II CZ 49/15

Sąd Najwyższy2015-09-10
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazasiedzeniedowodyświadeksąd najwyższypostępowanie cywilneart. 403 k.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nowe dowody nie spełniały przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie. Skarżący twierdzili, że dowiedzieli się o nowych dowodach (świadkach) dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wskazani świadkowie byli znani skarżącym wcześniej i mogli oni ich powołać w poprzednim postępowaniu, co wyklucza zastosowanie art. 403 § 2 k.p.c. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie E. B. i X. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 grudnia 2014 r., które odrzuciło ich skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie. Sąd Okręgowy uznał, że skarga nie opierała się na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.c., wnosząc o uchylenie postanowienia, ponieważ ich zdaniem skarga o wznowienie postępowania opierała się na podstawie z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., a o możliwości skorzystania ze źródeł dowodowych w postaci zeznań świadków dowiedzieli się dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną wykładnię art. 403 § 2 k.p.c., wyjaśnił, że nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe muszą być takie, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. "Wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów nieujawnionych i nieujawnialnych, a nie do tych niedostrzeżonych przez stronę. Skoro wskazani świadkowie byli znani skarżącym i mogli oni ich powołać w poprzednim postępowaniu, a nie wykazali braku obiektywnej możliwości ich powołania, nie stanowiły one podstawy do wznowienia postępowania. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nowe dowody, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował art. 403 § 2 k.p.c., wskazując, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów nieznanych i niedostępnych stronie w poprzednim postępowaniu, a nie do tych, które strona mogła, ale nie powołała.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w S.

Strony

NazwaTypRola
E. B.osoba_fizycznaskarżący
X. B.osoba_fizycznaskarżący
S. P.inneuczestnik
A. K.inneuczestnik
T. M. B.inneuczestnik
K. P.inneuczestnik
H. X.inneuczestnik
M. B.inneuczestnik
H. Y.inneuczestnik
P. Y.inneuczestnik
K. Ź.inneuczestnik
M. S.inneuczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 403 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania na podstawie nowych dowodów wymaga, aby strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 403 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja "wykrycia" nowych okoliczności lub dowodów, które muszą być nieznane i niedostępne stronie w poprzednim postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice badania podstaw wznowienia postępowania.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe dowody nie spełniały przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ strona mogła je powołać w poprzednim postępowaniu. Skarżący nie wykazali braku obiektywnej możliwości powołania się na wskazane dowody w poprzednim postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania opierała się na podstawie z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Skarżący dowiedzieli się o nowych dowodach (świadkach) dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

„Wykrycie", o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie odnosi się więc do okoliczności i dowodów wcześniej istniejących, a tylko niedostrzeżonych przez stronę. Podstawą wznowienia postępowania na wskazanej wyżej podstawie prawnej nie mogą więc być środki dowodowe, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywną możliwość.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący, sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania z powodu nowych dowodów (art. 403 § 2 k.p.c.) oraz obowiązek strony do aktywnego działania w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w sprawach cywilnych; wykładnia art. 403 § 2 k.p.c. jest ugruntowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera przełomowych ani szeroko interesujących elementów.

Kiedy nowe dowody nie wystarczą do wznowienia postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 49/15
POSTANOWIENIE
Dnia 10 września 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Bogumiła Ustjanicz
‎
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie ze skargi E. B. i X. B.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II Ca […]
‎
wydanym w sprawie z wniosku E. B.
‎
przy uczestnictwie S. P., A. K., T. M. B., K. P., H. X., M. B., H. Y., P. Y., K. Ź., X. B. i M. S.
‎
o zasiedzenie nieruchomości,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 10 września 2015 r.,
‎
zażalenia skarżących E. B. i X. B.
na postanowienie Sądu Okręgowego w S.
‎
z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II Ca […],
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r., Sąd Okręgowy w S. odrzucił skargę E. B. i X. B. o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II Ca
[…]
. Uznał, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
W zażaleniu na powołane wyżej postanowienie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 410 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., wnieśli o jego uchylenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący podnieśli, że wbrew ocenie Sądu drugiej instancji, wniesiona przez nich skarga o wznowienie postępowania opiera się na podstawie wznowienia określonej w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazali, że o możliwości skorzystania ze źródeł dowodowych w postaci zeznań świadków powołanych w skardze dowiedzieli się dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o  zasiedzenie.
Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, to takie, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie", o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie odnosi się więc do okoliczności i dowodów wcześniej istniejących, a tylko niedostrzeżonych przez stronę (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969, nr 2, poz. 36, z dnia 17 stycznia 2001 r, IV CKN 1515/00, nie publ., oraz z dnia 19 stycznia 2006  r., IV CZ 143/05, nie publ.). Podstawą wznowienia postępowania na wskazanej wyżej podstawie prawnej nie mogą więc być środki dowodowe, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywną możliwość.
Uwzględniając powyższą wykładnię art. 403 § 2 k.p.c., powołane w skardze o wznowienie postępowania nowe dowody nie stanowiły nowego dowodu, o jakim mowa w tym przepisie, skoro, jak trafnie argumentował Sąd Okręgowy, wskazani przez skarżących świadkowie J. Z. i R. K. - którzy wskazali także świadków M. Z. oraz X. Z. - były im wcześniej znane, a skarżący mogli i powinni byli przewidzieć, że mogą oni znać okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie. W tej sytuacji, skoro skarżący nie twierdzili nawet, aby w trakcie postępowania prawomocnie zakończonego próbowały ustalić miejsce ich pobytu, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że dopiero po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie skarżący dowiedzieli się o miejscu ich pobytu. Odnośnie do świadka F. K. w skardze o wznowienie postępowania w ogóle nie wyjaśniono przyczyn powołania się na ten dowód dopiero w skardze o wznowienie postępowania. Tym  samym skarżący nie wykazali, by nie mieli obiektywnej możliwości powołania się na te środki dowodowe w trakcie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Ocena ta nie wykraczała poza przewidziane w art. 410 k.p.c. granice badania podstaw wznowienia postępowania, gdyż o  rzeczywistej podstawie wznowienia decydują okoliczności uzasadniające wznowienie, a nie powołany w skardze o wznowienie postępowania przepis, który wskazuje określoną podstawę wznowienia.
Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398
14
w  zw. z art. 394
1
§ 3 i art. 13 § 2 k.p.c.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI