II Cz 476/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-09-08
SAOSnieruchomościzasiedzenieŚredniaokręgowy
zasiedzenienieruchomościdekretreforma rolnapostępowanie administracyjnesąd okręgowysąd rejonowyzażaleniewznowienie postępowania

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania o zasiedzenie, uznając, że kwestia przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa na mocy dekretu z 1944 r. nie wymaga prejudykatu administracyjnego.

Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie o zasiedzenie, oczekując na rozstrzygnięcie administracyjne dotyczące ewentualnego przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa na mocy dekretu z 1944 r. Sąd Okręgowy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że ostateczna decyzja administracyjna z 2014 r. pośrednio rozstrzygnęła, iż nieruchomość nie została przejęta. Ponadto, Sąd Okręgowy wskazał, że przepisy prawa nie przewidują już możliwości wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie, a spory takie rozstrzygane są wyłącznie przez sądy powszechne.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, który zawiesił postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, opierając się na konieczności rozstrzygnięcia kwestii administracyjnej dotyczącej ewentualnego przejęcia tej nieruchomości przez Skarb Państwa na mocy dekretu z 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych, wskazując, że ostateczna decyzja Wojewody z 2014 r. rozstrzygnęła, iż nieruchomość nie została przejęta. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd podkreślił, że decyzja Wojewody pośrednio potwierdziła brak przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa. Co więcej, Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że dekret z 1944 r. o przejęciu lasów utracił moc, a przepisy prawa nie przewidują już możliwości wydania przez organ administracyjny decyzji dotyczącej nabycia przez Skarb Państwa własności lasów na podstawie tego dekretu. W związku z tym, spory tego typu mogą być rozstrzygane wyłącznie przez sądy powszechne. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może zawiesić postępowania w takiej sytuacji, ponieważ przepisy prawa nie przewidują konieczności wydania decyzji prejudycjalnej przez organ administracyjny w sprawach dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów na podstawie uchylonego dekretu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że dekret z 1944 r. o przejęciu lasów utracił moc, a obecnie nie ma przepisu przewidującego właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia własności lasów na podstawie tego dekretu. Spory takie rozstrzygane są wyłącznie przez sądy powszechne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

skarżący

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznaskarżący
A. K.osoba_fizycznaskarżący
J. K. - F.osoba_fizycznaskarżący
(...) G.innewnioskodawca w sprawie pierwotnej
Gmina B.instytucjauczestnik w sprawie pierwotnej

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 177 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Błędne zastosowanie przepisu o zawieszeniu postępowania, gdy nie zachodzi potrzeba oczekiwania na rozstrzygnięcie organu administracyjnego.

k.p.c. art. 2 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych art. 5 § 1

Dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Dekret z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa

Ustawa z dnia 18 listopada 1948 r. o przejściu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych art. 10

Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny art. 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczna decyzja Wojewody z 2014 r. pośrednio rozstrzygnęła, że nieruchomość nie została przejęta przez Skarb Państwa. Przepisy prawa nie przewidują już możliwości wydania decyzji administracyjnej o przejęciu lasów na własność Skarbu Państwa na podstawie uchylonego dekretu z 1944 r. Spory dotyczące nabycia własności lasów przez Skarb Państwa na podstawie uchylonego dekretu rozstrzygane są wyłącznie przez sądy powszechne.

Godne uwagi sformułowania

o przejściu własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu (...) Komitetu (...) z 1944 r. oświadczenie o przejęciu na własność Skarbu Państwa lasów i gruntów leśnych jest niemożliwe. Spory takie mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Barbara Mokras

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań cywilnych w sytuacji, gdy kwestia sporna mogła być rozstrzygnięta administracyjnie, ale przepisy już tego nie przewidują."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami z okresu powojennego i brakiem aktualnych przepisów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmieniające się przepisy prawa (uchylenie dekretów) wpływają na możliwość prowadzenia postępowań sądowych i administracyjnych, co jest istotne dla praktyków.

Sąd Okręgowy: Sprawy o przejęcie lasów przez państwo sprzed dekad nie rozstrzygnie już administracja.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 476/15 POSTANOWIENIE K. , dnia 8 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S. S.O. Wojciech Vogt Sędziowie: S.S.O. Barbara Mokras S.S.O. Janusz Roszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. , A. K. , J. K. - F. o wznowienie postępowania w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I Ns 724/97 z wniosku (...) G. z udziałem Gminy B. o zasiedzenie w przedmiocie zażalenia S. K. , A. K. , J. K. - F. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt I Ns 187/12 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Sygn. akt II Cz 476/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi S. K. , A. K. , J. K. – F. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w Kaliszu prowadzonej pod sygn. akt I Ns 724/97 z wniosku (...) G. z udziałem Gminy B. o zasiedzenie. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wpływ ma postępowanie administracyjne, którego celem miałoby być ustalenie ewentualnego przejścia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu (...) Komitetu (...) z 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniosły skarżące domagając się jego uchylenia i przyznania skarżącym kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie. Skarżące zarzuciły także naruszenie art. 2 § 3 k.p.c. w zw. z § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i R. Rolnych z dnia 1 marca 1944 r. w sprawie wykonania dekretu (...) Komitetu (...) z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez nieuwzględnienie przez sąd ostatecznej decyzji organu z dnia 8 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu podniesiono, że ostateczna decyzja Wojewody (...) z dnia 8 stycznia 2014 r. rozstrzygnęła, iż nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie została przejęta przez Skarb Państwa mocą dekretu (...) Komitetu (...) z 1944 r. przeprowadzeniu reformy rolnej. Na fakt ten nie wskazuje również żaden dokument jak również dawna księga wieczysta nr (...) L. (...) prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości, tj. Lasów L. o pow. 1177,33 ha, w której jako właściciel nadal figuruje S. K. . Skarżące podniosły także, że jeżeli zatem Skarb Państwa przejmowałby teren L. L. w ramach nacjonalizacji, to mógłby to zrobić jedynie na podstawie dekretu (...) Komitetu (...) z 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Fakt ten nie podlega jednak ustaleniu przez organ administracyjny a jedynie przez sąd powszechny. Przepisy obowiązującego prawa nie przewidują bowiem jakichkolwiek decyzji prejudycjalnych w tym zakresie. Sąd Okręgowy, zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Analizując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przez Sąd I instancji oraz zarzuty zażalenia podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie ostateczna decyzja Wojewody (...) z dnia 8 stycznia 2014 r. (k. 490 – 491v), zgodnie z którą umorzono postępowanie administracyjne w części dotyczącej L. L. (dla których w dacie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prowadzona była księga wieczysta nr (...) L. (...) ), mimo umorzenia postępowania administracyjnego pośrednio rozstrzygnęła, iż przedmiotowa nieruchomość nie została przejęta przez Skarb Państwa mocą dekretu (...) Komitetu (...) z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.) - dalej jako dekret o reformie rolnej. Zauważenia również wymaga, że podstawą rozstrzygnięcia przez organ administracyjny czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 pkt e) dekretu o reformie rolnej jest § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu (...) Komitetu (...) z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 z późn. zm.). Odnosząc się do przyczyn zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie wydaje się, że uwadze Sądu I instancji umknęło, iż nieruchomość stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania mogłaby co najwyżej podlegać przepisom dekretu (...) Komitetu (...) z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz.U. z 1944 r. Nr 15, poz. 82 z późn. zm.), który utracił moc z dniem 11 grudnia 1948 r. w zakresie unormowanym ustawą z dnia 18 listopada 1948 r. o przejściu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych (Dz.U. z 1948 r. Nr 57, poz. 156) - zgodnie z art. 10 wspomnianej ustawy oraz w pozostałym zakresie mocą art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321), z tym że pozostało w mocy nabycie własności, które nastąpiło na podstawie jego przepisów. Podkreślić należy, że uchylenie wspomnianego dekretu oraz brak aktu wykonawczego przewidującego analogiczne uprawnienie organu administracyjnego jak § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu (...) Komitetu (...) z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej spowodowało, iż obecnie nie ma przepisu, który przewidywałby właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów i gruntów leśnych na podstawie uchylonego dekretu. Tym samym wydanie decyzji administracyjnej o przejęciu na własność Skarbu Państwa lasów i gruntów leśnych jest niemożliwe. Spory takie mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym (por. także wyrok WSA w Warszawie z 7 maja 2015 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 113/07, publ. LEX nr 346965). Mając na uwadze powyższe okoliczności nie ma w niniejszej sprawie podstaw dla zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. albowiem przepisy obowiązującego prawa nie przewidują konieczności wydania decyzji prejudycjalnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI