II CZ 53/05

Sąd Najwyższy2005-06-23
SNnieruchomościużytkowanie wieczysteŚrednianajwyższy
nieruchomościużytkowanie wieczysteopłata rocznaaktualizacjasąd najwyższyapelacjapostanowienie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że wyrok Sądu Okręgowego dotyczący aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste rozstrzygnął całe żądanie powoda.

Powód złożył sprzeciw od aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Sąd Okręgowy ustalił, że podwyżka jest nieuzasadniona ponad kwotę 377 408,25 zł. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku rozstrzygnięcia o całości żądania. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że wyrok Sądu Okręgowego rozstrzygnął całe żądanie, a kwestia prawidłowości sformułowania sentencji nie przesądza o braku przedmiotu zaskarżenia.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu powoda, "Ś.(…)" Spółki Akcyjnej, od aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 r. ustalił, że podwyżka opłaty rocznej jest nieuzasadniona ponad kwotę 377 408,25 zł. Powód kwestionował wypowiedzenie dotychczasowej opłaty i ofertę nowej wysokości. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 grudnia 2004 r. odrzucił apelację powoda, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ w jego ocenie Sąd Okręgowy nie orzekł o pozostałej części żądania powoda, co skutkowało brakiem substratu zaskarżenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie powoda, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy uznał, że sentencja wyroku Sądu Okręgowego, ustalając, iż opłata jest nieuzasadniona ponad określoną kwotę, rozstrzygnęła o całości żądania powoda, co oznaczało również, że opłata do tej kwoty była uzasadniona. W związku z tym, brak rozstrzygnięcia o całym żądaniu nie mógł stanowić podstawy do odrzucenia apelacji. Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia prawidłowości sformułowania sentencji wyroku Sądu Okręgowego jest odrębną sprawą, dotyczącą oceny wyroku w ramach rozpoznania apelacji, ale nie przesądza o braku przedmiotu zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odrzuceniu apelacji nie jest prawidłowe, jeśli wyrok sądu pierwszej instancji rozstrzygnął o całości żądania, nawet jeśli sformułowanie sentencji mogło budzić wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji, iż podwyżka opłaty jest nieuzasadniona ponad określoną kwotę, oznacza rozstrzygnięcie o całości żądania powoda. W związku z tym, apelacja nie była niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
"Ś.(…)" Spółki Akcyjnejspółkapowód
Skarb Państwa - Prezydent Miasta P.organ_państwowypozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 39814 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok sądu pierwszej instancji rozstrzygnął o całości żądania powoda, ponieważ ustalenie, że podwyżka opłaty jest nieuzasadniona ponad kwotę X, oznacza również, że opłata do tej kwoty jest uzasadniona. Nieprawidłowe sformułowanie sentencji wyroku nie może prowadzić do odrzucenia apelacji, jeśli apelacja zmierza do zaskarżenia istniejącego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Apelacja była niedopuszczalna, ponieważ sąd pierwszej instancji nie orzekł o pozostałej części żądania powoda, co skutkowało brakiem substratu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

brak substratu zaskarżenia rozstrzygnął o całości tego żądania nie można podzielić stanowiska Sądu nie może natomiast przesądzać o braku przedmiotu zaskarżenia

Skład orzekający

Helena Ciepła

przewodniczący

Tadeusz Domińczyk

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności apelacji w przypadku nieprecyzyjnych sentencji wyroków oraz rozstrzygania o całości żądania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z aktualizacją opłat za użytkowanie wieczyste i zaskarżaniem wyroków sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację dopuszczalności apelacji i analizę sentencji wyroku. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie orzeczeń.

Czy nieprecyzyjna sentencja wyroku może zablokować dostęp do sądu drugiej instancji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 53/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 czerwca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Helena Ciepła (przewodniczący) 
SSN Tadeusz Domińczyk 
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa "Ś.(…)" Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. poprzednio "E.(…)" 
Spółka Akcyjna w P. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta P. o ustalenie, po rozpoznaniu na 
posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2005 r., zażalenia strony 
powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt I 
ACa (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Dnia 20 lutego 2002 r. powód wniósł sprzeciw od orzeczenia Samorządowego 
Kolegium Odwoławczego w P. w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania 
wieczystego nieruchomości gruntowej. Sąd Okręgowy w P. – po otrzymaniu z Kolegium 
akt tej sprawy – wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 r. ustalił, „że podwyżka opłaty rocznej 
za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonych w P.(....) jest nieuzasadniona 
ponad kwotę 377 408,25 zł” i orzekł o kosztach procesu. 
Z uzasadnienia wyroku wynika, że powód otrzymał dnia 12 listopada 2001 r. 
wypowiedzenie dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (40 184,60 zł) 
wraz z ofertą nowej jej wysokości w kwocie 452 601,91 zł. Powód, kwestionując 
wypowiedzenie, złożył wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona 
względnie uzasadniona w niższej wysokości. Kolegium Samorządowe oddaliło jednak 

 
2 
ten wniosek i ustaliło opłatę za rok 2002 i następne lata (do czasu ponownej aktualizacji) 
w wysokości 452 601,91 zł. Sąd Okręgowy, przed którym powód domagał się ustalenia, 
że wypowiedzenie jest nieważne, a tym samym aktualizacja opłaty rocznej – 
nieuzasadniona, orzekł, jak w przytoczonej wyżej sentencji. Podstawę opłaty ustalonej 
wyrokiem 
stanowi 
nowy 
operat 
szacunkowy 
nieruchomości 
sporządzony 
w 
postępowaniu sądowym. 
Apelację wniósł powód i zaskarżył wyrok w całości. 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 grudnia 2004 r. odrzucił apelację 
powoda jako niedopuszczalną, ponieważ została ona wniesiona od nieistniejącego 
orzeczenia (brak substratu zaskarżenia). Sąd Okręgowy, rozpoznając żądanie ustalenia, 
że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona, ustalił bowiem, że wspomniane żądanie jest 
„nieuzasadnione ponad kwotę 377 408,25 zł”. Nie orzekł natomiast o pozostałej części 
żądania powoda. „Przy tak sformułowanej sentencji wyroku, Sąd pierwszej instancji 
powinien powództwo w pozostałej części oddalić”. Brak negatywnego rozstrzygnięcia 
przesądza o niedopuszczalności apelacji. 
W 
zażaleniu 
pełnomocnik 
powoda 
wniósł 
o 
uchylenie 
zaskarżonego 
postanowienia, ponieważ – jego zdaniem – nie zachodzi wskazana przez Sąd przyczyna 
odrzucenia apelacji. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Przytoczona wyżej treść sentencji zaskarżonego wyroku świadczy, że Sąd 
Okręgowy, orzekając w przedmiocie żądania ustalenia, iż aktualizacja opłaty jest 
nieuzasadniona, rozstrzygnął o całości tego żądania. Zawarte w sentencji wyroku 
ustalenie, że zaoferowana w wypowiedzeniu opłata jest nieuzasadniona ponad kwotę 
377 408,25 zł oznacza bowiem także ustalenie, iż opłata do tej kwoty jest uzasadniona. 
W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska Sądu, że w sentencji wyroku nie ma 
rozstrzygnięcia o całym żądaniu powoda.  
Inną sprawą jest natomiast kwestia, czy rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego 
przybrało właściwą formułę procesową (w tym aspekcie należy widzieć uwagi Sądu 
Apelacyjnego na temat prawidłowości sformułowania sentencji). Jednakże jej 
wyjaśnienie dotyczy oceny wyroku związanej z rozpoznaniem apelacji. Wspomniana 
kwestia nie może natomiast przesądzać o braku przedmiotu zaskarżenia w sytuacji, gdy 
apelacja, nawiązując do zawartego w sentencji ustalenia, że aktualizacja opłaty w 
oznaczonym zakresie jest uzasadniona, zmierza do podważenia tego rozstrzygnięcia. 

 
3 
Z przedstawionych 
powodów Sąd Najwyższy orzekł, 
jak 
w sentencji 
postanowienia (art. 39814 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI