II CZ 50/08

Sąd Najwyższy2008-07-16
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnawznowienie postępowaniadopuszczalnośćzażaleniepostanowienieSąd Najwyższyorzecznictwo

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną w sprawie o wznowienie postępowania, potwierdzając brak dopuszczalności skargi kasacyjnej na postanowienie oddalające zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.

Strona pozwana złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia sądu II instancji o oddaleniu zażalenia na postanowienie sądu I instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Pozwany argumentował, że skarga o wznowienie postępowania powinna być traktowana jak pozew, a postanowienie o oddaleniu zażalenia na jej odrzucenie jest tożsame z postanowieniem o odrzuceniu pozwu, na które skarga kasacyjna przysługuje. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym skarga kasacyjna nie przysługuje w opisanej sytuacji.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko postanowieniu sądu drugiej instancji o oddaleniu zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Strona skarżąca argumentowała, że skarga o wznowienie postępowania powinna być traktowana na równi z pozwem, a w konsekwencji postanowienie o oddaleniu zażalenia na odrzucenie takiej skargi jest tożsame z postanowieniem o odrzuceniu pozwu, co uzasadnia dopuszczalność skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że nie jest ono zasadne. Podkreślił, że kwestia dopuszczalności skargi kasacyjnej w podobnych sytuacjach była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, który konsekwentnie odmawiał jej dopuszczalności. Sąd wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową, a skarga o wznowienie postępowania, mimo swojej nazwy i utrwalonej praktyki, nie może być utożsamiana z pozwem. W związku z tym postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie jest postanowieniem, na które przysługuje skarga kasacyjna w świetle art. 398¹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na liczne wcześniejsze orzeczenia potwierdzające tę linię orzeczniczą.

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą skarga kasacyjna jest dopuszczalna jedynie na postanowienie o odrzuceniu pozwu lub o umorzeniu postępowania (art. 398¹ § 1 k.p.c.). Postanowienie o oddaleniu zażalenia na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania nie jest objęte tym przepisem, a skarga o wznowienie postępowania nie może być utożsamiana z pozwem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarżąca (pozwana) przegrała zażalenie.

Strony

NazwaTypRola
Drukarni "F.(...)" - Spółki Jawnejspółkaskarżąca (pozwana)
D.(...) - Spółki Akcyjnejspółkapowódka
Drukarni Offsetowej "F.(...)" - Spółki Jawnejspółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna może być wniesiona tylko na postanowienie w przedmiocie o odrzuceniu pozwu oraz postanowienie o umorzeniu postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu przed sądem I instancji stosuje się do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania powinna być traktowana jak pozew. Postanowienie o oddaleniu zażalenia na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania jest tożsame z postanowieniem o odrzuceniu pozwu. Skarga kasacyjna przysługuje na postanowienie o odrzuceniu pozwu.

Godne uwagi sformułowania

Utrwaliła się ... linia orzecznicza, zachowująca w tym względzie aktualność, że skarga kasacyjna w opisywanej sytuacji nie przysługuje. Wznowienie postępowania, ze względu na swoją wyjątkowość i doniosłe skutki, jest ważną i utrwaloną instytucją postępowania cywilnego. Ustawowa nazwa skargi jest tak wyraźna oraz utrwalona w praktyce, że niemożliwe byłoby utożsamianie jej z pozwem.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Gerard Bieniek

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej niedopuszczalności skargi kasacyjnej na postanowienie oddalające zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i skargą kasacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, ponieważ utrwala ważną kwestię dotyczącą dopuszczalności środków zaskarżenia w specyficznych sytuacjach proceduralnych.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady w sprawie wznowienia postępowania.

Sektor

inne

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 50/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 lipca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
 
w sprawie ze skargi Drukarni "F.(...)" - Spółki Jawnej z siedzibą w Ł. 
o wznowienie postępowania zakończonego nakazem zapłaty Sądu Okręgowego w Ł. z 
dnia 17 września 2002 r., sygn. akt X GNc (…) 
wydanym w postępowaniu nakazowym w sprawie z powództwa D.(...) - Spółki Akcyjnej z 
siedzibą w W. 
przeciwko Drukarni Offsetowej "F.(...)" - Spółce Jawnej z siedzibą w Ł. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2008 r., 
zażalenia strony skarżącej (pozwanej) na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 
marca 2008 r., sygn. akt I ACz (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Pozwany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 7.3.2008 r., w 
którym Sąd ten odrzucił skargę kasacyjną pozwanego na postanowienie sądu II instancji 
o oddaleniu zażalenia na postanowienie sądu I instancji o odrzuceniu skargi pozwanego 
o wznowienie postępowania. 
Rzeczone postanowienie pozwany zaskarżył zażaleniem. Podnosił, że do 
postępowania 
ze 
skargi 
o 
wznowienie 
postępowania 
stosuje 
się 
przepisy 
o postępowaniu przed sądem I instancji (art. 406 k.p.c.), a w rezultacie skarga 

 
2 
o wznowienie postępowania powinna być traktowana tak jak pozew. W konsekwencji 
dopuszczalna jest skarga kasacyjna w analizowanej sytuacji, ponieważ prawomocne 
postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu zażalenia na postanowienie o 
odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest, odpowiednio tożsame, z 
prawomocnym postanowieniem sądu II instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu. Na to 
ostatnie postanowienie zaś skarga kasacyjna przysługuje, o czym stanowi expressis 
verbis art. 3981 § 1 k.p.c. 
 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie nie jest zasadne. 
Kwestia dopuszczalności skargi kasacyjnej na postanowienie sądu II instancji 
oddalające zażalenie na postanowienie sądu I instancji o odrzuceniu skargi o 
wznowienie postępowania była już przedmiotem bogatego orzecznictwa Sądu 
Najwyższego. Utrwaliła się, już nawet na gruncie poprzedniego stanu prawnego, linia 
orzecznicza, zachowująca w tym względzie aktualność, że skarga kasacyjna w 
opisywanej sytuacji nie przysługuje, którą Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela 
(zob. postanowienie SN z 28.6.2001 r., I CZ 94/01, OSNC 2002, nr 3, poz. 34; 
postanowienie SN z 15.10.2001 r., V CKN 357/01, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 92; 
postanowienie SN z 15.2.2002 r., III CZ 2/02, niepubl.; postanowienie SN z 19.3.2002 r., 
II CZ 166/01, niepubl.; postanowienie SN z 8.8.2005 r., I CK 234/05 niepubl.; 
postanowienie SN z 6.9.2006 r., IV CK 17/06, niepubl.). 
Wznowienie postępowania, ze względu na swoją wyjątkowość i doniosłe skutki, 
jest ważną i utrwaloną instytucją postępowania cywilnego. Niezależnie od wątpliwości 
doktrynalnych, co do właściwości pisma żądającego wznowienia, zwłaszcza, czy jest 
swoistym środkiem zaskarżenia, czy skargą (w znaczeniu actio), zbliżoną do pism 
wszczynających 
postępowanie, 
jak 
pozew 
albo 
wniosek 
w postępowaniu 
nieprocesowym, ustawowa nazwa skargi jest tak wyraźna oraz utrwalona w praktyce, że 
niemożliwe byłoby utożsamianie jej z pozwem. W konsekwencji postanowienia o 
oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania 
nie można utożsamiać z postanowieniem o odrzuceniu pozwu, jak chce skarżący. 
Artykuł 3981 § 1 k.p.c. wyraźnie przewiduje, że skarga kasacyjna może być wniesiona 
tylko na dwa rodzaje postanowień: postanowienie w przedmiocie o odrzuceniu pozwu 
oraz postanowienie o umorzeniu postępowania. A contrario, skarga kasacyjna nie 
przysługuje na postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzucenie 

 
3 
skargi o wznowienie postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w 
związku z art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.