II Cz 503/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-09-13
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościtytuł wykonawczyZUSegzekucja z nieruchomościbrak formalnypostępowanie egzekucyjnesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie ZUS na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności administracyjnym tytułom wykonawczym z powodu braków formalnych.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek Dyrektora ZUS o nadanie klauzuli wykonalności administracyjnym tytułom wykonawczym przeciwko dłużnikowi J. G., wskazując na brak numeru porządkowego w dalszych tytułach wykonawczych. ZUS złożył zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że administracyjny tytuł wykonawczy, aby umożliwić udział w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, musi posiadać sądową klauzulę wykonalności, a dalsze tytuły wykonawcze muszą spełniać wymogi formalne, w tym posiadać numer porządkowy.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności administracyjnym tytułom wykonawczym wystawionym przeciwko dłużnikowi J. G. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję brakami formalnymi przedłożonych dalszych tytułów wykonawczych, które nie zawierały wymaganego numeru porządkowego, co uniemożliwiało nadanie im klauzuli wykonalności zgodnie z art. 26c § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. ZUS w zażaleniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów, twierdząc, że wniosek dotyczył pierwotnych tytułów wykonawczych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że dla uczestnictwa w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, wierzyciel składający administracyjny tytuł wykonawczy musi posiadać sądową klauzulę wykonalności. Powołując się na uchwały Sądu Najwyższego, sąd stwierdził, że administracyjny tytuł wykonawczy ma status tytułu egzekucyjnego jedynie po uzyskaniu klauzuli wykonalności. Ponieważ dalsze tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów formalnych (brak numeru porządkowego), sąd uznał, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności został zasadnie oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, administracyjny tytuł wykonawczy wymaga sądowej klauzuli wykonalności, aby umożliwić wierzycielowi udział w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na uchwały Sądu Najwyższego, zgodnie z którymi administracyjny tytuł wykonawczy ma status tytułu egzekucyjnego w postępowaniu sądowym dopiero po uzyskaniu klauzuli wykonalności. Przyłączenie się do podziału sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości ma skutki zbliżone do wszczęcia egzekucji, co wymaga posiadania tytułu wykonawczego opatrzonego klauzulą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O.

Strony

NazwaTypRola
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O.instytucjawnioskodawca
J. G.osoba_fizycznadłużnik
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. Inspektorat w K.instytucjawierzyciel
(...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.spółkawierzyciel

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 26 c § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dalszy tytuł wykonawczy powinien zawierać numer porządkowy oraz oznaczenie celu, dla którego został wydany.

Pomocnicze

k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Administracyjny tytuł wykonawczy jest tytułem egzekucyjnym, o którym mowa w tym przepisie, ale wymaga klauzuli wykonalności do wszczęcia egzekucji sądowej.

k.p.c. art. 1036 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości uczestniczą wierzyciele składający tytuł wykonawczy z dowodem doręczenia wezwania do zapłaty.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych art. 17 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dalsze tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS nie zawierały wymaganego numeru porządkowego. Administracyjny tytuł wykonawczy wymaga sądowej klauzuli wykonalności do udziału w podziale sumy z egzekucji z nieruchomości. Brak numeru porządkowego w dalszym tytule wykonawczym stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie klauzuli wykonalności.

Odrzucone argumenty

Zażalenie ZUS zarzucające błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów. Twierdzenie, że wniosek dotyczył pierwotnych tytułów wykonawczych, a nie dalszych.

Godne uwagi sformułowania

Administracyjny tytuł wykonawczy niespełniający wymogów przewidzianych przez przepisy regulujące jego sporządzenie nie może zostać uznany za tytuł egzekucyjny Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel składający administracyjny tytuł wykonawczy z dowodem doręczenia dłużnikowi wezwania do zapłaty ( art. 1036 k.p.c. ) - zmierza do zaspokojenia swojej należności w podziale sumy uzyskanej z egzekucji sądowej. Przyłączenie się wierzyciela do podziału w istocie ma takie same skutki jak złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Marian Raszewski

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "wymogi formalne dalszych tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz konieczność uzyskania klauzuli wykonalności dla administracyjnych tytułów wykonawczych w celu udziału w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz podziału sumy z egzekucji z nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków zajmujących się egzekucją administracyjną i sądową, szczególnie w kontekście zaspokajania należności ZUS z nieruchomości.

ZUS chce zająć nieruchomość, ale zapomniał o kluczowym formalnym wymogu. Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 503/16 POSTANOWIENIE K. , dnia 13 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski - spr. po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z udziałem dłużnika J. G. o nadanie klauzuli wykonalności administracyjnemu tytułowi wykonawczemu w przedmiocie zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie, z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I Co 532/15 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski Sygn. akt II Cz 503/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie oddalił wniosek Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. Inspektorat w K. o nadanie klauzuli wykonalności wystawionym przez siebie administracyjnym tytułom wykonawczym przeciwko dłużnikowi J. G. . W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca wniósł o nadanie klauzuli wykonalności dołączonym do wniosku administracyjnym dalszym tytułom wykonawczym wystawionym przeciwko dłużnikowi J. G. . Wnioskodawca wskazał, że w niniejszej sprawie konieczne jest nadanie klauzuli wykonalności administracyjnym tytułom wykonawczym w celu umożliwienia wierzycielowi Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w O. Inspektorat w K. udziału w egzekucji prowadzonej przez sądowy organ egzekucyjny. Zgodnie z brzmieniem art. 26 c § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) dalszy tytuł wykonawczy powinien zawierać numer porządkowy oraz oznaczenie celu, dla którego został wydany. W niniejszej sprawie wierzyciel określił cel, dla którego zostały wydane dalsze tytuły wykonawcze, jednakże nie opatrzył przedmiotowych tytułów wykonawczych numerem porządkowym, co powoduje, że nie spełniają one warunków formalnych przewidzianych dla tego rodzaju dokumentów. Administracyjny tytuł wykonawczy niespełniający wymogów przewidzianych przez przepisy regulujące jego sporządzenie nie może zostać uznany za tytuł egzekucyjny, o którym mowa w art. 777 § 1 pkt 3 k.p.c. Dlatego wniosek podlegał oddaleniu z uwagi na braki formalne, którymi obarczone były przedłożone wraz z wnioskiem dalsze tytuły wykonawcze. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył wierzyciel zaskarżając je w całości i domagając się – w istocie - jego zmiany przez nadanie klauzuli wykonalności wskazanym we wniosku administracyjnym tytułom wykonawczym. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wnioskodawca wniósł o nadanie klauzuli wykonalności dalszym tytułom wykonawczym, podczas gdy przedmiotowy wniosek dotyczył pierwotnych tytułów wykonawczych, a w konsekwencji - naruszenie przepisu art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że przedmiotowe tytuły powinny zawierać numer porządkowy oraz oznaczenie celu, do którego zostały wydane. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy egzekucja z nieruchomości jest już prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kępnie Ł. S. z wniosku wierzyciela (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. . Na przedmiotowej nieruchomości wierzyciel posiada ustanowione zabezpieczenie hipoteczne. Zgodnie z brzmieniem art. 1036 § 1 k.p.c. w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości uczestniczą jedynie wierzyciele składający tytuł wykonawczy z dowodem doręczenia dłużnikowi wezwania do zapłaty. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - jako wierzyciel składający administracyjny tytuł wykonawczy z dowodem doręczenia dłużnikowi wezwania do zapłaty ( art. 1036 k.p.c. ) - zmierza do zaspokojenia swojej należności w podziale sumy uzyskanej z egzekucji sądowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i innych świadczeń, dla których droga egzekucji sądowej jest dopuszczalna, zgłaszając uczestnictwo w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości ( art. 1036 k.p.c. ), spełnia wymaganie polegające na złożeniu tytułu wykonawczego tylko wtedy, gdy administracyjny tytuł wykonawczy jest zaopatrzony w sądową klauzulę wykonalności (por. uchwała SN z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt III CZP 37/09, OSNC rok 2010, Nr 2, poz. 22). Należy zatem uznać, że administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony przez dyrektora ZUS ma z punktu widzenia egzekucji sądowej jedynie status tytułu egzekucyjnego ( art. 777 § 1 pkt 3 KPC ) i dla wszczęcia na jego podstawie egzekucji sądowej niezbędne jest uzyskanie klauzuli wykonalności (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2003 r., III CZP 27/03, OSNC rok 2004, Nr 3, poz. 37 oraz z dnia 16 października 2008 r., III CZP 99/08, Biul. SN rok 2008, Nr 10, poz.10). Postępowanie podziałowe, choć dochodzi do skutku po ukończeniu egzekucji, jest elementem postępowania egzekucyjnego. Przyłączenie się wierzyciela do podziału w istocie ma takie same skutki jak złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości (uchwała SN z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt III CZP 37/09, OSNC z 2010 r., Nr 2, poz. 22). Skoro zatem w niniejszej sprawie wierzyciel prowadzi przeciwko dłużnikowi administracyjne postępowanie egzekucyjne, to należy uznać, że do przyłączenia się wierzyciela do podziału sumy uzyskanej z sądowej egzekucji nieruchomości, mającego takie same skutki jak złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości, potrzebny jest dalszy tytuł wykonawczy, który musi spełniać warunki wskazane w art. 26 c § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), tj. numer porządkowy oraz oznaczenie celu, dla którego został wydany por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, pod. red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. dr hab. Andrzeja Skoczylasa, Rok wydania 2016, Wydawnictwo C. H. Beck, wydanie 8, teza 2 i 6 do art. 26c ). Tym samym nie jest słuszny zarzut skarżącego naruszenia przez zaskarżone postanowienie przepisu art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.) poprzez uznanie, że przedmiotowe tytuły powinny zawierać numer porządkowy oraz oznaczenie celu, do którego zostały wydane. Powyższe znajduje potwierdzenie w przepisie art. 26c § 1 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , według którego w razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową, w tym hipoteką morską przymusową, wierzyciel wydaje dalszy tytuł wykonawczy. Sposób postępowania wierzyciela z dalszym tytułem wykonawczym w razie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądową reguluje obecnie przepis § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych z dnia 30 grudnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2367), który stanowi, że jeżeli zachodzi konieczność prowadzenia egzekucji przez sądowy organ egzekucyjny, wierzyciel kieruje dalszy tytuł wykonawczy do administracyjnego organu egzekucyjnego, którego czynności egzekucyjne doprowadziły do zbiegu egzekucji, z wnioskiem o nadanie klauzuli o skierowaniu dalszego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej oraz przekazanie dalszego tytułu wykonawczego do właściwego sądowego organu egzekucyjnego. Mając na uwadze zatem to, że przedłożone administracyjne tytuły wykonawcze, wbrew wymogowi, nie zawierają oznaczenia numeru porządkowego, należy uznać, że zasadnie Sąd Rejonowy uznał, że nie można nadać im sądowej klauzuli wykonalności i w konsekwencji oddalił wniosek. Dletego, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI