II CZ 50/12

Sygn. akt II CZ 50/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 20 lipca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi A. S. – C. i K. C. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem  
Sądu Okręgowego w S.  
z dnia 6 lipca 2006 r., wydanym w sprawie z wniosku A. S. – C. i K. C. 
przy uczestnictwie J. W., Gminy G. 
oraz Skarbu Państwa - Zarządu Dróg Powiatowych w G.  
o rozgraniczenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 20 lipca 2012 r., 
zażalenia wnioskodawców (skarżących) 
na postanowienie Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 24 sierpnia 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie i zasądza od skarżących na rzecz Skarbu 
Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 270 
(dwieście siedemdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 

 
 
2 
Skarżący A. S. – C. oraz K. C. domagali się wznowienia postępowania 
zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 
dnia 6 lipca 2006 r., oddalającym ich apelację od postanowienia Sądu 
Rejonowego w G. z dnia 19 grudnia 2005 r. Sąd Rejonowy rozgraniczył działkę nr 
30/1 zapisaną w księdze wieczystej nr … i stanowiącą własność J. W. z działkami: 
nr 30/3, zapisaną w księdze wieczystej nr … jako własność skarżących i nr 83 
(droga),  stanowiącą   własność   Skarbu   Państwa - Zarządu Dróg Powiatowych 
w G. - linią prostą biegnącą od punktu 259 przez punkt 534 do punktu 535.  
Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że tak przebiega granica prawna 
wyznaczona w chwili dokonanego w 1980 r. podziału stanowiącej wówczas 
własność Skarbu Państwa działki nr 30 na działki 30/1 i 30/3. W tych granicach 
działki zostały sprzedane przez Skarb Państwa poprzednikom skarżących i J. W. 
Przyjęta linia podziału nie odpowiada usytuowaniu poniemieckiego ogrodzenia,   
traktowanego   przez   skarżących   jako   wyznacznik prawidłowego i logicznego 
przebiegu granicy. Sądy nie zgodziły się ze skarżącymi, że granice działek 30/1, 
30/3 i 83 zostały w operacie z 1980 r. wyznaczone błędnie z powodu 
niewłaściwego określenia parametru osnowy w 1967 r. Sąd Okręgowy stwierdził, 
że jego rolą nie jest korygowanie możliwych błędów geodetów, lecz ustalenie 
przebiegu granicy według kryteriów wskazanych w art. 153 k.c., te zaś wskazują 
na przebieg granicy w sposób oznaczony w wydanej w sprawie opinii biegłego, 
która to opinia nie budzi wątpliwości i nie uzasadnia potrzeby przeprowadzenia 
dowodu z opinii innego biegłego. 
Skarżący oparli skargę o wznowienie postępowania na podstawie z art. 403 
§ 2 k.p.c., powołując się na wykrycie nowych środków dowodowych, które mają 
wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogli skorzystać w poprzednim 
postępowaniu. Jako nowe środki dowodowe wskazali: przedwojenną niemiecką 
mapę  katastralną  z  1932  r.,  uzyskaną  10  października  2010  r.  z  archiwum 
w Berlinie, zdjęcia lotnicze terenu P., otrzymane z Centralnego Ośrodka 
Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie oraz sprawozdanie 
techniczne mgr inż. W. S. wraz z dokumentami geodezyjnymi. Skarżący wnieśli 
ponadto o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego  niż ten, który 

 
 
3 
był powołany do wydania opinii w sprawie objętej skargą o wznowienie, w celu 
skontrolowania poprawności pomiarów w oparciu o nowe materiały dowodowe.  
 
Skarżący wyjaśnili, że W. S. - oceniający na ich zlecenie materiały, którymi 
dysponowały sądy oraz dokumenty, które skarżący uzyskali później - stwierdził, że 
postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 grudnia 2005 r. oparte zostało na 
błędnych operatach, które spowodowały błąd pomiarowy w opinii biegłego.  
 
  
 
 
 
Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2011 r. Sąd 
Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania wnioskodawców. W 
uzasadnieniu stwierdził, że nie zachodzi wskazana przez skarżących podstawa do 
wznowienia postępowania,  ponieważ  fakt  dowiedzenia się o archiwum w Berlinie 
i uzyskanie z jego zasobów mapy z 1932 r. nie jest okolicznością, która mogłaby 
mieć wpływ na wynik sprawy, a z której skarżący nie mogli skorzystać w 
poprzednim postępowaniu. Możliwość uzyskania tej mapy istniała także w czasie 
poprzedniego postępowania, a ponadto mapa ta nie może mieć wpływu na wynik 
sprawy, ponieważ oddaje stan istniejący wiele lat przed utworzeniem działek, 
których dotyczyło postępowanie o rozgraniczenie. Również zdjęcia lotnicze mogły 
być uzyskane wcześniej. Poza tym ich treść nie wpływała na ocenę przebiegu 
granicy prawnej, wyznaczonej w oparciu o dokumentację i dwa zachowane punkty 
osnowy geodezyjnej. Z kolei sprawozdanie techniczne mgr inż. W. S. jest 
dokumentem   prywatnym   sporządzonym   w   październiku – listopadzie   2010 r. 
i również nie może wpłynąć na wynik sprawy, ponieważ przedstawia argumenty 
rozważane w poprzednim postępowaniu. 
Postanowienie Sądu Okręgowego wnioskodawcy zaskarżyli zażaleniem, 
zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego: 
- art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe przyjęcie, 
iż   przedłożona   przez   skarżących   przedwojenna   mapa katastralna uzyskana 
z   Państwowego   Biura   Archiwalnego   w  Berlinie,  na   której   widnieją   działki 
o numerach 30/1 i 30/3 położone w obrębie P., nie stanowi ustawowej podstawy do 
wznowienia postępowania, albowiem nie jest nowym dowodem, który mógłby mieć 
wpływ na wynik sprawy z uwagi na fakt, iż skarżący mogli uzyskać przedmiotowy 
dokument w toku poprzedniego postępowania, co spowodowało bezpodstawne 
odrzucenie złożonej skargi 

 
 
4 
- art. 410 § 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że mapa ta nie jest 
dokumentem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym nieuprawnione, 
przedwczesne dokonanie oceny zasadności skargi co spowodowało bezzasadne 
jej odrzucenie. 
 
 
 
 
 
 
W   konkluzji   wnieśli   o   uchylenie   zaskarżonego postanowienia w całości 
i zasądzenie od przeciwników na rzecz skarżących kosztów postępowania, według 
norm przepisanych. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Skarżący   mają    rację,    że    stanowisko    Sądu    Okręgowego,    jakoby 
z 
przedstawionego 
obecnie 
dowodu 
mogli 
skorzystać 
wcześniej, 
jest 
nieprawidłowe. Artykuł 403 § 2 k.p.c. wprowadza przesłankę wznowienia związaną 
z późniejszym wykryciem okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które 
mogłyby  mieć  wpływ  na  wynik  sprawy,  a  z  których strona nie mogła 
skorzystać w poprzednim postępowaniu. Chodzi więc o okoliczności i środki 
dowodowe  istniejące  już  w czasie, kiedy toczyło się postępowanie objęte skargą 
o wznowienie, ale nie znane stronie i z tego powodu jej niedostępne. Tylko 
nieznane fakty i dowody mogą być później wykryte. W związku z tym wnioskowanie 
oparte na założeniu, że określony dowód mógł być wcześniej wykorzystany, 
ponieważ już wtedy istniał, nawet jeżeli wówczas nie był znany stronie, jest oparte 
na błędnej interpretacji art. 403 § 2 k.p.c. Nie oznacza to jednak, że zażalenie 
może zostać uwzględnione. Sąd Okręgowy trafnie ocenił, że nie została spełniona 
druga z koniecznych przesłanek przewidzianych w omawianym przepisie, to 
znaczy przesłanka możliwego wpływu wykrytego dowodu na wynik sprawy. 
Odnaleziona przez skarżących mapa dotyczy okresu przedwojennego, nie może 
więc wywrzeć wpływu na wynik postępowania, którego przedmiotem było 
określenie przebiegu granicy wyznaczonej w 1980 r. przy wydzielaniu nowych 
działek.  
Ocena,  czy  określony dowód mógłby wpłynąć na wynik sprawy mieści się 
w zakresie badania istnienia wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia, 
ponieważ tylko wtedy, kiedy tego rodzaju możliwe oddziaływanie faktu lub dowodu 
zostanie stwierdzone spełnione są przesłanki z art. 403 § 2 k.p.c. Poza zakresem 
kontroli wstępnej pozostaje natomiast kwestia, czy ostatecznie wykryta okoliczność 

 
 
5 
lub środek dowodowy rzeczywiście doprowadzi do odmiennego rozstrzygnięcia 
sporu. 
Odnieść się należy także do stanowiska uczestnika – Skarbu Państwa 
wyrażonego w odpowiedzi na zażalenie. Uczestnik podniósł, że skarga powinna 
zostać odrzucona jako spóźniona w rozumieniu art. 407 k.p.c., termin do jej 
wniesienia  biegł  bowiem  od  dnia  dowiedzenia  się przez skarżących o istnieniu 
w berlińskim archiwum przedwojennej mapy P., na której widoczne są granice  
pomiędzy  spornymi  działkami,  a  nie  od  dnia,  kiedy  skarżący   weszli w 
posiadanie zapisu elektronicznego tej mapy ani – tym bardziej – od dnia, kiedy 
uzyskali opinię fachowca o znaczeniu tej mapy. Zważywszy jednak, że wykrycie 
dowodu mogącego wywrzeć wpływ na wynik sporu mieści w sobie element 
powzięcia informacji na tyle skonkretyzowanej, aby pozwoliła na stwierdzenie, czy 
w przekonaniu   strony   środek    dowodowy    dotyczy    okoliczności    
związanych z przedmiotem sprawy i istotnych dla jej rozstrzygnięcia, badanie 
zachowania terminu trzymiesięcznego musi nastąpić przy uwzględnieniu rodzaju 
dowodu i stopnia trudności oszacowania jego treści i znaczenia. W rozpatrywanej 
sprawie Sąd orzekający słusznie nie dopatrzył się uchybienia terminu z art. 407 
k.p.c., ponieważ specyfika środka dowodowego wymagała bezpośredniego 
zapoznania się z jego treścią.  
Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 
3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. 
Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego uzasadnia art. 3941 § 3 
k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz 
art. 99 k.p.c., a nadto art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii 
Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.).