II CZ 90/12

Sygn. akt II CZ 90/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 23 sierpnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSA Andrzej Niedużak 
 
w sprawie ze skargi R. P. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem  
Sądu Apelacyjnego  
z dnia 10 listopada 2010 r.,  
wydanym w sprawie z powództwa R. P. 
przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie X.,  
Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu w K.,  
Instytutowi Medycyny Wsi w L.  
oraz Pogotowiu Ratunkowemu w K. 
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 23 sierpnia 2012 r., 
zażalenia powoda (skarżącego) 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 6 września 2011 r.,  
 
 
1. odrzuca zażalenie, 
2. oddala wniosek radcy prawnego R. S. o przyznanie 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, 
3. nie obciąża skarżącego R. P. kosztami postępowania 
zażaleniowego. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 6 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
R. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego 
Sądu z dnia 10 listopada 2010 r., wydanym w sprawie z powództwa R. P. 
przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie X., Wojewódzkiemu Szpitalowi 
Zespolonemu w K., Instytutowi Medycyny Wsi w L. i Pogotowiu Ratunkowemu w K. 
o odszkodowanie, stwierdzając, że skarga nie została oparta na ustawowej 
podstawie wznowienia. Skarżący powołał się wprawdzie na pozbawienie możności 
działania spowodowane zaniechaniem zawiadomienia go o terminie rozprawy 
przed Sądem Apelacyjnym w dniu 10 listopada 2010 r. (art. 401 pkt 2 k.p.c.), lecz 
zarzut ten nie może wypełniać powołanej podstawy wznowienia, gdyż zgodnie z art. 
133 § 1 k.p.c. o terminie rozprawy został zawiadomiony pełnomocnik skarżącego. 
Nie można też przyjąć, że skarga została wniesiona na podstawie wskazanej w art. 
403 § 2 k.p.c., ponieważ warunkiem powołania się na tę podstawę jest późniejsze 
wykrycie prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, 
natomiast skarżący powołał się na sprawy, które wytaczała jego matka, a więc 
sprawy niedotyczące tego samego stosunku prawnego. O spełnieniu wymagań 
stawianych skardze o wznowienie postępowania w zakresie dotyczącym jej 
podstawy nie decyduje samo wskazanie przepisu i sformułowanie podstawy w 
sposób odpowiadający przepisom kodeksu postępowania cywilnego, lecz wynik 
sprawdzenia przez sąd, czy twierdzenia skargi mogą stanowić podstawę 
wznowienia. Ponieważ w niniejszej sprawie już z uzasadnienia skargi wynika, że 
podnoszone w niej podstawy nie istnieją, wniesiona skarga ulega odrzuceniu (art. 
410 § 1 k.p.c.). 
 
W zażaleniu skarżący zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 410 § 1 
k.p.c. przez dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi o wznowienie 
postępowania na etapie badania, czy została ona oparta na ustawowej podstawie, 
a ponadto pominięcie okoliczności, że pisma procesowe, w tym zawiadomienie 
o rozprawie 
apelacyjnej, 
były 
doręczane 
osobie, 
której 
wypowiedział 
pełnomocnictwo oraz że w skardze powołał się również na wykrycie nowych 

 
3 
środków dowodowych. Podniósł ponadto, że Sądy orzekające nie podjęły działań 
zmierzających do ustanowienia dla niego przedstawiciela ustawowego, pomimo 
stwierdzonej przez lekarza psychiatrę niemożności samodzielnej obrony swych 
praw w procesie. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Przedstawione Sądowi Najwyższemu zażalenie na postanowienie Sądu 
Apelacyjnego z dnia 6 września 2011 r. podlega odrzuceniu z tej przyczyny, 
że zostało wniesione po upływie terminu. 
Zgodnie z art. 394 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., termin do wniesienia 
zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie 
zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na 
rozprawie - od ogłoszenia postanowienia. W niniejszej sprawie odpis postanowienia 
z dnia 6 września 2011 r. został doręczony powodowi w dniu 4 października 2011 r. 
(k. 24), wobec czego tygodniowy termin, o którym mowa w art. 394 § 2 k.p.c., 
upływał z dniem 11 października 2011 r. 
W dniu 12 października 2011 r. powód złożył do Sądu Apelacyjnego pismo 
z wnioskiem o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu (k. 25 – 26). 
Sąd Apelacyjny uwzględnił wniosek i postanowieniem z dnia 21 października 
2011 r. ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu w postępowaniu 
zażaleniowym (k. 27), po czym zwrócił się do Rady Okręgowej Izby Radców 
Prawnych w Ł. o wyznaczenie radcy prawnego. W dniu 7 listopada 2011 r. wpłynęło 
pismo informujące o ustanowieniu pełnomocnika w osobie radcy prawnego R. S. (k. 
29). Po otrzymaniu tego pisma Sąd Apelacyjny z urzędu doręczył radcy prawnemu 
R. S. odpis postanowienia z dnia 6 września 2011 r. z uzasadnieniem. Pełnomocnik 
powoda potwierdził odbiór tej przesyłki w dniu 14 listopada 2011 r., a w dniu 21 
listopada 2011 r. wniósł do Sądu Apelacyjnego zażalenie. 
Uszło uwagi zarówno Sądu Apelacyjnego, jak i pełnomocnika żalącego, 
że nie było podstaw do doręczania z urzędu ustanowionemu pełnomocnikowi 
odpisu postanowienia z dnia 6 września 2011 r. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.c., 
w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed 

 
4 
upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa 
wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza 
ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, 
a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia 
pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ 
wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został złożony już po upływie 
terminu do wniesienia zażalenia, termin ten bowiem upłynął z dniem 
11 października 2011 r. Doręczenie pełnomocnikowi odpisu zaskarżonego 
postanowienia nie miało więc znaczenia dla biegu terminu do wniesienia zażalenia. 
W zaistniałej sytuacji pełnomocnik, ustanowiony po upływie terminu 
przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c., powinien złożyć wniosek o przywrócenie 
terminu do wniesienia zażalenia (art. 168 § 1 k.p.c.). Skoro tego nie uczynił, 
wniesione przez niego zażalenie ulega odrzuceniu. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie i oddalił wniosek pełnomocnika o przyznanie mu 
od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ponieważ przez 
zaniechanie złożenia wniosku o przywrócenie terminu ustanowiony dla żalącego 
pełnomocnik w istocie nie udzielił mu oczekiwanej pomocy prawnej. Mając na 
uwadze szczególnie trudną sytuację życiową i materialną żalącego, Sąd Najwyższy 
na zasadzie art. 102 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 394 1 § 3 k.p.c. nie 
obciążył go kosztami postępowania zażaleniowego.