II CZ 53/07

Sąd Najwyższy2007-08-10
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzeniesłużebność gruntowanieruchomościposiadanieapelacjapostępowanie cywilneSąd Najwyższyzarzuty apelacyjne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu apelacji, uznając, że zarzuty apelacyjne były wystarczająco sformułowane, mimo błędów formalnych pełnomocnika.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił apelację wnioskodawcy w sprawie o zasiedzenie służebności gruntowej. Sąd Okręgowy uznał apelację za nieprawidłowo sformułowaną z powodu braku precyzyjnych zarzutów. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że zarzuty, choć nieidealne, były wystarczające do oceny przez sąd odwoławczy, który powinien był je przyporządkować do odpowiednich naruszeń prawa materialnego.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł., który odrzucił jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco swojego władztwa i posiadania służebności. W apelacji wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zasiedzenia i posiadania służebności. Sąd Okręgowy odrzucił apelację, uznając, że zarzuty nie zostały prawidłowo sformułowane i nie wskazują na konkretne wady orzeczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., wymóg przedstawienia i uzasadnienia zarzutów apelacyjnych dotyczy wskazania wadliwości orzeczenia i okoliczności ją uzasadniających. Sąd Najwyższy podkreślił, że apelacja nie musi zawierać wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, a sąd odwoławczy ma obowiązek przyporządkować zarzuty do odpowiednich naruszeń. W tej sprawie, mimo że zarzuty nie były sformułowane idealnie przez profesjonalnego pełnomocnika, jednoznacznie wynikało z treści apelacji, że skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dotyczące budowy linii wysokiego napięcia, korzystania z niej oraz charakteru tego korzystania, a także błędne rozumienie posiadania służebności. Dlatego Sąd Najwyższy uznał, że apelacja zawierała zarzuty poddające się ocenie sądu odwoławczego i uchylił postanowienie o jej odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty te są wystarczające, jeśli pozwalają sądowi odwoławczemu na ocenę wadliwości orzeczenia sądu pierwszej instancji i przyporządkowanie ich do odpowiednich naruszeń prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć od profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się precyzyjnego formułowania zarzutów apelacyjnych, to kluczowe jest, aby z treści apelacji wynikało, jakie wady orzeczenia sądu pierwszej instancji są kwestionowane i czy poddają się one ocenie sądu odwoławczego. Sąd odwoławczy ma obowiązek przyporządkować zarzuty do naruszeń prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
Zakład Energetyczny Spółki Akcyjnejspółkawnioskodawca
J.W.osoba_fizycznauczestnik
L.W.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg przedstawienia i uzasadnienia zarzutów apelacyjnych dotyczy wskazania wadliwości orzeczenia i okoliczności ją uzasadniających. Sąd odwoławczy ma obowiązek przyporządkować zarzuty do naruszeń prawa materialnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Dotyczy nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie.

k.c. art. 352 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy posiadania prawa.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Dotyczy posiadania rzeczy.

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty apelacyjne, mimo braku precyzji, były wystarczające do oceny przez sąd odwoławczy. Sąd odwoławczy ma obowiązek przyporządkować zarzuty do naruszeń prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy nie jest obowiązany domyślać się przedmiotu zarzutów apelacyjnych, powinny być one sformułowane w sposób umożliwiający ich ocenę. Krytyczna w tym zakresie ocena sądu pierwszej lub drugiej instancji nie może jednak prowadzić do wniosku, że apelacja nie zawiera przedstawienia zarzutów, jeśli konkretne wady orzeczenia sądu pierwszej instancji zostały przedstawione w inny sposób i poddają się ocenie sądu odwoławczego.

