II CZ 47/09

Sąd Najwyższy2009-11-03
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
apelacjakoszty sądowezwolnienie od kosztówodrzucenie apelacjiSąd Najwyższypostępowanie cywilnezażalenie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmowało opłatę od apelacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z powodu nieuiszczenia należnej opłaty, mimo że pozwana wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie o zwolnieniu od kosztów, wydane przez Sąd Okręgowy, obejmowało opłatę od apelacji, co czyniło odrzucenie apelacji nieprawidłowym.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa Banku Spółki Akcyjnej przeciwko R.W. o zapłatę. Przedmiotem postępowania było zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2009 r., które odrzuciło jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, ponieważ nie została ona należycie opłacona. Pozwana została zwolniona od kosztów sądowych przez Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 11 grudnia 2008 r. w zakresie opłaty od apelacji. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że zarzut nieważności postępowania podniesiony przez pozwaną był bezzasadny. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, uchylając zaskarżone postanowienie. Kluczowe znaczenie miało prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 grudnia 2008 r. o zwolnieniu od kosztów sądowych w części stanowiącej opłatę od apelacji. Sąd Najwyższy uznał, że skoro istniały podstawy do zwolnienia od tej opłaty, odrzucenie apelacji z powodu braku jej uiszczenia nie było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych zostało wydane w odniesieniu do opłaty od apelacji, nawet jeśli nie zostało to wyraźnie zaznaczone, a istniały podstawy do takiego zwolnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że prawomocne postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych, wydane przez Sąd Okręgowy, obejmowało opłatę od apelacji, co czyniło odrzucenie apelacji przez Sąd Apelacyjny z powodu braku opłaty nieprawidłowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
Bank Spółki Akcyjnejspółkapowód
R.W.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 130² § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W poprzednim brzmieniu, przepis ten stanowił, że apelacja wniesiona przez adwokata, która nie została należycie opłacona, podlegała odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tego braku.

k.p.c. art. 391¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 398¹⁵ k.p.c., stanowi podstawę orzeczenia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zarzutu nieważności postępowania.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do sądu.

u.k.s.c. art. 149 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy kosztów sądowych w sprawach cywilnych (ustawa z dnia 28 lipca 2005 r.).

u.k.s.c. art. 16 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy kosztów sądowych w sprawach cywilnych (ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego o zwolnieniu od kosztów sądowych obejmowało opłatę od apelacji. Odrzucenie apelacji z powodu braku opłaty było nieprawidłowe w świetle prawomocnego zwolnienia od kosztów.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieważności postępowania z powodu braku informacji o zakresie zwolnienia od kosztów dla kolejnego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

To prawomocne postanowienie oznacza, że już w dacie wniesienia apelacji istniały podstawy do zwolnienia od tej opłaty, a skoro tak, to odrzucenie apelacji z powodu braku uiszczenia należnej opłaty nie było prawidłowe.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych i odrzucenia apelacji z powodu braku opłaty."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia, w szczególności art. 130² § 3 k.p.c. w poprzednim brzmieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – kosztów sądowych i ich wpływu na możliwość wniesienia apelacji. Jest to istotne dla praktyków prawa.

Czy brak opłaty od apelacji zawsze oznacza jej odrzucenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 69 099 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 47/09 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 3 listopada 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Henryk Pietrzkowski 
 
 
 
w sprawie z powództwa Banku Spółki  Akcyjnej  
przeciwko R.W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 3 listopada 2009 r., 
zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 r. odrzucił apelację 
pozwanej R.W. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 sierpnia 2008 r. 
 
Pełnomocnik z urzędu pozwanej wniósł apelację, od której uiścił kwotę 30 zł 
jednocześnie określając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 69 099 zł. 
Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2008 r. Przewodniczący ustalił wysokość opłaty 
od apelacji na kwotę 3 455 zł i wezwał pełnomocnika pozwanej do uzupełnienia  
opłaty poprzez uiszczenie kwoty 3 425 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia 
apelacji. Na skutek wezwania skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów 
sądowych w zakresie opłaty od apelacji, który postanowieniem referendarza z dnia 
11 grudnia 2008 r. został uwzględniony. 
 
Sąd Apelacyjny wskazał, że pozwana została zwolniona od kosztów 
sądowych postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 września 2004 r. 
jedynie częściowo, a mianowicie od opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty. Wobec 
tego stwierdził, że apelacja podlegała opłacie stosunkowej od podanej wartości 
przedmiotu zaskarżenia i w konsekwencji orzekł na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. 
 
W zażaleniu pozwana zarzuciła nieważność postępowania (art. 379 pkt 5 
k.p.c.) oraz naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 149 ust 1 ustawy z dnia 28 
lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r., nr 167, 
poz. 1398 ze zm.), art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 88 ze zm.), art. 1302 
§  3 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości 
i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.   
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zarzut nieważności postępowania należy uznać za pozbawiony podstaw. 
Zakres zwolnienia od kosztów sądowych był, wbrew podnoszonym zarzutom, znany 
stronie i jej pełnomocnikowi, zaś kolejny pełnomocnik mógł – i powinien – zapoznać 
się z dotychczasowym przebiegiem postępowania. Żądanie informowania kolejnego 
pełnomocnika o wydanych do czasu jego ustanowienia orzeczeniach, w tym 

 
3 
w kwestii zakresu zwolnienia od kosztów sądowych, nie znajduje oparcia 
w przepisach postępowania cywilnego. Niemniej jednak zażalenie należało 
uwzględnić, pomimo faktu braku należnej opłaty od apelacji. Stanowisko Sądu 
Apelacyjnego, iż apelacja wniesiona przez adwokata, która nie została należycie 
opłacona, podlegała odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tego braku, jest co do 
zasady trafne (art. 1302 § 3 k.p.c. w poprzednim brzmieniu). Nie można jednak 
pominąć faktu, że skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w części 
stanowiącej opłatę od apelacji postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 
grudnia 2008 r. To prawomocne postanowienie oznacza, że już w dacie wniesienia 
apelacji istniały podstawy do zwolnienia od tej opłaty, a skoro tak, to  odrzucenie 
apelacji z powodu braku uiszczenia należnej opłaty nie było prawidłowe. 
 
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3911 § 3 
w związku z art. 39815 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI