II Cz 487/17

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2017-09-15
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowepodział majątkudział spadkuzniesienie współwłasnościkoszty postępowaniazażalenieart. 520 k.p.c.koszty zastępstwa procesowegopomoc prawna z urzędu

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie o kosztach sądowych w sprawie o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności, uznając, że w tego typu sprawach nie zachodzi sprzeczność interesów uzasadniająca inny podział kosztów niż wynikający z art. 520 § 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie uczestniczki E. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu dotyczące obciążenia stron kosztami sądowymi w sprawie o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności. Uczestniczka zarzucała błędne zastosowanie art. 520 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 113 ustawy o kosztach sądowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że w sprawach działowych nie zachodzi sprzeczność interesów w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c., a zatem każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania E. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt I Ns 1366/13, dotyczące obciążenia stron nieuiszczonymi opłatami sądowymi i wydatkami w sprawie o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności. Sąd Rejonowy nakazał pobranie od wnioskodawczyni M. D., uczestniczki E. W. i uczestniczki M. M. określonych kwot tytułem nieuiszczonych opłat i wydatków, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c. Uczestniczka E. W. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu błędne zastosowanie przepisów, w tym art. 520 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 113 ustawy o kosztach sądowych, a także niezasądzenie od wnioskodawczyni kosztów zastępstwa procesowego na rzecz jej pełnomocnika. Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że w sprawach o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności nie zachodzi sprzeczność interesów uczestników w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c. W związku z tym, zasadne jest stosowanie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne. Orzeczono również o kosztach postępowania zażaleniowego, przyznając radcy prawnemu B. T. kwotę 150,00 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w tego typu sprawach nie zachodzi sprzeczność interesów uzasadniająca zastosowanie art. 520 § 2 i 3 k.p.c.

Uzasadnienie

W sprawach działowych uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani rozstrzygnięciem, a ich interesy są wspólne, ponieważ celem postępowania jest wyjście ze wspólności majątkowej i uregulowanie wzajemnych stosunków. Dlatego stosuje się zasadę z art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Kaliszu (w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego)

Strony

NazwaTypRola
M. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
E. W.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
M. M.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
B. T.osoba_fizycznapełnomocnik (radca prawny)

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W sprawach działowych nie zachodzi sprzeczność interesów uzasadniająca odstąpienie od tej zasady.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis ten stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.

u.k.s.c. art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 art. 16 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 art. 8 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności nie zachodzi sprzeczność interesów uczestników w rozumieniu art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. jest prawidłowe w sprawach o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone postanowienie błędnie zastosowało art. 520 § 1 i 2 k.p.c. Zaskarżone postanowienie błędnie zastosowało art. 113 ustawy o kosztach sądowych. Należało zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz pełnomocnika uczestniczki E. W. koszty zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

W tzw. sprawach działowych jednak nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów tych uczestników, którzy domagają się podziału, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują i jakie wnioski składają w tym względzie. W postępowaniu tym uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani rozstrzygnięciem i ich interesy są wspólne o tyle, że celem postępowania jest wyjście wspólności majątkowej i uregulowanie wzajemnych stosunków majątkowych.

Skład orzekający

Jacek Chmura

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Mokras

sędzia

Wojciech Vogt

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ponoszenia kosztów w sprawach o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw działowych; nie wyklucza zastosowania § 2 i 3 k.p.c. w wyjątkowych sytuacjach, gdy interesy uczestników są faktycznie sprzeczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię podziału kosztów w sprawach majątkowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć samo rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem.

Kto płaci za podział majątku? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 487/17 POSTANOWIENIE K. , dnia 15 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jacek Chmura (spr.) Sędziowie: SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt po rozpoznaniu w dniu 15 września 2017 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. przy udziale E. W. i M. M. o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności w przedmiocie zażalenia uczestniczki postępowania E. W. na punkt 4. postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt I Ns 1366/13 p o s t a n a w i a : 1. oddalić zażalenie; 2. przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz radcy prawnego B. T. , prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego w K. , kwotę 150,00 zł (sto pięćdziesiąt złotych), podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni M. D. z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. SSO Barbara Mokras SSO Jacek Chmura SSO Wojciech Vogt Sygn. akt II Cz 487/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Kaliszu tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od wniosku i nieuiszczonych wydatków od wnioskodawczyni M. D. kwotę 1.208,70 zł, od uczestniczki postępowania E. W. kwotę 2.417,40 zł, od uczestniczki postępowania M. M. kwotę 1.208,70 zł. W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. i to uzasadnia poniesienie kosztów w sposób opisany w zaskarżonym postanowieniu. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniosła uczestniczka postępowania E. W. , zarzucając zaskarżonemu postanowieniu błędne zastosowanie przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 520 § l i 2 k.p.c. , a także art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 623 ze zm.) oraz niezasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz pełnomocnika uczestniczki E. W. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Mając na uwadze powyższy zarzut, skarżąca wniosła o zmianę pkt 4 postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt I Ns 1366/13, poprzez nieobciążanie uczestniczki E. W. kosztami z tytułu opłaty sądowej od wniosku i nieuiszczonych wydatków, oraz o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz pełnomocnika uczestniczki E. W. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; jak również o zwrot od wnioskodawczyni kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie - o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędy wnioskodawczyni od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w K. na rzecz pełnomocnika wnioskodawczyni, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 520 § 1 każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie jednak to treści przepisu § 2 tego artykułu, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. W myśl natomiast § 3 tego artykułu, jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie. O sprzeczności interesów uczestników można mówić, gdy występują w tym postępowaniu jako swego rodzaju przeciwnicy w zakresie żądania rozpoznawanego w tym postępowaniu. W tzw. sprawach działowych jednak nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów tych uczestników, którzy domagają się podziału, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują i jakie wnioski składają w tym względzie. W postępowaniu tym uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani rozstrzygnięciem i ich interesy są wspólne o tyle, że celem postępowania jest wyjście ze wspólności majątkowej i uregulowanie wzajemnych stosunków majątkowych (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16.09.2011 r., IV CZ 40/11 , LEX nr 1147785; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23.10.2013 r., IV CZ 74/13, LEX nr 1388478). Mając na uwadze powyższe, zasadnie Sąd Rejonowy, kierując się dyspozycją przepisu art. 520 § 1 k.p.c. , rozstrzygnął o kosztach postępowania w sposób wskazany w sentencji zaskarżonego punktu 4. postanowienia. Dlatego, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , orzeczono, jak w pkt 1. sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. oraz § 16 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). SSO Barbara Mokras SSO Jacek Chmura SSO Wojciech Vogt

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI