II Cz 509/16
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy o stwierdzenie nabycia spadku do sądu właściwego według ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania A. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które stwierdziło niewłaściwość miejscową i przekazało sprawę o stwierdzenie nabycia spadku po Z. P. (2) do Sądu Rejonowego w Zielonej Górze. Skarżąca argumentowała, że ostatnim miejscem zwykłego pobytu spadkodawcy była Warszawa, a nie Zielona Góra, wskazując na zameldowanie w Kaliszu i uciążliwość postępowania w innym mieście. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że o właściwości sądu spadku decyduje ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy, a nie miejsce zameldowania czy śmierci, a argumenty o uciążliwości nie wpływają na ustalenie właściwości.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z wniosku Z. P. (1) z udziałem A. M. i Z. A. o stwierdzenie nabycia spadku po Z. P. (2). Przedmiotem postępowania było zażalenie uczestniczki A. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 9 lutego 2016 r., które stwierdziło swoją niewłaściwość miejscową i przekazało sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na treści wniosku, zgodnie z którą ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy była Z. , co na podstawie art. 628 k.p.c. czyniło wyłącznie właściwym Sąd Rejonowy w Zielonej Górze. Uczestniczka A. M. wniosła zażalenie, podnosząc, że spadkodawca posiadał stałe zameldowanie w K. , a Z. było jedynie miejscem jego śmierci. Twierdziła również, że postępowanie poza K. będzie dla niej uciążliwe ze względu na ograniczoną mobilność i niedosłuch, a także wskazała na toczące się w Sądzie Rejonowym w Kaliszu postępowanie dotyczące spadku po bracie spadkodawcy, gdzie znajdują się przydatne dokumenty. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 628 k.p.c., wyłączną właściwość sądu spadku określa ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy. Sąd zdefiniował pojęcie miejsca zwykłego pobytu jako miejscowość, w której osoba przebywała przez pewien czas, stanowiącą główne centrum jej egzystencji, co odróżnia je od miejsca zameldowania czy śmierci. Sąd uznał, że twierdzenie wnioskodawcy o zamieszkiwaniu spadkodawcy w Z. jest zgodne z treścią wniosku i nie zostało podważone przez skarżącą. Fakt zameldowania w K. nie jest przesądzający, a argumenty o uciążliwości postępowania czy ekonomice procesowej nie mają wpływu na ustalenie właściwości miejscowej sądu spadku. W związku z tym, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i 13 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy oddalił zażalenie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wyłączną właściwość sądu spadku określa ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy. W braku takiej możliwości, właściwy jest sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. W ostateczności, sądem spadku jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że miejsce zwykłego pobytu to miejscowość, w której spadkodawca przebywał przez pewien czas, stanowiąc główne centrum jego egzystencji, a nie miejsce zameldowania czy śmierci. Fakt zameldowania nie jest decydujący.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Kaliszu (w zakresie utrzymania postanowienia o przekazaniu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| Z. A. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Z. P. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 628
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wyłączną właściwość sądu spadku według ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a w dalszej kolejności według miejsca położenia majątku spadkowego lub sądu dla m.st. Warszawy.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definiuje miejsce zamieszkania jako miejscowość, w której osoba fizyczna ma centrum interesów życiowych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w innych sprawach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy jako kryterium właściwości sądu spadku. Miejsce zameldowania nie jest decydujące dla ustalenia miejsca zwykłego pobytu. Argumenty o uciążliwości postępowania nie wpływają na ustalenie właściwości sądu.
Odrzucone argumenty
Ostatnim miejscem zwykłego pobytu spadkodawcy było K. (zameldowanie). Postępowanie w Zielonej Górze jest uciążliwe dla uczestniczki. Istnienie powiązanego postępowania w Kaliszu.
Godne uwagi sformułowania
Przez miejsce zwykłego pobytu należy rozumieć zatem miejscowość, w której spadkodawca przebywał przez pewien czas, jednak bez zamiaru stałego pobytu w rozumieniu art. 25 k.c. Zwykły pobyt musi jednak cechować pewna trwałość (nie jest nim jedynie chwilowa obecność). Miejsce zwykłego pobytu to pojęcie rozumiane jako miejsce, w którym dana osoba zazwyczaj przebywa i w którym znajduje się główne centrum egzystencji danej osoby, a o którym przesądzają przede wszystkim okoliczności natury faktycznej fakt zameldowania nie jest przesądzający w kwestii ustalenia miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu.
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący
Janusz Roszewski
sędzia
Barbara Mokras
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach spadkowych, interpretacja pojęcia 'ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących właściwości sądu spadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowań spadkowych – ustalenia właściwości sądu, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Wyjaśnia istotne rozróżnienie między miejscem zameldowania a miejscem zwykłego pobytu.
“Gdzie złożyć wniosek o spadek? Sąd wyjaśnia, co liczy się bardziej: zameldowanie czy faktyczne centrum życia spadkodawcy.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II Cz 509/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 11 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Janusz Roszewski SSO Barbara Mokras – spr. po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. P. (1) z udziałem A. M. , Z. A. o stwierdzenie nabycia spadku po Z. P. (2) , ur. (...) w przedmiocie zażalenia uczestniczki postępowania A. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I Ns 251/16 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski Sygn. akt II Cz 509/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze. Sąd Rejonowy podniósł, że z wniosku wszczynającego postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku w niniejszej sprawie wynika, że ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy Z. P. (2) , zmarłego w dniu (...) r., była Z. , zatem na podstawie art. 628 k.p.c. do jego rozpoznania wyłącznie właściwy jest Sąd Rejonowy w Z. . Od powyższego orzeczenia uczestniczka postępowania A. M. wniosła zażalenie, wnosząc – w istocie - o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podniosła, że spadkodawca posiadał w chwili śmierci stałe zameldowanie w K. , a Z. jest jedynie miejscem jego śmierci. Nadto skarżąca podała, że toczenie się niniejszego postępowania poza K. będzie dla wnioskodawcy uciążliwe z uwagi na jego ograniczoną możliwość poruszania się oraz niedosłyszenie. Dodatkowo skarżąca wskazała, że w Sądzie Rejonowym w Kaliszu toczy się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po bracie spadkodawcy, w której aktach znajdują się dokumenty przydatne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 628 k.p.c. , w brzmieniu od dnia 17 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1137), do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Termin "pobyt" oznacza fizyczne przebywanie w danym miejscu bez ustalenia zamiaru stałego pobytu. Przez miejsce zwykłego pobytu należy rozumieć zatem miejscowość, w której spadkodawca przebywał przez pewien czas, jednak bez zamiaru stałego pobytu w rozumieniu art. 25 k.c. Zwykły pobyt musi jednak cechować pewna trwałość (nie jest nim jedynie chwilowa obecność). Miejsce zwykłego pobytu to pojęcie rozumiane jako miejsce, w którym dana osoba zazwyczaj przebywa i w którym znajduje się główne centrum egzystencji danej osoby, a o którym przesądzają przede wszystkim okoliczności natury faktycznej (por. A. Góra – Błaszczykowska, Komentarz do art. 628 KPC, Legalis). Przekładając te rozważania na realia niniejszej sprawy należy uznać, że nie ma podstaw do reasumpcji zaskarżonego postanowienia. Analiza treści wniosku wskazuje, że wnioskodawca podał, że spadkodawca zamieszkiwał przed śmiercią w Z. . Tym bardziej zatem należy uznać, że zgodnie z treścią wniosku spadkodawca posiadał w Z. miejsce zwykłego pobytu. Przeciwko takiej konstatacji nie może przemawiać podnoszona przez skarżącą okoliczność, że spadkodawca był w K. zameldowany, albowiem fakt zameldowania nie jest przesądzający w kwestii ustalenia miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu. Twierdzenie skarżącej, że spadkodawca nie zamieszkiwał w rzeczywistości w Z. , a miejscowość ta stanowi jedynie miejsce jego śmierci, stoi w sprzeczności z twierdzeniem zawartym w treści wniosku, nie będąc przy tym w żaden sposób uprawdopodobnione. Za uwzględnieniem zażalenia nie mogą nadto przemawiać podnoszone przez skarżącą argumenty odnoszące się do kwestii uciążliwości postępowania, czy też ekonomiki procesowej, albowiem czynniki te nie mogą w żaden sposób wywierać wpływu na określenie właściwości miejscowej sądu spadku, wyznaczonej na podstawie art. 628 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, należało - na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i 13 § 2 k.p.c. – orzec, jak w sentencji. SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę