II CZ 45/20

Sąd Najwyższy2020-09-30
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
podział majątkuKodeks postępowania cywilnegozażalenieapelacjaprzepisy przejścioweSąd Najwyższyorzecznictwo

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na zmiany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które odrzuciło apelację wnioskodawcy od postanowienia o podziale majątku wspólnego. Wnioskodawca wniósł dwa zażalenia, co wynikało z wątpliwości co do przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ zostało wniesione po wejściu w życie nowych przepisów, które zmieniły katalog zaskarżalnych postanowień.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie wnioskodawcy D. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 25 lutego 2020 r., które odrzuciło apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w T. dokonującego podziału majątku wspólnego. Wnioskodawca złożył dwa zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji, motywując to ostrożnością procesową i wątpliwościami co do interpretacji przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego z dnia 4 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił jedno z tych zażaleń, uznając je za niedopuszczalne z powodu niezłożenia wniosku o uzasadnienie. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne z innych powodów. Kluczowe znaczenie miały przepisy intertemporalne ustawy nowelizującej. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że od 7 listopada 2019 r. zmienił się katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego, a postanowienia o odrzuceniu apelacji stały się przedmiotem zażalenia poziomego do innego składu sądu drugiej instancji. Ponieważ postanowienie o odrzuceniu apelacji zostało wydane 25 lutego 2020 r., a zażalenie wniesione po wejściu w życie ustawy nowelizującej, zastosowanie miały nowe przepisy. Okoliczność, że apelacja została wniesiona przed wejściem w życie ustawy, była pozbawiona znaczenia dla oceny dopuszczalności zażalenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Wniosek uczestniczki o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego został oddalony, ponieważ został złożony po terminie przewidzianym na odpowiedź na zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji, wniesionej po wejściu w życie ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r., przysługuje zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji (art. 394^2 § 1 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z nowymi przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, które weszły w życie 7 listopada 2019 r., postanowienie o odrzuceniu apelacji jest zaskarżalne zażaleniem do innego składu sądu drugiej instancji. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie miały zastosowania do oceny dopuszczalności zażalenia, ponieważ zostało ono wniesione po wejściu w życie nowych przepisów, mimo że apelacja mogła być wniesiona wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie zażalenia i oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów.

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
D. W.osoba_fizycznawnioskodawca
W. W.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Od 7 listopada 2019 r. postanowienia o odrzuceniu apelacji są przedmiotem zażalenia poziomego do innego składu sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 395 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.n. art. 9 § 4

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepisy przejściowe dotyczące rozpoznawania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie wniesione po wejściu w życie ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego podlega ocenie według nowych przepisów. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie miały zastosowania do oceny dopuszczalności zażalenia w niniejszej sprawie. Wniosek o zasądzenie kosztów złożony po terminie na odpowiedź na zażalenie jest nieskuteczny.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 4 lipca 2019 r. do oceny zażalenia. Skuteczność wniosku o zasądzenie kosztów złożonego w piśmie procesowym po terminie na odpowiedź na zażalenie.

Godne uwagi sformułowania

ostateczność procesowa wywołana wątpliwością co do interpretacji art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego Od 7 listopada 2019 r. katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego obejmuje jedynie... Okoliczność, że apelacja wnioskodawcy została wniesiona przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r. jest pozbawiona znaczenia, przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest bowiem zażalenie, a nie środek odwoławczy w postaci apelacji, jak błędnie przyjmuje skarżący.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Monika Koba

sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego z dnia 4 lipca 2019 r. oraz zasady dopuszczalności środków odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów proceduralnych w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych ze zmianą przepisów w trakcie postępowania, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Wyjaśnienie przepisów przejściowych jest cenne.

Zmiana przepisów w trakcie procesu: kiedy zażalenie jest dopuszczalne?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CZ 45/20
POSTANOWIENIE
Dnia 30 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marian Kocon (przewodniczący)
‎
SSN Monika Koba (sprawozdawca)
‎
SSN Marta Romańska
w sprawie z wniosku D. W.
‎
przy uczestnictwie W. W.
‎
o podział majątku wspólnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2020 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt XV Ca
(…)
,
1) odrzuca zażalenie,
2) oddala wniosek uczestniczki o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił apelację wnioskodawcy D. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 9 kwietnia 2019 r. dokonującego podziału majątku wspólnego D. W. i W. W.
Od tego rozstrzygnięcia wnioskodawca wniósł dwa zażalenia, w tym jedno do Sądu Najwyższego (k. 927 - 936), a drugie do innego składu Sądu Okręgowego w P., jako Sądu drugiej instancji (k. 937 - 946). Wyjaśnił, że u podstaw wniesienia dwóch środków odwoławczych od jednego rozstrzygnięcia o odrzuceniu apelacji, legła ostrożność procesowa wywołana wątpliwością co do interpretacji art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469, ze zm. - dalej jako: „ustawa nowelizująca z dnia 4 lipca 2019 r.” lub „u.n.”).
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2020r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił zażalenie wnioskodawcy wniesione do innego składu tego Sądu. Przyjął, że zgodnie z ustawą nowelizującą z dnia 4 lipca 2019 r. od postanowienia o odrzuceniu apelacji przysługiwało wnioskodawcy zażalenie do innego składu Sądu drugiej instancji. Zażalenie podlegało jednak odrzuceniu z uwagi na nie złożenie przez skarżącego w terminie wniosku o uzasadnienie postanowienia o odrzuceniu apelacji, co zdaniem tego Sądu jest warunkiem dopuszczalności złożenia zażalenia (k. 961 - 962).
Uczestniczka W.W. wniosła o odrzucenie zażalenia ewentualnie jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
Ustawą nowelizującą z dnia 4 lipca 2019 r., z dniem 7 listopada 2019 r. ustawodawca uchylił art. 394
1
§ 2 k.p.c., a postanowienia o odrzuceniu apelacji, także w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna uczynił przedmiotem zażalenia poziomego do innego składu sądu drugiej instancji (art. 394
2
§ 1 k.p.c.).
Od 7 listopada 2019 r. katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego obejmuje jedynie postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz postanowienie sądu pierwszej i drugiej instancji o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 394
1
§ 1 k.p.c.), a także orzeczenia uchylające wyrok lub postanowienie orzekające co do istoty sprawy i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji (art. 394
1
§ 1
1
k.p.c.).
Zgodnie z regulacją intertemporalną ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r. do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (7 listopada 2019 r.), stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu dotychczasowym (art. 9 ust. 4 u.n.). W rozpoznawanym przypadku postanowienie o odrzuceniu apelacji zostało wydane 25 lutego 2020 r., zażalenie, zostało zatem wniesione już po wejściu w życiu ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r. Środkiem odwoławczym od zaskarżonego postanowienia z dnia 25 lutego 2020 r. jest zażalenie, do którego rozpoznania znajdują zastosowanie przepisy nowe. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r. znajdą zastosowanie do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed 7 listopada 2019 r. Okoliczność, że apelacja wnioskodawcy została wniesiona przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r. (k. 864) jest pozbawiona znaczenia, przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest bowiem zażalenie, a nie środek odwoławczy w postaci apelacji, jak błędnie przyjmuje skarżący.
Z przytoczonych względów na podstawie art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 394
1
§ 3 i 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Wniosek uczestniczki W.W. o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego podlegał oddaleniu został on bowiem zawarty w piśmie procesowym wniesionym po upływie terminu przewidzianego w art. 395 § 1 w związku z art. 394
1
§ 3 i 13 § 2 k.p.c. na wniesienie odpowiedzi na zażalenie. Tego rodzaju pismo nie stanowi odpowiedzi na zażalenie i jako takie nie wywołuje skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, obejmującym sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na zażalenie (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2012 r., II PK 139/11, nie publ.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI