II Cz 489/13

Sygn. akt II Cz 489/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - SSO Irena Dobosiewicz Sędziowie - SO Bogumił Goraj SO Wojciech Borodziuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: S. A. , E. B. (1) i M. S. przeciwko: J. A. i K. B. o: zachowek na skutek zażaleń powodów oraz pozwanych na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w punkcie 2 i 3 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 3183/12, postanawia: I. zmienić punkt 2 i 3 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2013 r. wydany w sprawie I C 3183/12, w ten sposób, że: a) w punkcie 2 (drugim) zasądzić od powodów S. A. , E. B. (1) i M. S. na rzecz pozwanego J. A. kwoty po 2.400 (dwa tysiące czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów procesu; b) w punkcie 3 (trzecim) zasądzić od powodów S. A. , E. B. (1) i M. S. na rzecz pozwanej K. B. kwoty po 2.952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów procesu; II. oddalić zażalenie powodów; III. zasądzić od powodów S. A. , E. B. (1) i M. S. na rzecz pozwanego J. A. kwoty po 150 zł (sto pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego; IV. zasądzić od powodów S. A. , E. B. (1) i M. S. na rzecz pozwanej K. B. kwoty po 184,50 zł (sto osiemdziesiąt cztery złote 50/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sygn. akt II Cz 489/13 UZASADNIENIE: Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie z powództwa S. A. , E. B. (1) i M. S. przeciwko J. A. i K. B. o zachowek : 1. oddalił powództwo; 2. zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanego J. A. kwotę 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; 3. zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej K. B. kwotę 2.952 zł, w tym kwotę 552 zł podatku VAT, tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd podał, że rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparł na przepisie art. 102 k.p.c. mając na względzie odpowiedzialność za wynik sprawy wyrażoną w przepisie art. 98 k.p.c. Sąd podkreślił, że jakkolwiek sprawa formalnie obejmowała 3 sprawy, które mogły toczyć się oddzielnie, Sąd przyznał zwrot kosztów procesu na rzecz pozwanych w pojedynczej stawce uznając, że sprawy te były identyczne, powodowie występowali wspólnie, składali wspólne pisma w których przedstawiali wspólną dla wszystkich argumentację, co powodowało, że trzy procesy w istocie stanowiły jeden wspólny dla wszystkich powodów, a do tego skończył się on na bardzo wczesnym etapie. Powodowie zaskarżyli zażaleniem postanowienie zawarte w punkcie 2 i wyroku w zakresie obciążenia ich kosztami procesu, domagając się jego zmiany poprzez oddalenie wniosku pozwanych o zasądzenie kosztów procesu. Pozwana K. B. zaskarżyła rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznanych jej od powodów kosztów procesu, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez zasądzenie kosztów procesu na rzecz pozwanej w jednej stawce 2.952 zł od powodów solidarnie oraz §2 ust. 2 oraz §19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu , poprzez jego niezastosowanie. Z powołaniem na powyższe wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od każdego z powodów kwoty po 2.952 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, ewentualnie o zasądzenie od powodów solidarnie na rzecz pozwanej K. B. kwoty 2.952 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. D. kwoty 5.904 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną pozwanej z urzędu. Ponadto domagała się zasądzenia od powodów na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Pozwany A. A. również zaskarżył zażaleniem orzeczenie o kosztach procesu zasądzonych na jego rzecz, analogicznie zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. i domagał się jego zmiany poprzez zasądzenie od każdego z pozwanych na rzecz powoda kwot po 2.400 zł oraz zasądzenia od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. S ą d O k r ę g o w y z w a ż y ł, c o n a s t ę p u j e : Zażalenia pozwanych są zasadne. Przystępując do rozpoznania zażaleń Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że połączenie - na podstawie art. 219 k.p.c. - kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia jest zabiegiem technicznym, który nie prowadzi do powstania jednej nowej sprawy, nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami. W konsekwencji, w razie połączenia przez sąd kilku spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zwrot kosztów procesu przysługuje stronie odrębnie w każdej z połączonych spraw. Powyższe stanowisko uznać należy za utrwalone w orzecznictwie, na co wskazał Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z dnia 03.02.2012 roku w sprawie I CZ 164/11 (publ. Lex nr 1254636) Z powyższego wynika, że skoro Sąd Rejonowy w celu wspólnego rozpoznania połączył 3 procesy wytoczone każdemu z pozwanych oddzielnie przez S. A. , E. B. (2) i M. S. , to pomimo tego technicznego połączenia sprawy nie utraciły swojego odrębnego bytu i charakteru. We wszystkich tych sprawach od każdego z pozwanych powodowie żądali zapłaty kwoty 33.000 zł. Oznacza to, że oceniając sytuację całościowo, zarówno od J. A. , jak i K. B. żądano w sumie po 99.000 zł. W konsekwencji Skoro połączone sprawy zachowują odrębność, wartość przedmiotu sporu i odpowiednio wartość przedmiotu zaskarżenia połączonych spraw nie podlegają sumowaniu. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2013 r. IV CSK 719/12). Łącznie rozpoznane i rozstrzygnięte sprawy są nadal dwiema samodzielnymi sprawami. Natomiast koszty nieopłaconej pomocy prawnej winny być liczone odrębnie dla każdej sprawy, pomimo ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2013 r. I ACa 1227/12, podobnie Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r. I ACa 248/12 i Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 września 2012r. I ACa 341/12) Sąd Okręgowy w pełni podzielając powyższe uznał, że zgodnie z art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. każdemu z pozwanych należał się zwrot kosztów procesu osobno od wszystkich powodów i to w kwocie nie niższej od stawki minimalnej odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu, gdyż zarówno wobec J. A. , jak i K. B. toczyły się po trzy procesy o zapłatę kwot 33.000 zł. Każdy z powodów domagał się od nich takich właśnie sum, wobec czego powinni oni liczyć się z tym, że jeżeli ich roszczenia nie zostaną uwzględnione, to zostaną zobowiązani do zwrotu przeciwnikom kosztów procesu ustalanych od takich kwot. Z drugiej strony wygrywając procesy to oni mieliby takie roszczenia wobec pozwanych, zgodnie z zasadą odpowiedzialności z wynik procesu wyrażonej w art. 98 k.p.c. Wobec powyższego Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 §1 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienia, zasądzając od każdego z powodów, którzy przegrali sprawy w całości na rzecz każdego z pozwanych koszty procesu według stawki minimalnej pełnomocnika, odpowiednio w kwotach po 2400 zł i 2952 zł, w tym wypadku powiększonej o podatek VAT z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu. (§6 pkt 5 w zw. z §2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zażalenia powodów nie są zasadne. Zgodnie z ogólną reguła wyrażoną w art. 98 k.p.c. strona przegrywająca proces zobowiązana jest do zwrotu drugiej stronie niezbędnych kosztów procesu, do których zalicza się koszty wynagrodzenia adwokata zastępującego stronę. ( art. 98 §3 k.p.c. ) Powodowie nie wykazali jakichkolwiek przesłanek, które by podważały zasadę wyrażoną w art. 98 k.p.c. Biorąc powyższe pod uwagę zażalenie powodów podlegało oddaleniu ( art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c. ) Jednocześnie zgodnie z art. 108 §1 k.p.c. w zw. z art. 98 k.p.c. Sąd Okręgowy zasądził od każdego z powodów na rzecz każdego z pozwanych zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w wysokości po 150 zł odpowiadającego wynagrodzeniu adwokatów zastępujących powodów w tym postępowaniu ( §13 ust. 2 pkt 1 w zw. z §2 ust. 2 powołanego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., z tym że koszty przyznane powódce K. B. należało podwyższyć o stawkę 23% podatku VAT, gdyż reprezentował ją pełnomocnik ustanowiony z urzędu. Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność z oryginałem