jest z udziału w wysokości 96/400 w prawie własności nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne z zabudowaniami, działki nr (...) o powierzchni 0,3600 ha położonej w miejscowości S. , gmina D. . Współwłaścicielami powyższej nieruchomości, jak wynika z odpisu księgi wieczystej KW (...) , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (...) VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. , są również: J. M. , M. M. (1) , M. M. (2) , P. M. (1) , P. M. (2) , J. P. oraz S. W. . W toku egzekucji Komornik Sądowy pismem z dnia 12 stycznia 2012 r. zawiadomił współwłaścicieli nieruchomości o wszczęciu egzekucji z ułamkowej części nieruchomości (k. 66). Zawiadomienie skierowane do J. M. , powróciło jednak do kancelarii komornika z adnotacją „adresat zmarł” (k. 66 verte). Pomimo powzięcia przez organ egzekucyjny, już w dacie 20 stycznia 2012 r., informacji o śmierci współwłaściciela, organ ten nie podjął w tym zakresie żadnych czynności w sprawie, nie zobowiązał zwłaszcza wierzyciela do wskazania spadkobierców po zmarłym. Co więcej w dniu 3 października 2012 r. skierował do zmarłego obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania ułamkowej części nieruchomości (k. 103), następnie zaś w dniu 6 listopada 2012 r. przystąpił do opisu i oszacowania. Zdaniem Sądu Okręgowego, współwłaściciele zawiadomieni o zajęciu nieruchomości na podstawie art. 1005 k.p.c. nie uzyskują co prawda statusu uczestników postępowania przez sam fakt zawiadomienia jednakże mogą stać się uczestnikami, jeżeli złożą wniosek o przejęcie nieruchomości na podstawie art. 958, 982 albo 984 k.p.c. Prawa potencjalnych uczestników postępowania egzekucyjnego mogą być uwzględnione jednakże jedynie wówczas gdy osoby te będą znane organowi egzekucyjnemu i zostaną przezeń prawidłowo powiadomione (w przypadku współwłaścicieli w trybie art. 1005 k.p.c. ). Skoro jednak jeden ze współwłaścicieli zmarł, obowiązkiem Komornika przed przystąpieniem do dalszych czynności, w tym opisu i oszacowania nieruchomości, było ustalenie jego spadkobierców. Zaskarżona czynność nie mogła się zatem ostać. Dlatego też Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżone postanowienie i uchylił opis i oszacowanie z dnia 6 listopada 2012 r.. (...) (...) 1. (...) 2. (...) : - (...) - (...) (...) 3. (...) 4. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI