II Cz 502/15

Sygn. akt II Cz 502/15 POSTANOWIENIE K. , dnia 8 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt S.S.O. Janusz Roszewski S.S.O. Barbara Mokras – spr. po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) (...) Oddział Wojewódzki (...) w P. przeciwko M. Z. o zapłatę w przedmiocie zażalenia (...) (...) Oddział Wojewódzki (...) w P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt I Nc 1814/15 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Sygn. akt II Cz 502/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. odrzucił pozew (...) (...) Oddział Wojewódzki (...) w P. przeciwko M. Z. o zapłatę 80 zł z tytułu opłaty przewidzianej w art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, że o braku dopuszczalności drogi sądowej w dochodzeniu roszczeń między NFZ a ubezpieczonym wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt IV CSK 435/12, publ. Lex 1318445. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł (...) (...) Oddział Wojewódzki (...) w P. domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 28 ust. 1 i ust. 1c oraz ust. 1d ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych . W uzasadnieniu wskazano, że przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie przewidują, aby opłata, dochodzona pozwem w niniejszej sprawie, była ustalana decyzją Dyrektora Oddziału (...) oraz aby podlegała ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tej przyczyny brak jest prawnych podstaw do odrzucenia pozwu, gdyż jedynie droga sądowa może być drogą dochodzenia zapłaty przedmiotowej należności. Sąd Okręgowy, zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać. Analizując przedmiot żądania objętego pozwem w niniejszej sprawie wskazać należy, iż poza sporem jest, że dochodzona opłata znajduje swoją podstawę w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.). Wątpliwości budzi jednak jej charakter, a w konsekwencji dopuszczalność drogi sądowej w dochodzeniu tej należności. Wskazać należy, że dopuszczalność drogi sądowej zależy od dwóch elementów. Po pierwsze, musi chodzić o sprawę cywilną (w znaczeniu materialnym lub formalnym), po drugie, nie może istnieć przepis szczególny, który wyłączałby sprawę cywilną spod jurysdykcji sądów i przekazywał ją do właściwości innych organów ( art. 2 § 3 k.p.c. ). Oba te elementy muszą być spełnione kumulatywnie, gdyż brak chociażby jednego z nich prowadzi do niedopuszczalności drogi sądowej. Zauważenia także wymaga, że wykładnia art. 1 i 2 k.p.c. powinna pozostawać w zgodzie z przepisami art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 177 Konstytucji RP , które gwarantują każdemu prawo do sądu, stwarzając domniemanie kompetencji sądu powszechnego we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Pojęcie sprawy cywilnej powinno być więc rozumiane szeroko. W sytuacji, w której sprawa ma charakter sprawy cywilnej, w niniejszym przypadku jest to sprawa o zapłatę, droga sądowa mogłaby być wyłączona tylko wtedy, gdyby przepisy szczególne przekazywały ją do właściwości sądów szczególnych lub innych organów ( art. 2 § 1 i 3 k.p.c. ). Za przepis szczególny przekazujący sprawę cywilną do właściwości organu administracyjnego można uznać tylko taki przepis, który wyraźnie wskazuje, że organ ten rozstrzyga daną indywidualną sprawę w sposób władczy w drodze wydania decyzji administracyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I CSK 470/13, publ. LEX nr 1523242). Poza tym, zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie podnosi się, że przepis przekazujący rozpoznawanie określonych spraw do właściwości innych organów należy - w razie wątpliwości - interpretować ściśle (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt IV CSK 390/06, publ. LEX nr 465948). Mając na uwadze powyższe rozważania w ocenie Sądu Okręgowego nie jest wystarczające dla odrzucenia pozwu w niniejszej sprawie wskazanie przez Sąd Rejonowy, że dochodzone roszczenie ma charakter publicznoprawny. Sąd I instancji stwierdzając niedopuszczalność drogi sądowej powinien wskazać tryb i sposób dochodzenia przedmiotowego roszczenia, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Jest to o tyle zrozumiałe, że przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie zawierają szczególnej regulacji w tym zakresie. Podzielić także należy stanowisko skarżącego, że w przepisach tej ustawy przewidziane i wyraźnie wskazane zostały sytuacje, gdy zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 31f ust. 4, art. 50 ust. 18, art. 109 ust. 6, art. 181 ust 1 i art. 182 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych ). Żaden z tych przepisów nie dotyczy należności z tytułu opłaty przewidzianej w art. 28 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych . Nie ulega również wątpliwości, że przepis ten nie przewiduje rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy w sposób władczy i wydania decyzji administracyjnej. W konsekwencji, z uwagi na domniemanie dopuszczalności drogi sądowej zawarte w art. 2 § 3 k.p.c. , Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.