Skład orzekający

Tadeusz Żyznowski

przewodniczący

Maria Grzelka

sprawozdawca

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych apelacji w kontekście zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i stosowania prawa materialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zażaleniowego i oceny dopuszczalności apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące wymogów formalnych apelacji, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Czy nieprecyzyjne zarzuty w apelacji zawsze oznaczają jej odrzucenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 53/07 POSTANOWIENIE Dnia 10 sierpnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Zakładu Energetycznego Spółki Akcyjnej przy uczestnictwie J.W. i L.W. o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 sierpnia 2007 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 16 marca 2007 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 17 listopada 2006 r. Sąd Rejonowy w Ł. oddalił wniosek Zakładu Energetycznego SA o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z nieruchomości w Ł. przy ul. G. 31. Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż linie wysokiego napięcia, o których mowa w dokumentach załączonych do wniosku stanowią dokładnie te linię, która prowadzi przez nieruchomość uczestników postępowania, oraz na czym polegało jego władztwo co do gruntu i co do słupa wysokiego napięcia, w każdym zaś razie nie wykazał swojego posiadania w rozumieniu art. 336 k.c. Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca nie sprecyzował konkretnej treści służebności ograniczając się do stwierdzenia o korzystaniu z nieruchomości uczestników postępowania. W apelacji wnioskodawca zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 292 k.c. przez błędną wykładnię i art. 352 § 1 k.c. przez nie zastosowanie. Stwierdził, że na nieruchomości uczestników postępowania wybudował trwałe i widoczne urządzenie w postaci słupa energetycznego wysokiego napięcia, że korzysta z tego urządzenia w celu przesyłu prądu co jest faktem notoryjnym, że konserwuje słup i dokonuje okresowych oględzin oraz, że powyższe okoliczności wynikają z przeprowadzonych, wymienionych przez skarżącego, dowodów. Ponadto, wskazał, że wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, w odniesieniu do posiadania służebności nie ma zastosowania art. 336 k.c. lecz art. 352 k.c. w związku z czym wnioskodawca nie był zobowiązany wykazywać czynności właścicielskich w stosunku do działki gruntu, na której posadowiony został słup, samo zaś korzystanie ze słupa rozpoczął co najmniej od dnia 7 kwietnia 1975 r. i wykazał to w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym po przeprowadzeniu rozprawy, Sąd Okręgowy w Ł. odrzucił apelację, orzekł o zawiadomieniu Okręgowej Izby Radców Prawnych o odrzuceniu apelacji radcy prawnego E.J. i rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy uznał, że w apelacji nie zostały wskazane zarzuty stawiane zaskarżonemu orzeczeniu. Nie może być 3 uznany za prawidłowo sformułowany zarzut apelacyjny sprowadzający się do stwierdzenia „naruszenie art. 292 k.c. poprzez błędną wykładnię”, „nie zastosowanie art. 352 § 1 k.c.” bez wskazania na czym ma polegać błędna wykładnia i jakie okoliczności wskazywały na potrzebę zastosowania art. 352 § 1 k.c. Sąd odwoławczy nie jest obowiązany domyślać się przedmiotu zarzutów apelacyjnych, powinny być one sformułowane w sposób umożliwiający ich ocenę. Rozpoznając zażalenie wnioskodawcy Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przewidziany w art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. wymóg przedstawienia i uzasadnienia zarzutów dotyczy twierdzeń skarżącego, że zaskarżony wyrok jest wadliwy i w czym się wadliwość wyroku wyraża, oraz powołania się na konkretne okoliczności, które zarzucaną wadliwość w rozpatrywanej sprawie – w ocenie skarżącego – mają uzasadniać. Apelacja nie musi zawierać wskazania przepisów prawa materialnego, które w zaskarżonym wyroku zostały naruszone ani formy ich naruszenia; wystarczy, że z jej treści choćby wyartykułowanej przy użyciu języka potocznego, że nie przyznanie racji skarżącemu, występującemu w roli powoda lub pozwanego, nie znajduje uzasadnienia w przytoczonych przez niego okolicznościach faktycznych i wyprowadzanych z nich wnioskach, natomiast rzeczą sądu odwoławczego jest przyporządkowanie wskazywanych w apelacji wad orzeczenia sądu pierwszej instancji do określonych naruszeń prawa materialnego i ocena pod tym kątem apelacji jako zdatnej do wzruszenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w kierunku wnioskowanym przez skarżącego. Jeśli wnoszącym apelację jest profesjonalny pełnomocnik procesowy należy oczekiwać, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego zostaną sformułowane w nawiązaniu do postaci tego rodzaju uchybienia i adekwatnie uzasadnione argumentami natury jurydycznej. Krytyczna w tym zakresie ocena sądu pierwszej lub drugiej instancji nie może jednak prowadzić do wniosku, że apelacja nie zawiera przedstawienia zarzutów, jeśli konkretne wady orzeczenia sądu pierwszej instancji zostały przedstawione w inny sposób i poddają się ocenie sądu odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie z treści apelacji wynika jednoznacznie, że skarżący zarzuca orzeczeniu Sądu Rejonowego błędne ustalenia, co do wybudowania linii wysokiego napięcia, co do korzystania przez wnioskodawcę 4 z w/w urządzenia oraz, co do charakteru tego korzystania jako prowadzącego do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, jak również błędne rozumienie posiadania służebności i odpowiedniego stosowania przepisów o nabyciu przez zasiedzenie własności nieruchomości. W tej sytuacji nie sposób uznać, że apelacja nie zawiera przedstawienia zarzutów, aczkolwiek trzeba się zgodzić, że nie zostały one sformułowane w sposób, jakiego należałoby oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie (art. 386 w zw. z art. 3941 § 3 i 39821 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym orzeknie Sąd Okręgowy lub Sąd Rejonowy w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI