II CZ 5/10

Sygn. akt II CZ 5/10 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 kwietnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
 
w sprawie z powództwa M. K. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu                                                       
w O. o zadośćuczynienie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 
w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2010 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 7 października 2009 r.,  
 
1) 
odrzuca zażalenie w części dotyczącej punktu 1 
(pierwszego) zaskarżonego postanowienia, 
2) 
oddala zażalenie w pozostałej części, 
3) 
nie 
obciąża 
powoda 
kosztami 
postępowania 
zażaleniowego poniesionymi przez pozwanego. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
 
2 
Postanowieniem z dnia 7 października 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił 
wniosek powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i 
doręczenie odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt I 
ACa …/09 wraz uzasadnieniem (pkt 1) oraz odrzucił wniosek o sporządzenie i 
doręczenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem. Według ustaleń tego Sądu 
po ogłoszeniu wyroku przez Sąd Apelacyjny adw. Z. K., reprezentujący powoda 
przebywającego z zakładzie karnym, pismem z dnia 5 sierpnia 2009 r. 
poinformował powoda o treści wyroku. Pełnomocnik powoda nie złożył wniosku o 
sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. 
Powód w dniu 13 sierpnia 2009 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z 
wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z 
uzasadnieniem. W ocenie Sądu Apelacyjnego wniosek o przywrócenie terminu do 
złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz 
z uzasadnieniem był niezasadny i podlegał oddaleniu. Powód nie wykazał, że nie 
dokonał czynności procesowej bez swojej winy. Ustanowiony dla powoda 
pełnomocnik z urzędu był umocowany, według art. 91 pkt 1 k.p.c., do złożenia 
wniosku 
o 
sporządzenie 
uzasadnienia 
wyroku 
i 
jego 
doręczenia 
wraz 
z uzasadnieniem, gdyż czynność ta jest czynnością kończącą postępowanie 
w danej instancji, w tym przypadku w instancji odwoławczej. Żądanie doręczenia 
orzeczenia 
z 
uzasadnieniem 
nie 
jest 
czynnością 
procesową 
związaną 
z postępowaniem przed Sądem Najwyższym  podejmowaną przed sądem niższej 
instancji, o której stanowi art. 871 § 1 zd. 2 k.p.c. W konsekwencji wniosek powoda 
o 
sporządzenie 
uzasadnienia 
wyroku 
i doręczenie 
odpisu 
wyroku 
wraz 
z uzasadnieniem, jako złożony po terminie podlegał odrzuceniu. 
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem przez powoda, 
który wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 
Powód zarzucił, że umocowanie jego pełnomocnika, ustanowionego z urzędu, 
wygasło 
z 
chwilą 
prawomocnego 
zakończenia 
sprawy 
w 
postępowaniu 
odwoławczym. Ponadto skoro powód dowiedział się o treści wyroku dopiero w dniu 
13 sierpnia 2009 r., gdyż dopiero wówczas doręczono mu pismo jego pełnomocnika 
z dnia 5 sierpnia 2009 r. informujące powoda o treści zapadłego wyroku, to tym 
samym wniosek o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności 

 
 
3 
procesowej powinien zostać uwzględniony skoro tego samego dnia powód złożył 
wniosek o przywrócenie terminu i dokonał spóźnionej czynności procesowej, do 
czego był osobiście również jako strona uprawniony. 
Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie na rzecz Skarbu 
Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego według norm przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. uzasadnienie 
postanowienia SN z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC z 2000 r., nr 3, 
poz. 48, postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 413/99, nie publ., 
postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 389/99, nie publ., uzasadnienie 
uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNAPiUS 
z 2000 r., nr 24, poz. 887, postanowienie SN z dnia 17 lipca 2003 r., II UZ 36/03, 
OSNP z 2004 r., nr 10, poz. 178) postanowienie sądu oddalające wniosek strony 
o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej nie jest 
orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, a w konsekwencji, według art. 
394 § 1 k.p.c., nie przysługuje na to postanowienie zażalenie. Rozstrzygnięcie 
w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej 
czynności procesowej jest jedynie przesłanką rozstrzygnięcia sądu o spóźnionej 
czynności procesowej, w rozpoznawanym przypadku, odrzucenia wniosku 
o sporządzenie i doręczenie powodowi uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji. 
To ostatnie postanowienie, jako kończące postępowanie w sprawie podlega 
zaskarżeniu zażaleniem. 
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 39821 
k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego 
w punkcie pierwszym postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 7 października 
2009 r., podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie oznacza to jednak, że nie 
podlega kontroli zasadność rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego oddalającego 
wniosek powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i 
doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu. Postanowienie to podlega kontroli w 
ramach rozpoznania zażalenia na rozstrzygnięcie kończące postępowanie w 

 
 
4 
sprawie, w trybie przewidzianym w art. 380 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. (por. 
uchwałę SN z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 62/04, OSNC z 2005 r., nr 11, poz. 
181). Z tych przyczyn podlegały rozważeniu zarzuty podniesione w zażaleniu 
powoda 
kwestionujące 
zasadność 
rozstrzygnięcia 
Sądu 
Apelacyjnego 
oddalającego wniosek powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o 
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. 
Bezzasadny był zarzut kwestionujący stanowisko Sądu Apelacyjnego, 
że umocowanie pełnomocnika powoda wyznaczonego z urzędu obejmowało – 
zgodnie z art. 91 k.p.c. w zw. z art. 118 k.p.c. - również prawo do złożenia wniosku 
o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji. 
Wprawdzie jest to czynność procesowa podejmowana po ogłoszeniu wyroku Sądu 
drugiej instancji, ale funkcjonalnie związana z postępowaniem przed tym Sądem. 
Czynność ta warunkuje możliwość, ale nie powoduje wszczęcia postępowania 
przed Sądem Najwyższym na skutek skargi kasacyjnej. Nie jest to więc czynność 
procesowa, o której stanowi art. 871 § 1 k.p.c., związana z postępowaniem przed 
Sądem 
Najwyższym, 
podejmowana 
przed 
sądem 
niższej 
instancji 
(por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 
z 2008 r., nr 11, poz. 122). Skoro więc ustanowiony z urzędu dla powoda 
pełnomocnik procesowy był uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie 
i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, to tym samym zaniechania 
tego pełnomocnika w zakresie złożenia w terminie tego wniosku obciążają 
bezpośrednio reprezentowanego przez niego powoda. W konsekwencji prawidłowo 
przyjął Sąd Apelacyjny, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku 
o przywrócenie powodowi terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej 
w sytuacji, gdy w okresie biegu tego terminu nie zachodziły jakiekolwiek przeszkody 
do jej dokonania przez pełnomocnika powoda. Jest rzeczą oczywistą, że wniosek 
o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku mógł złożyć osobiście również 
powód. Czynności tej jednak powód powinien był dokonać w terminie liczonym 
od dnia ogłoszenia wyroku Sądu drugiej instancji skoro w sprawie reprezentował go 
pełnomocnik procesowy, który miał wiedzę o tym, że wyrok Sądu Apelacyjnego 
został ogłoszony. 

 
 
5 
Ocena, że Sąd Apelacyjny zasadnie oddalił wniosek powoda o przywrócenie 
terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku 
tego Sądu, przesądzała o tym, że dokonana wraz z wnioskiem o przywrócenie 
terminu czynność procesowa powoda, w postaci wniosku o sporządzenie 
i doręczenie uzasadnienia wyroku, została dokonana po terminie przewidzianym 
dla tej czynności procesowej. Uzasadniało to, na podstawie art. 328 § 1 k.p.c. w zw. 
z art. 391 § 1 k.p.c., odrzucenie wniosku jako spóźnionego, jak orzekł Sąd 
Apelacyjny. 
Biorąc powyższe pod uwagę zażalenie w pozostałej części jako bezzasadne 
podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. 
w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. uwzględniając 
szczególnie trudną sytuację materialną powoda oraz okoliczności faktyczne, które 
były podłożem sporu sądowego. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz