II CZ 49/05

Sygn. akt II CZ 49/05 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 czerwca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) 
SSN Józef Frąckowiak 
 
w sprawie z powództwa I. S. i L. S. 
przeciwko Z. K. 
o ustalenie nieważności umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie 
Cywilnej w dniu 10 czerwca 2005 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu 
Okręgowego w P. z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2004 r. Sąd Okręgowy odrzucił kasację 
powodów od wyroku tego Sądu z dnia 4 lutego 2004 r. z tej przyczyny, że wpis od 
kasacji został uiszczony po terminie przewidzianym w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 13 
czerwca 1967 r., o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110 ze 
zm.). 
W zażaleniu na to postanowienie powodowie podnosili zarzut naruszenia art. 
39318 w zw. z art. 380 k.p.c. i wnosili o uchylenie tego postanowienia, ewentualnie – z 
ostrożności procesowej - o zmianę postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 10 
 września 2004 r., zawierającego oddalenie wniosku powodów o zwolnienie ich od 
kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. W ocenie skarżących, wspomniane 
postanowienie o kosztach miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
2 
W zażaleniu powodów stwierdzono to, że wpis od kasacji został uiszczony na 
rachunek Sądu Okręgowego w dniu 29 września 2004 r., przy czym wpłaty dokonano w 
„punkcie przyjmowania opłat prowadzonym przez agenta Banku S.A. o/o K.”. Dokonanie 
takiej wpłaty potwierdza kserokopia dokumentowego polecenia przelewu (z pieczęcią 
punktu przyjmowania opłat, bez podpisu zlecającego). Z załączonych do akt sprawy 
dokumentów wynika to, że w  dokonaniu wpłaty wpisu na rachunek bankowy Sądu 
Okręgowego pośredniczył podmiot o nazwie „F.(…)”- K. G. i po dokonaniu przez 
powodów wpłaty na rzecz tego podmiotu pośredniczącego, podmiot ten następnie 
dokonał przelewu na rachunek bankowy Sądu Okręgowego z własnego rachunku 
bankowego (wydruk komputerowy obrazujący dokonywanie przelewu). W „Regulaminie 
wewnętrznym” 
Firmy 
Handlowo-Usługowej, 
regulującym 
niewątpliwie 
treść 
porozumienia, zawartego między powodami i tym partnerem, przewidziano sposób, 
terminy „realizacji wpłat” na rzecz kontrahentów („wpłaty realizowane są do dwóch 
roboczych nie licząc dnia wpłaty”; „datownik na dowodzie wpłaty jest tylko informacją o 
przyjęciu wpłaty do realizacji”). Podmiot pośredniczący dokonał wpłaty na rachunek 
Sądu Okręgowego w dniu 1 października 2004 r.). Nie było uzasadnionych podstaw do 
stwierdzenia, że wspomniany podmiot stanowił element struktury organizacyjnego 
banku prowadzącego rachunek Sądu Okręgowego. W tej sytuacji Sąd Okręgowy 
prawidłowo przyjął, że wpis od kasacji został wniesiony już po terminie (termin ten 
upłynął z dniem 30 września 2004 r.). 
W związku z tym za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżących, że 
uiszczenie wpisu nastąpiło już w dniu 29 września 2004 r., tj. w dniu dokonania wpłaty 
podmiotowi o nazwie Firma Handlowo-Usługowa, ponieważ sposób księgowania 
(rozliczeń wewnętrznych)wpłat na rachunek Sądu Okręgowego nie powinien mieć 
żadnego wpływu w zakresie dochowania terminu przez powodów. Opłaty sądowe mogą 
być, oczywiście, uiszczane także na rachunek bankowy właściwego sądu przy 
wykorzystaniu różnych form bankowych rozliczeń pieniężnych (§ 1 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 1981 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat 
sądowych w sprawach cywilnych; Dz. U. Nr 21, poz.107 ze zm.). W judykaturze Sądu 
Najwyższego ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w razie uiszczenia opłaty 
sądowej przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia 
przelewu przez bank, w którym zlecający ma swój rachunek, jeżeli przelew w dniu jego 
przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy. 
Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank faktycznie wykonał polecenie przelewu (por. 

 
3 
przede wszystkim uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 
2004 r., II CZ 38/04, OSNC 2005, z. 5, poz. 84, s. 68). Jak wskazano wcześniej, 
powodowie przy wnoszeniu wpisu od kasacji posłużyli się podmiotem pośredniczącym 
między nimi i bankiem prowadzącym rachunek bankowy Sądu Okręgowego. Ponoszą 
zatem ryzyko skorzystania z usług takiego pośrednika. W związku z tym należy 
stwierdzić, że dniem dokonania opłaty sądowej, płaconej za pośrednictwem podmiotu 
nie będącego bankiem i w wykonaniu umowy z tym podmiotem, nie jest dzień 
powierzenia temu podmiotowi funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowej. 
Decydujące znaczenie ma wówczas data uznania rachunku bankowego prowadzonego 
dla właściwego sądu. 
Nie można uznać za uzasadnione zarzuty dotyczące bezpodstawności oddalenia 
wniosku powodów o zwolnienie ich od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, 
podniesione – jak zaznaczono – jedynie z  ostrożności procesowej. W zażaleniu 
powodowie stwierdzają ogólnie to, że Sąd Okręgowy „niewłaściwie ocenił ich sytuację 
materialną i osobistą”. Brak jest jednak przekonywających, skonkretyzowanych zarzutów 
co do tego, na czym ta nieprawidłowość oceny w istocie miałaby polegać. 
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów jako 
nieuzasadnione (art. 3941 § 3 i art. 39810).